Chứng khoán châu Á lao dốc khi nỗi lo năng lượng át kỳ vọng AI

Làn sóng bán tháo cổ phiếu tác động đặc biệt mạnh đến Đông Á, khu vực phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu và khí đốt. Tại Hàn Quốc, chỉ số Kospi – vốn đã tăng gần 50% trong năm nay – lao dốc 12%. Giao dịch đã tạm thời bị đình chỉ nhằm giúp ngăn chặn đà bán tháo.

Thị trường chứng khoán châu Á đang trải qua giai đoạn bất định. Nguồn: EPA

Các chỉ số chuẩn tại Nhật Bản giảm hơn 3% và tại Đài Loan ( Trung Quốc) giảm 4,35%. Cả hai thị trường này đều đã đạt mức cao kỷ lục trong những tuần gần đây. Chỉ số Hang Seng của Hồng Kông ( Trung Quốc) giảm gần 3%.

Một số nhà phân tích mô tả làn sóng bán ra nhanh chóng tại châu Á là “sự phản ứng ngược của tâm lý lạc quan”. Trong năm nay, các nhà đầu tư toàn cầu đã rót lượng tiền khổng lồ vào cổ phiếu trí tuệ nhân tạo tại châu Á, đặt cược rằng lĩnh vực này mang lại giá trị tốt hơn so với các cổ phiếu cùng ngành tại Mỹ - vốn được cho là đã bị định giá quá cao.

Cuộc chiến tại Trung Đông đã bắt đầu làm thay đổi câu chuyện đó. Các nền kinh tế Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) nằm trong số những quốc gia dễ bị tổn thương nhất thế giới trước các gián đoạn trong dòng chảy dầu và khí đốt từ Trung Đông. Trong bối cảnh xung đột leo thang, Iran đã gần như chặn đứng hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt đối với phần lớn nguồn cung năng lượng của châu Á.

Riêng Nhật Bản nhập khẩu khoảng 90% lượng dầu qua eo biển này. Hàn Quốc phụ thuộc vào Trung Đông khoảng 70% lượng dầu thô nhập khẩu. Khoảng 60% lượng dầu của Đài Loan (Trung Quốc) và khoảng một phần ba khí tự nhiên được vận chuyển bằng tàu từ các quốc gia đi qua tuyến đường này.

Đầu tuần này, Tổng thống Donald Trump cho biết ông có kế hoạch làm “bất cứ điều gì cần thiết” trong chiến dịch quân sự chống lại Iran và rằng “các cuộc chiến có thể kéo dài mãi mãi”. Những phát biểu này được nhiều người diễn giải là dấu hiệu cho thấy cuộc xung đột có thể vượt xa ước tính ban đầu kéo dài từ bốn đến năm tuần.

Yếu tố khiến giới đầu tư lo lắng nhất hiện nay là giá năng lượng. Giá dầu và khí tự nhiên tăng vọt được dự báo sẽ gây sức ép lên các nền kinh tế lớn nhất châu Á, nhiều quốc gia trong số đó vốn đã chi hơn 100 tỷ USD mỗi năm để nhập khẩu năng lượng. Vào thứ Tư, giá dầu thô quốc tế tăng hơn 2%, lên khoảng 83 USD/thùng, nối dài đà tăng mạnh trong hai ngày trước đó. Giá giao ngay của khí tự nhiên tại châu Á tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Bên cạnh đó còn phải kể đến là nỗi lo lạm phát. Sự tăng vọt của giá năng lượng khiến các nhà đầu tư bắt đầu nâng dự báo lạm phát, đồng thời giảm kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ cắt giảm lãi suất. Lo ngại về lạm phát đặc biệt rõ rệt tại châu Á và châu Âu do sự phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng. Theo một ghi chú gần đây của Daleep Singh, kinh tế trưởng toàn cầu tại PGIM Fixed Income, những rủi ro hiện nay giống như một “cú sốc nguồn cung điển hình”, có thể dẫn đến lạm phát cao hơn, điều kiện tài chính thắt chặt hơn, thu nhập thực giảm và tăng trưởng suy yếu.

Trong bối cảnh bất định, thị trường chứng khoán Đài Loan ( Trung Quốc) trước đó đã tăng ổn định nhờ sự bùng nổ quan tâm toàn cầu đối với trí tuệ nhân tạo. Nhiều doanh nghiệp lớn nhất của Đài Loan sản xuất thiết bị cho các trung tâm dữ liệu và chip máy tính vận hành AI, bao gồm Taiwan Semiconductor Manufacturing Company - nhà sản xuất chip cho Apple và Nvidia.

Tuy nhiên, trong tuần này, cổ phiếu niêm yết tại Đài Loan ( Trung Quốc) của TSMC đã giảm mạnh và đến thứ Tư giảm hơn 3%. Tại Hàn Quốc, đà giảm của thị trường chủ yếu do các doanh nghiệp từng được hưởng lợi từ làn sóng lạc quan về AI, trong đó có các tập đoàn công nghệ Samsung Electronics và SK Hynix. Cổ phiếu Samsung giảm hơn 11% và SK Hynix giảm khoảng 9% vào thứ Tư.

{Ngọc Lâm}