Chú trọng khen thưởng thành tích tiêu biểu liên quan đến đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Khen thưởng để thúc đẩy đột phá, tăng số lượng giải thưởng cho doanh nghiệp

Trình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình nhấn mạnh, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng dự kiến sửa đổi, bổ sung 48/96 điều của Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/QH15.

Cụ thể, tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tổ chức thi đua, danh hiệu thi đua và tiêu chuẩn danh hiệu thi đua; quy định tiêu chuẩn hình thức khen thưởng; thẩm quyền khen thưởng; trách nhiệm và thẩm quyền đề nghị khen thưởng; phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính trong thi đua, khen thưởng, quỹ thi đua, khen thưởng.

Để thúc đẩy đột phá, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho biết, dự thảo Luật bổ sung nguyên tắc “chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học và công nghệ” (điểm d khoản 2 Điều 5). “Đây là sự thể chế hóa trực tiếp các chủ trương của Đảng tại Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, biến Luật Thi đua, khen thưởng thành công cụ khuyến khích thay vì chỉ là công cụ ghi nhận”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày Tờ trình dự án Luật. Ảnh: Hồ Long

Để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung số lượng giải thưởng hoặc danh hiệu có phạm vi toàn quốc đối với doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác từ “tối đa 2 giải thưởng” lên “tối đa 3 giải thưởng” tại điểm b khoản 2 Điều 81 Luật hiện hành để khuyến khích các doanh nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, thay vào đó là các tiêu chí về hiệu quả kinh tế, tăng trưởng và đóng góp xã hội để phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW.

Dự thảo Luật bổ sung quy định về sự tương đương giữa khen thưởng của Đảng và danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng của chính quyền.

Theo đó, đối với tập thể: Trường hợp tập thể có tổ chức đảng được tặng cờ, bằng khen của Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy, Đảng ủy trực thuộc Trung ương (khen thưởng theo định kỳ) thì được tính tương đương với cờ thi đua, bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh để xét khen thưởng mức cao hơn (như Huân chương Độc lập các hạng, Huân chương Quân công các hạng, Huân chương Lao động các hạng, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc các hạng, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ).

Các đại biểu tại phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Đối với cá nhân: Trường hợp cá nhân là đảng viên được tặng Bằng khen của Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy, Đảng ủy trực thuộc Trung ương (khen thưởng theo định kỳ) thì được tính tương đương với Bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh để xét khen thưởng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.

“Việc thiết lập sự tương đương chính thức này có ý nghĩa quan trọng, giúp đồng bộ hóa hệ thống thi đua, khen thưởng của Đảng và của chính quyền, loại bỏ rào cản hành chính trong việc công nhận thành tích chính trị nội bộ khi xét các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng cấp Nhà nước và đảm bảo sự công bằng, liên thông trong công tác ghi nhận cống hiến của tập thể, cá nhân”, Bộ trưởng khẳng định.

Để thể chế hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo các Kết luận 155-KL/TW và 192-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, dự thảo Luật đã chuyển giao tổng cộng 16 nhiệm vụ được Luật năm 2022 giao cho Chính phủ quy định chi tiết, chuyển cho Thủ tướng Chính phủ và Bộ, ban, ngành, tỉnh thực hiện.

Các đại biểu tại phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định Điều 88 Luật hiện hành giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội có trách nhiệm quy định việc thi đua, khen thưởng đối với đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội; công chức chuyên trách và các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ủy Quốc hội; công chức và các Vụ chuyên môn trực thuộc Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội” để phù hợp với tổ chức bộ máy của Quốc hội sau sắp xếp.

Tháo gỡ vướng mắc nhưng không làm hạ chuẩn khen thưởng

Báo cáo thẩm tra về dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung dự án Luật để thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời khắc phục một số vướng mắc về tiêu chuẩn thi đua, khen thưởng.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành việc bổ sung nguyên tắc khen thưởng đối với các thành tích tiêu biểu liên quan đến đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ quy định nguyên tắc riêng đối với khen thưởng đột xuất, khen thưởng chuyên đề.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh. Ảnh: Phạm Thắng

Có ý kiến đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện, tiêu chí và tần suất xét khen thưởng thành tích đột xuất, chuyên đề.
Đồng thời, cần sửa đổi để tháo gỡ vướng mắc nhưng không làm hạ chuẩn khen thưởng; mở rộng phạm vi ghi nhận thành tích nhưng vẫn phải bảo đảm nguyên tắc “một thành tích chỉ được khen thưởng một lần, một hình thức”, bảo đảm sự tương xứng giữa thành tích và hình thức khen thưởng.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng thấy rằng, việc quy đổi tương đương giữa Cờ/bằng khen của Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy/ Thường vụ Quân ủy Trung ương, Đảng ủy Công an Trung ương và Cờ/bằng khen thi đua của Bộ, ban, ngành, tỉnh và sửa đổi tiêu chuẩn “tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh” liên quan đến tiêu chí đối với tổ chức đảng và đảng viên, do vậy đề nghị dự thảo Luật quy định mang tính nguyên tắc, giao Chính phủ quy định trên cơ sở các quy định của Đảng.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng đề nghị cân nhắc tiêu chuẩn đối với sáng kiến của công nhân, vì sáng kiến này chủ yếu mang lại lợi ích giá trị trong quy mô của doanh nghiệp, hợp tác xã và đơn vị chứ không phải trong địa bàn cấp xã.

Các đại biểu tại phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Đắc Vinh cũng đề nghị giữ nguyên như Luật hiện hành đối với các nội dung sau: quy định tiêu chuẩn về thời gian đối với cá nhân và tập thể để tặng hoặc truy tặng Huân chương Lao động, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc; quy định về trách nhiệm của cá nhân, tổ chức Việt Nam khi nhận hình thức khen thưởng của cá nhân, tổ chức nước ngoài.

Thanh Hải