Chứng khoán Việt có điểm tựa từ nền tảng vĩ mô và triển vọng nâng hạng

PV: Thưa ông, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục thu hút sự quan tâm của thị trường, ông nhìn nhận phản ứng hiện nay của thị trường tài chính toàn cầu như thế nào?

Ông Đinh Quang Hinh

Ông Đinh Quang Hinh: Diễn biến tiêu cực của thị trường tài chính toàn cầu chủ yếu xuất phát từ đà tăng mạnh của giá dầu trong thời gian gần đây. Trong phiên giao dịch đầu tuần, giá dầu có thời điểm tăng hơn 25%, lên gần 120 USD/thùng, đánh dấu lần đầu vượt mốc 100 USD/thùng kể từ năm 2022. Nếu nhìn rộng hơn, chỉ trong chưa đầy 2 tuần, giá dầu đã tăng từ vùng dưới 70 USD/thùng lên trên 100 USD/thùng.

Đà tăng quá nhanh này khiến tâm lý thị trường chưa kịp thích ứng, kích hoạt trạng thái bán các tài sản rủi ro để chuyển sang các kênh trú ẩn an toàn. Thị trường chứng khoán châu Á vì vậy đã đồng loạt giảm mạnh trong phiên đầu tuần, trong bối cảnh khu vực này chịu tác động trực tiếp từ nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ qua eo biển Hormuz.

Bên cạnh đó, nhiều tổ chức nghiên cứu quốc tế cũng cảnh báo, nếu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong thời gian dài, nền kinh tế toàn cầu sẽ chịu tác động đáng kể. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể giảm khoảng 0,7 - 1 điểm phần trăm, trong khi lạm phát có thể tăng thêm khoảng 1 điểm phần trăm. Trong bối cảnh đó, các ngân hàng trung ương có thể phải ưu tiên kiểm soát lạm phát, từ đó làm chậm hoặc trì hoãn lộ trình giảm lãi suất như kỳ vọng trước đó. Điều này cũng khiến dòng tiền trên thị trường có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản an toàn.

Trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán Việt Nam khó tránh khỏi những tác động nhất định từ tâm lý thận trọng của nhà đầu tư toàn cầu. Ảnh: Đức Thanh

PV: Đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, ông đánh giá mức độ ảnh hưởng từ các biến động bên ngoài ra sao, trong bối cảnh nền tảng kinh tế trong nước vẫn được duy trì ổn định?

Ông Đinh Quang Hinh: Trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán Việt Nam khó tránh khỏi những tác động nhất định từ tâm lý thận trọng của nhà đầu tư toàn cầu. Khi rủi ro gia tăng, nhà đầu tư thường chuyển sang trạng thái phòng thủ, rút bớt vốn khỏi các tài sản rủi ro như cổ phiếu để tìm đến các kênh trú ẩn an toàn. Điều này có thể khiến thị trường bị định giá thấp hơn khi nhà đầu tư tiến hành lượng hóa rủi ro và yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn.

Ở góc độ trung và dài hạn, tác động đối với thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ phụ thuộc nhiều vào mức độ ảnh hưởng của các biến số vĩ mô tới kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Nếu giá dầu tiếp tục neo ở mức cao trên 100 USD/thùng trong thời gian dài, áp lực lạm phát có thể gia tăng, kéo theo sự suy giảm sức mua của người tiêu dùng và ảnh hưởng tới doanh số của doanh nghiệp. Đồng thời, áp lực lên tỷ giá và lãi suất cũng có thể khiến chi phí vốn và chi phí hoạt động của doanh nghiệp tăng lên, qua đó tác động tới lợi nhuận.

Những yếu tố này có thể khiến tốc độ tăng trưởng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) của thị trường thấp hơn so với kịch bản ban đầu, dẫn tới việc định giá thị trường phải điều chỉnh. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có một số yếu tố hỗ trợ đáng chú ý. Trong đó, có triển vọng nâng hạng thị trường trong năm nay và dư địa chính sách hỗ trợ từ phía Chính phủ. Dư địa tài khóa của Việt Nam vẫn khá lớn trong bối cảnh nợ công ở mức thấp và nguồn thu ngân sách tăng trưởng tốt trong những năm gần đây. Do đó, có thể kỳ vọng Chính phủ sẽ tiếp tục triển khai các biện pháp hỗ trợ kinh tế, bao gồm thúc đẩy đầu tư công và các gói hỗ trợ tài khóa khi cần thiết.

PV: Theo ông, những yếu tố nội tại nào của kinh tế Việt Nam có thể giúp thị trường giữ được sự cân bằng trước các tác động từ môi trường quốc tế?

Ông Đinh Quang Hinh: Một trong những lợi thế của Việt Nam là mức độ tự chủ cao trong lĩnh vực nông nghiệp. Việt Nam là quốc gia xuất khẩu lương thực lớn trong khu vực, vì vậy có thêm dư địa để kiểm soát và bình ổn lạm phát trong bối cảnh giá hàng hóa toàn cầu biến động.

Bên cạnh đó, Chính phủ có thể triển khai các biện pháp bình ổn giá đối với một số mặt hàng thiết yếu, tương tự như các giai đoạn trước đây, nhằm hạn chế tác động lan tỏa của lạm phát. Ngoài ra, dư địa tài khóa của Việt Nam vẫn còn tương đối lớn, tạo điều kiện để Chính phủ triển khai các chính sách điều hành phù hợp, chẳng hạn như điều chỉnh thuế nhập khẩu xăng dầu, sử dụng quỹ bình ổn giá xăng dầu hoặc thực hiện các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

PV: Trong bối cảnh thị trường chịu tác động từ nhiều yếu tố bên ngoài, theo ông, nhà đầu tư cần chú ý những nguyên tắc nào để quản trị rủi ro hiệu quả và tránh phản ứng thái quá trước biến động ngắn hạn?

Ông Đinh Quang Hinh: Trong bối cảnh rủi ro gia tăng và xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, điều quan trọng nhất đối với nhà đầu tư là giữ sự bình tĩnh và tránh các quyết định mang tính cảm xúc. Thực tế lịch sử cho thấy, những giai đoạn thị trường giảm nhanh và mạnh thường sẽ sớm xuất hiện các nhịp phục hồi kỹ thuật, tạo cơ hội để nhà đầu tư cơ cấu lại danh mục đầu tư.

Đối với các danh mục có tỷ trọng cổ phiếu thấp, nhà đầu tư nên hạn chế việc bán tháo bằng mọi giá và có thể tận dụng các nhịp phục hồi của thị trường để cơ cấu lại danh mục cho phù hợp. Trong khi đó, với các danh mục có tỷ trọng cổ phiếu cao hoặc sử dụng đòn bẩy tài chính, nhà đầu tư cần chủ động giảm tỷ lệ đòn bẩy để hạn chế rủi ro, tránh kịch bản bị “call margin” khi thị trường biến động mạnh.

PV: Xin cảm ơn ông!

Hương Thu