Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 9/3

Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế

Thị trường ngoại hối

Đồng USD - tài sản trú ẩn an toàn, tiếp tục tăng mạnh trong phiên đầu tuần, lên mức cao nhất trong ba tháng so với EUR khi giá dầu vượt 110 USD/thùng và thị trường chứng khoán giảm điểm do lo ngại chiến sự kéo dài tại Trung Đông sẽ làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Bạc xanh ghi nhận mức tăng theo tuần mạnh nhất trong 15 tháng khi chiến sự bùng phát tuần trước, tiếp tục là tài sản trú ẩn ổn định nhất, trong khi vàng suy yếu do làn sóng bán tháo trên diện rộng đối với các tài sản đã tăng mạnh trước đó.

So với euro, bạc xanh tăng 0,9%, lên 1,1518 USD/EUR, mức cao nhất kể từ tháng 11/2025. Các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro như bảng Anh, đô la Úc và đô la New Zealand đồng loạt giảm khoảng 1% so với USD.

Trong khi đó, giá dầu Brent và dầu thô Mỹ có lúc tăng vọt hơn 20% so với trước đó. Đồng USD thậm chí còn tăng 0,8% so với một tài sản trú ẩn khác là franc Thụy Sĩ. Đồng tiền này cũng tăng gần 0,5% lên 158,63 JPY/USD và tăng 1,2% lên 1.498,30 KRW/USD.

“Giá dầu vẫn là kênh truyền dẫn chính sang kỳ vọng lạm phát, lãi suất và thị trường tiền tệ. Sự hồi sinh của đồng USD gợi lại bối cảnh khủng hoảng năng lượng năm 2022”, Bob Savage, trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô thị trường tại BNY nói.

Theo ông, tuần tới sẽ là phép thử đối với thị trường: liệu các nhà đầu tư có tiếp tục coi xung đột hiện tại là cú sốc tạm thời hay bắt đầu định giá rủi ro gián đoạn nguồn cung kéo dài.

Trong khi đó, trưởng bộ phận ngoại hối, quốc tế và địa kinh tế tại Commonwealth Bank (Sydney), Joe Capurso, nhận định: “USD hưởng lợi từ vị thế kép khi vừa là tài sản trú ẩn an toàn, vừa đến từ một quốc gia xuất khẩu năng lượng”.

Ông cho rằng xung đột giữa Iran và Mỹ nhiều khả năng còn leo thang trước khi hạ nhiệt: “Iran có động cơ đáp trả để tạo lợi thế trong các cuộc đàm phán tương lai nhằm chấm dứt chiến tranh. Trong khi đó, Mỹ và Israel muốn làm suy giảm năng lực tấn công của Iran”.

Ông Vishnu Varathan, trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô khu vực châu Á (trừ Nhật Bản) tại Mizuho ở Singapore, thì cho rằng châu Á đang chịu tác động mạnh nhất từ cú sốc giá dầu: “Châu Á là khu vực gánh chịu phần lớn hậu quả từ đà tăng mạnh của giá dầu và gần như không có nhiều nơi trú ẩn. Đồng USD vì vậy sẽ vượt trội, đặc biệt khi Nhật Bản và Hàn Quốc đều phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng”.

Xung đột đã khiến khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt tự nhiên toàn cầu bị đình trệ, khi Tehran tấn công các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng giữa Iran và Oman - đồng thời nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực. Cũng trong ngày thứ Hai, Iran thông báo bổ nhiệm Mojtaba Khamenei kế nhiệm cha mình làm Lãnh tụ Tối cao, cho thấy phe cứng rắn vẫn nắm quyền kiểm soát tại Tehran sau một tuần chiến sự. Bộ trưởng Năng lượng Qatar hôm thứ Sáu nói với Financial Times rằng ông dự báo toàn bộ các nhà sản xuất năng lượng vùng Vịnh có thể phải ngừng xuất khẩu trong vài tuần tới - một kịch bản có thể đẩy giá dầu lên 150 USD/thùng.

