Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước 2710 - Thông tin so sánh - Dữ liệu tương ứng và báo cáo tài chính so sánh

CMKTNN 2710 quy định trách nhiệm của kiểm toán viên khi kiểm toán báo cáo tài chính có thông tin so sánh, nhằm bảo đảm tính nhất quán và khả năng so sánh của số liệu giữa các kỳ. Ảnh tư liệu

Câu hỏi 1: Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước (CMKTNN) 2710 yêu cầu kiểm toán viên nhà nước (KTVNN) phải làm gì khi thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính (BCTC) có thông tin so sánh theo phương pháp dữ liệu tương ứng?

Trả lời: Đoạn 06 CMKTNN 2710 quy định nội dung của các thông tin so sánh được trình bày trên BCTC, thông tin tài chính của đơn vị được kiểm toán phụ thuộc vào các quy định của khuôn khổ về lập và trình bày BCTC được áp dụng. Khi tiến hành kiểm toán, trách nhiệm của KTVNN với các loại thông tin có sự khác biệt, cụ thể: Đối với BCTC, thông tin tài chính có thông tin so sánh được trình bày theo phương pháp dữ liệu tương ứng, KTVNN chỉ phải đưa ra ý kiến về BCTC kỳ hiện tại.

Câu hỏi 2: Để đánh giá xem BCTC có bao gồm các thông tin so sánh theo quy định của khuôn khổ về lập và trình bày BCTC được áp dụng và các thông tin đó có được phân loại phù hợp, KTVNN cần đánh giá các thông tin gì?

Trả lời: Đoạn 07 CMKTNN 2710 quy định KTVNN phải xác định xem BCTC có bao gồm các thông tin so sánh theo quy định của khuôn khổ về lập và trình bày BCTC được áp dụng và các thông tin đó có được phân loại phù hợp. KTVNN phải đánh giá:

Thông tin so sánh có nhất quán với các số liệu và thuyết minh được trình bày trong kỳ trước hay đã được trình bày lại (nếu thích hợp);

Chính sách kế toán được phản ánh trong thông tin so sánh có nhất quán với chính sách kế toán được áp dụng trong kỳ hiện tại hoặc nếu có thay đổi trong chính sách kế toán thì những thay đổi đó đã được hạch toán, trình bày và thuyết minh đầy đủ, thích hợp hay chưa.

Câu hỏi 3: Khi báo cáo kiểm toán (BCKT) kỳ trước có ý kiến ngoại trừ, từ chối đưa ra ý kiến hoặc ý kiến trái ngược, nhưng các vấn đề đó chưa được xử lý triệt để, KTVNN cần phải trình bày ý kiến kiểm toán kỳ hiện tại như thế nào?

Trả lời: Đoạn 11 CMKTNN 2710 quy định nếu BCKT về BCTC kỳ trước đã phát hành có ý kiến kiểm toán ngoại trừ, từ chối đưa ra ý kiến hoặc ý kiến trái ngược và các vấn đề dẫn tới ý kiến kiểm toán đó chưa được xử lý, KTVNN phải đưa ra ý kiến kiểm toán không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần về BCTC kỳ hiện tại. Trong phần mô tả về cơ sở của ý kiến kiểm toán không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần, KTVNN cần trình bày theo một trong hai cách sau:

Đề cập đến dữ liệu kỳ hiện tại và cả dữ liệu tương ứng khi mô tả vấn đề dẫn đến ý kiến kiểm toán không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần, nếu ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng có thể có của vấn đề được mô tả là trọng yếu đối với dữ liệu của kỳ hiện tại; hoặc giải thích rằng ý kiến kiểm toán không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần do ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng có thể có của những vấn đề chưa được xử lý đối với tính có thể so sánh của dữ liệu tương ứng với số liệu của kỳ hiện tại.

Câu hỏi 4: Nếu KTVNN xác định rằng có sai sót trọng yếu ảnh hưởng đến BCTC kỳ trước nhưng trong BCKT về BCTC kỳ trước lại có ý kiến chấp nhận toàn phần, KTVNN cần phải thực hiện các thủ tục gì?

