Chung tay bảo đảm an ninh năng lượng

Giá nhiên liệu tại nhiều quốc gia đang leo thang. Nguồn: Bộ Công Thương

Những thách thức mới của thị trường năng lượng

Diễn biến căng thẳng giữa Mỹ và Iran khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu rơi vào trạng thái bất ổn mới. Chỉ trong những tháng đầu năm, giá dầu thế giới đã tăng khoảng 20% và nhiều chuyên gia cảnh báo mức giá có thể vọt lên 120-140 USD/thùng nếu căng thẳng kéo dài.

Đối với Việt Nam, mặc dù đã có hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn góp phần quan trọng trong bảo đảm nguồn cung, song nền kinh tế vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn xăng, dầu nhập khẩu. Năm 2025, tổng nhu cầu tiêu thụ xăng, dầu trong nước khoảng 28,6 triệu m³, tấn, tương đương bình quân 2,2–2,3 triệu m³, tấn mỗi tháng. Trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động, nguy cơ thiếu hụt cục bộ tại một số địa phương hoàn toàn có thể xảy ra nếu chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia trong khu vực cũng đang chịu áp lực lớn từ làn sóng tăng giá năng lượng. Tại Lào, giá xăng, dầu đã trải qua đợt điều chỉnh tăng mạnh nhất trong nhiều tháng gần đây, với diesel tăng tới 33% chỉ sau hai ngày. Thái Lan cũng chứng kiến giá nhiên liệu leo thang và đã phải áp dụng biện pháp hạn chế xuất khẩu để ưu tiên nhu cầu trong nước. Trong khi đó, Singapore tiếp tục duy trì mức giá xăng thuộc nhóm cao nhất khu vực.

Những diễn biến này cho thấy cuộc khủng hoảng năng lượng, nếu kéo dài, có thể tạo ra những hiệu ứng dây chuyền đối với nền kinh tế khu vực. Bởi vậy, việc chủ động ứng phó, bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường trong nước đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Chủ động bảo đảm nguồn cung trong nước

Trước những biến động phức tạp của thị trường năng lượng toàn cầu, Chính phủ đã nhanh chóng triển khai nhiều giải pháp nhằm giữ vững ổn định thị trường xăng, dầu trong nước.

Ngay khi xung đột tại Trung Đông leo thang, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương xây dựng các phương án ứng phó. Ngày 4-3-2026, Thủ tướng đã ký quyết định thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông, do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng. Tổ công tác có nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến thị trường, rà soát nguồn cung và báo cáo hằng ngày để kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành.

Song song với đó, Bộ Công Thương đã triển khai nhiều biện pháp nhằm duy trì hoạt động của toàn bộ chuỗi cung ứng xăng, dầu trong nước. Các nhà máy lọc dầu được yêu cầu duy trì sản xuất ổn định; hệ thống thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và các cửa hàng bán lẻ được chỉ đạo bảo đảm hoạt động liên tục, không để xảy ra tình trạng gián đoạn cung ứng.

Bộ Công Thương cũng đang tích cực phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng các phương án bình ổn giá, giảm thuế với mặt hàng xăng, dầu cũng như sử dụng các công cụ điều tiết phù hợp để hỗ trợ thị trường và giảm áp lực cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, lực lượng quản lý thị trường và các địa phương được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như găm hàng, bán sai giá niêm yết hay ngừng bán hàng không có lý do chính đáng.

Những động thái kịp thời và quyết liệt này cho thấy sự chủ động trong việc bảo vệ an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để giữ vững ổn định kinh tế - xã hội trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Người dân mua xăng tại điểm bán xăng dầu trên phố Lạc Trung. Ảnh: Vân Anh

Chung tay tiết kiệm năng lượng vì lợi ích chung

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt nhiều rủi ro, sự đồng hành của người dân và doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc giữ ổn định thị trường trong nước.

Trước hết, người dân cần thấu hiểu những khó khăn trong công tác điều hành của Nhà nước. Bên cạnh đó, mỗi người dân và doanh nghiệp cũng có thể đóng góp thiết thực cho an ninh năng lượng quốc gia thông qua việc sử dụng xăng, dầu tiết kiệm và hiệu quả.

Đối với người dân, việc hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết, ưu tiên đi chung xe hoặc sử dụng phương tiện công cộng là giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Bảo dưỡng phương tiện định kỳ hay tắt máy khi dừng đỗ lâu cũng có thể giúp giảm từ 10-15% lượng nhiên liệu tiêu thụ.

Trong dài hạn, việc chuyển đổi sang các phương tiện sử dụng năng lượng sạch hơn như xe điện, xe hybrid hoặc nhiên liệu sinh học E5/E10 theo lộ trình từ ngày 1-6-2026 là xu hướng cần được khuyến khích.

Đối với doanh nghiệp, việc xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu cho từng quy trình sản xuất, áp dụng các hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn quốc tế như ISO 50001 sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng. Bên cạnh đó, khuyến khích làm việc từ xa, sắp xếp tuyến vận chuyển hợp lý, tăng tải trọng mỗi chuyến hàng, giảm số lượt xe chạy rỗng cũng là những giải pháp thiết thực.

Có thể nói, trong bối cảnh hiện nay, mỗi lít xăng, dầu tiết kiệm được không chỉ là lợi ích kinh tế trước mắt mà còn là đóng góp thiết thực cho an ninh năng lượng quốc gia.

Xăng dầu là nguồn lực chiến lược, nhưng nguồn cung của nó luôn có giới hạn. Khi thế giới đối mặt với những bất ổn về địa chính trị và năng lượng, sự đồng lòng của toàn xã hội càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Từ những hành động nhỏ nhưng thiết thực của mỗi người dân, doanh nghiệp sẽ góp phần giữ vững ổn định thị trường, bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh cấp thiết hiện nay.

Bảo Hân - Vĩnh Hà