Giá năng lượng cao hoạt động như một loại “thuế” đối với nền kinh tế và có thể làm gia tăng lạm phát, khiến nhà đầu tư lo ngại các ngân hàng trung ương sẽ thận trọng hơn trong việc cắt giảm lãi suất. Dữ liệu việc làm Mỹ yếu bất ngờ hôm thứ Sáu từng tạm thời kìm hãm đà tăng của USD và làm gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ hạ lãi suất. Tuy nhiên, sang sáng thứ Hai, kỳ vọng này phần nào suy giảm khi hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ lao dốc, với hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500 giảm 1,6%.

Thị trường chứng khoán

Chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm gần 7%, xuống mức thấp nhất trong hai tháng qua trong bối cảnh nhà đầu tư bán tháo trên diện rộng, khi giá dầu tăng vọt làm dấy lên lo ngại về lạm phát và suy thoái kinh tế. Thị trường chứng khoán Chỉ số Nikkei giảm 6,98% xuống còn 51.740,46 điểm, mức thấp nhất kể từ ngày 9 tháng 1, trong khi chỉ số Topix giảm 5,6% xuống còn 3.508,72 điểm. Chỉ số Nikkei tương lai đã giảm tới 7,8%, gần mức có thể kích hoạt cơ chế tạm ngừng giao dịch. Chỉ hai tuần trước, cả Nikkei và Topix đều đạt mức cao kỷ lục nhờ kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận, được hỗ trợ bởi gói kích thích kinh tế của Thủ tướng Sanae Takaichi và đợt tăng giá nhờ trí tuệ nhân tạo.

"Thị trường bắt đầu nhìn nhận tác động của cuộc xung đột ở Trung Đông một cách nghiêm túc hơn. Cho đến tuần trước, vẫn còn một chút lạc quan và các nhà đầu tư đã mua vào cổ phiếu khi giá giảm, nhưng giờ đây, người ta đang đặt câu hỏi về khả năng tăng giá của thị trường", Hitoshi Asaoka, chiến lược gia trưởng tại Asset Management One nói và thêm rằng: "Việc chỉ số Nikkei giảm với tốc độ hiện tại là điều dễ hiểu nếu xung đột ở Trung Đông tiếp diễn".

Giá dầu đã tăng vọt khoảng 20% trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Hai, đạt mức cao nhất kể từ tháng 7/2022, khi cuộc chiến tranh leo thang giữa Mỹ và Israel với Iran làm dấy lên lo ngại về nguồn cung khan hiếm và gián đoạn kéo dài đối với các chuyến hàng vận chuyển qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, hôm thứ Hai, Iran đã chỉ định Mojtaba Khamenei kế nhiệm cha mình, Ali Khamenei, làm lãnh đạo tối cao , báo hiệu rằng phe cứng rắn vẫn nắm quyền vững chắc, khi cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Israel kéo dài một tuần đã đẩy giá dầu lên trên 100 đô la một thùng.

Cổ phiếu các công ty sản xuất chip giảm mạnh, với Advantest và Tokyo Electron lần lượt mất 12,84% và 8,83%. Cổ phiếu của nhà sản xuất cáp quang Fujikura giảm 13,27%. Nhà đầu tư công nghệ SoftBank Group mất 11,21%. Cổ phiếu ngân hàng giảm giá, trong đó Mitsubishi UFJ Financial Group và Sumitomo Mitsui Financial Group lần lượt giảm 7,29% và 6,6%. Thị trường đang lo ngại về tác động tiêu cực của việc giá dầu tăng vọt đối với lợi nhuận của các doanh nghiệp, theo ông Shoichi Arisawa, tổng giám đốc bộ phận nghiên cứu đầu tư tại công ty chứng khoán IwaiCosmo. Cổ phiếu của công ty thăm dò dầu khí Inpex tăng 1,88%. Chỉ số ngành khai khoáng của Topix tăng 0,95% và là chỉ số duy nhất tăng điểm trong số 33 chỉ số ngành con của Sàn giao dịch chứng khoán Tokyo.

Thị trường vàng

Trong phiên giao dịch sáng thứ Hai tại thị trường châu Á, giá vàng giảm hơn 2% xuống mức 5.041,89 USD/oz do đồng bạc xanh ghi nhận mức cao nhất trong hơn ba tháng. Bên cạnh đó, chi phí năng lượng tăng cao trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị kéo dài tại Trung Đông đã làm gia tăng lo ngại về lạm phát, giảm kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất, gây áp lực lên giá kim loại quý này.

CDT