Trả lời: Đoạn 12 CMKTNN 2710 quy định nếu KTVNN thu thập được bằng chứng kiểm toán cho thấy có sai sót trọng yếu trong BCTC kỳ trước, trong khi BCKT đã phát hành về BCTC kỳ trước lại có ý kiến chấp nhận toàn phần và BCTC chưa trình bày lại các dữ liệu tương ứng cho phù hợp hay chưa đưa ra các thuyết minh thích hợp, KTVNN phải đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ hoặc trái ngược trong BCKT về BCTC kỳ hiện tại do có sai sót trọng yếu trong các dữ liệu tương ứng của BCTC. Trường hợp BCTC kỳ trước có sai sót nhưng chưa được sửa chữa và BCKT chưa kiến nghị điều chỉnh, nếu dữ liệu tương ứng đã được trình bày lại một cách hợp lý hoặc đã có các thuyết minh phù hợp trong BCTC kỳ hiện tại thì BCKT kỳ hiện tại có thể có đoạn “Vấn đề cần nhấn mạnh” để mô tả rõ tình huống và đề cập đến các thuyết minh trong BCTC đã mô tả về những vấn đề đó (nếu cần thiết).

Câu hỏi 5: Trường hợp BCTC kỳ trước do KTVNN đã kiểm toán, ngoài việc đưa ra ý kiến kiểm toán về BCTC kỳ hiện tại, KTVNN cần trình bày các thông tin gì tại đoạn “Vấn đề khác” trong BCKT?

Trả lời: Trường hợp Dữ liệu tương ứng: Đoạn 13 CMKTNN 2710 quy định trường hợp BCTC kỳ trước do KTVNN đã kiểm toán, ngoài việc đưa ra ý kiến kiểm toán về BCTC kỳ hiện tại, KTVNN cần trình bày rõ tại đoạn “Vấn đề khác” trong BCKT:

BCTC kỳ trước do KTVNN đã kiểm toán;

Dạng ý kiến kiểm toán mà KTVNN kỳ trước đã đưa ra và nếu ý kiến kiểm toán không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần thì nêu rõ nguyên nhân dẫn đến ý kiến kiểm toán đó;

Ngày lập BCKT về BCTC kỳ trước.

Trường hợp BCTC so sánh: Đoạn 17 CMKTNN 2710 quy định trường hợp BCTC kỳ trước do KTVNN đã kiểm toán, ngoài việc đưa ra ý kiến kiểm toán về BCTC kỳ hiện tại, KTVNN cần trình bày rõ tại đoạn “Vấn đề khác” trong BCKT:

BCTC kỳ trước do KTVNN đã kiểm toán;

Dạng ý kiến kiểm toán mà KTVNN kỳ trước đã đưa ra và nếu ý kiến kiểm toán không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần thì nêu rõ nguyên nhân dẫn đến ý kiến kiểm toán đó;

Ngày lập BCKT về BCTC kỳ trước.

Câu hỏi 6: KTVNN có trách nhiệm như thế nào khi BCTC kỳ trước chưa được kiểm toán nhưng lại chứa đựng các số dư ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC kỳ hiện tại?

Trả lời: Trường hợp Dữ liệu tương ứng: Đoạn 14 CMKTNN 2710 quy định nếu BCTC kỳ trước không được kiểm toán, KTVNN phải trình bày rõ tại đoạn “Vấn đề khác” trong BCKT về dữ liệu tương ứng (BCTC kỳ trước) chưa được kiểm toán. Tuy nhiên, theo quy định tại CMKTNN 2510 (Kiểm toán số dư đầu kỳ trong kiểm toán tài chính), việc trình bày như vậy không làm giảm trách nhiệm của KTVNN trong việc thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp để chứng minh rằng số dư đầu kỳ không chứa đựng sai sót có thể ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC kỳ hiện tại.

Trường hợp BCTC so sánh: Đoạn 19 CMKTNN 2710 quy định nếu BCTC kỳ trước không được kiểm toán, KTVNN phải trình bày rõ tại đoạn “Vấn đề khác” rằng BCTC so sánh (BCTC kỳ trước) đã không được kiểm toán. Tuy nhiên, theo quy định tại CMKTNN 2510 (Kiểm toán số dư đầu kỳ trong kiểm toán tài chính), việc trình bày như vậy không làm giảm trách nhiệm của KTVNN trong việc thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp để chứng minh rằng số dư đầu kỳ không chứa đựng sai sót có thể ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC kỳ hiện tại./.

THÙY ANH