Chuẩn hóa quy trình xác định danh tính liệt sĩ

Khẩn trương thu thập mẫu

Tại nghĩa trang liệt sĩ Thanh Lâm, xã Bảo Đài, trong buổi sáng đầu tiên thực hiện khai quật, thu thập mẫu hài cốt, công việc được triển khai khẩn trương nhưng hết sức cẩn trọng. Hiện địa phương còn 81 phần mộ chưa xác định được thông tin, trong đó riêng nghĩa trang liệt sĩ Thanh Lâm có 67 phần mộ. Để triển khai nhiệm vụ, hơn 100 cán bộ, chiến sĩ và hội viên thuộc các lực lượng: Quân sự, y tế, cựu chiến binh, phụ nữ, thanh niên… đã cùng vào cuộc. Ban Chỉ huy quân sự xã trực tiếp tham mưu xây dựng kế hoạch, thành lập các tổ công tác chuyên trách tại hiện trường.

Các lực lượng làm nhiệm vụ số hóa dữ liệu mẫu hài cốt thu thập tại nghĩa trang liệt sĩ Thanh Lâm, xã Bảo Đài.

Ngoài ra, sự tham gia của các cựu chiến binh am hiểu địa bàn phối hợp cùng lực lượng quân đội (trong đó có Lữ đoàn 164, Quân đoàn 12) đã giúp rà soát, đối chiếu từng chi tiết nhỏ về thời điểm an táng, sơ đồ vị trí phần mộ để bổ sung vào hồ sơ.

Theo ông Nguyễn Đức Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Đài, địa phương xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đòi hỏi sự chính xác và trang nghiêm trong từng khâu, góp phần đáp ứng nguyện vọng của thân nhân, gia đình liệt sĩ và thực hiện trọn vẹn đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Trong đó, chuẩn hóa dữ liệu là khâu quan trọng, bởi thông tin thu thập tại hiện trường sẽ là cơ sở cho các bước tiếp theo, vì vậy, các lực lượng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ, thực hiện đúng quy trình, bảo đảm thông tin chính xác, đầy đủ.

Trước khi tiến hành lấy mẫu, các lực lượng tham gia được quán triệt, hướng dẫn quy trình; tập huấn về cập nhật, quản lý và số hóa dữ liệu trên phần mềm chuyên dụng phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ. Toàn bộ các khâu từ chuẩn bị hồ sơ, xác định vị trí mộ, khai quật, lấy mẫu, niêm phong, lập mã định danh, cập nhật dữ liệu số hóa, bảo quản, vận chuyển đến bàn giao mẫu đều được chỉ đạo thực hiện đúng quy định. Sau khi hoàn thành, các phần mộ được hoàn trả nguyên trạng, giữ gìn sự tôn nghiêm tại nghĩa trang liệt sĩ.

Cẩn trọng trong từng dữ liệu

“Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” được tỉnh Bắc Ninh triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Qua rà soát, Bắc Ninh hiện có 311 nghĩa trang liệt sĩ với 35.847 phần mộ, trong đó, 2.758 phần mộ chưa có thông tin, cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN để xác định danh tính thuộc 215 nghĩa trang tại 92 xã, phường. Với số lượng phần mộ cần lấy mẫu và khối lượng thông tin phải thu thập rất lớn, tỉnh Bắc Ninh đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu đối với toàn bộ phần mộ liệt sĩ chưa có thông tin trong tháng 9 năm nay, sớm hơn thời gian kết thúc chiến dịch.

Với số lượng phần mộ cần lấy mẫu và khối lượng thông tin phải thu thập rất lớn, tỉnh Bắc Ninh đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu ADN đối với toàn bộ phần mộ liệt sĩ chưa có thông tin trong tháng 9 năm nay, sớm hơn thời gian kết thúc chiến dịch.

Là một trong những cán bộ tham gia chiến dịch từ đầu, anh Nguyễn Đình Nghĩa, cán bộ Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ đang làm nhiệm vụ tại nghĩa trang liệt sĩ xã Nghĩa Phương cho biết, mỗi hồ sơ hài cốt liệt sĩ được cập nhật lên hệ thống phần mềm của Trung ương phải có đầy đủ 15 trường thông tin theo quy định. Trong đó đính kèm khoảng 12 hình ảnh tại hiện trường gồm thông tin phần mộ, đặc điểm hài cốt người thực hiện, số mẫu thu nhận được… Đây là công việc tưởng như thuần túy kỹ thuật nhưng đòi hỏi sự cẩn trọng cao, bởi chỉ một sai lệch hoặc thiếu sót cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình xác minh, đối sánh sau này. Vì vậy, các lực lượng tham gia luôn thực hiện từng công đoạn với sự tập trung cao, thống nhất và có thể truy xuất khi cần thiết.

Tại khâu lấy mẫu, yêu cầu chính xác càng được đặt lên hàng đầu. Anh Hoàng Khắc Linh, Bệnh viện Đa khoa Lương Tài cũng là cán bộ tham gia chiến dịch từ những ngày đầu cho biết: "Chúng tôi luôn ý thức rằng mỗi mẫu phẩm về xương, răng thu nhận không đơn thuần là một mẫu sinh học mà gắn liền với một danh tính liệt sĩ, một gia đình đang ngày đêm mong ngóng. Nếu mẫu thu nhận bảo đảm chất lượng, khả năng giám định ADN thành công sẽ cao hơn rất nhiều”.

Hiện nay, công tác rà soát, khai quật, lấy mẫu và hoàn thiện hồ sơ đang được các địa phương tập trung đẩy nhanh. Đến ngày 29/8, đã có 2.239/2.758 mộ được khai quật, chiếm hơn 81% số mộ liệt sĩ chưa có thông tin đã được khai quật, lấy mẫu. Cùng với đó, thông tin về chiến dịch được tuyên truyền rộng rãi, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa của việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ để tích cực cung cấp thông tin. Với nguồn dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác là thêm một cơ hội để một liệt sĩ được gọi đúng tên, một gia đình khép lại những năm tháng chờ đợi và hành trình tri ân tiếp tục được nối dài.

Song Giang