Chủ tịch TP.HCM Nguyễn Văn Được: Phân cấp phân quyền phải tính khả năng thực thi

Phát biểu tại Kỳ họp thứ 4 HĐND TP.HCM khóa X, ngày 27/8, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đặc biệt nhấn mạnh việc Thành phố sẽ tận dụng các cơ chế, chính sách mới mà Trung ương trao.

Thời gian qua, Trung ương đã trao nhiều cơ chế, chính sách thuận lợi để TP.HCM chủ động hơn trong phát triển. Trong đó, Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua ngày 24/8 là cơ sở pháp lý quan trọng để Thành phố tổ chức lại phương thức quản lý và phát triển đô thị.

Tuy nhiên, cơ chế mới chỉ là điều kiện ban đầu. Điều quan trọng là Thành phố phải tổ chức thực hiện hiệu quả.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được.

Các nghị quyết, cơ chế, chính sách nếu chỉ dừng ở việc ban hành mà không cụ thể hóa bằng đề án, nguồn lực và phương án thực hiện thì rất khó tạo ra chuyển biến trên thực tế. Các xã, phường phải chủ động hơn trong việc đề xuất các nội dung cần được phân cấp, phân quyền.

“Vấn đề còn lại là phải dám làm, làm có hiệu quả, đưa ra sản phẩm”, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.

Ông Được yêu cầu các địa phương không chỉ nêu nhu cầu, mà phải xây dựng đề án rõ ràng, xác định cụ thể nhiệm vụ, nguồn lực, cơ chế thực hiện và kết quả cần đạt được.

Phân cấp phải đi đôi với nguồn lực

Trả lời các kiến nghị của cư tri và đại biểu về nội dung phân cấp, phân quyền, ông Được cho rằng đây là vấn đề quan trọng Thành phố đặc biệt lưu ý. Không thể chỉ nói chung chung về phân cấp mà phải xác định rõ phân cấp việc gì, nguồn lực nào đi kèm, nguồn thu nào được để lại và địa phương có đủ năng lực để thực hiện hay không.

“Phân cấp phải đi đôi với nguồn lực, tính toán khả năng thực thi như thế nào. Đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý trong quá trình phân cấp cho cơ sở.

Thành phố rất muốn phân cấp mạnh cho cơ sở, bởi phân cấp càng mạnh thì công việc càng được giảm tải. Tuy nhiên, nếu phân cấp mà không đi đôi với năng lực thực thi thì hiệu quả sẽ không đạt được”, Chủ tịch UBND TP.HCM nói.

Ông yêu cầu khi xây dựng các cơ chế phân cấp, các sở, ngành phải đánh giá đầy đủ tác động chính sách, khả năng cân đối nguồn lực và năng lực thực thi của từng địa phương.

Dự án mở rộng Quốc lộ 13 dự kiến khởi công vài ngày tới là dự án trọng điểm của TP.HCM được người dân quan tâm, chờ đợi nhiều năm qua.

Đặc biệt lưu ý không phân cấp để tạo thêm gánh nặng cho cơ sở. Theo ông Được, các xã, phường có thể mong muốn được giao thêm nhiều nhiệm vụ, nhưng khi phân cấp phải tính toán đầy đủ nguồn lực để thực hiện. Nếu không, việc phân cấp có thể dẫn đến tình trạng nhiệm vụ được giao nhưng không đủ điều kiện triển khai, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ công việc.

“Trong nhiều trường hợp, phân cấp đồng nghĩa với việc cơ sở phải nhận thêm trách nhiệm, khối lượng công việc và yêu cầu về năng lực quản lý. Do đó, cùng với phân cấp, cần thiết kế cơ chế tài chính phù hợp, xác định rõ nguồn thu, khoản thu được để lại và các nguồn lực cần thiết cho địa phương”, ông Được lưu ý.

Ông đề nghị các xã, phường chủ động đề xuất những cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện địa bàn. Trên cơ sở đó, UBND thành phố sẽ chỉ đạo các sở, ngành nghiên cứu, đánh giá và xây dựng chính sách cụ thể. Việc này cần được thực hiện bằng những đề án cụ thể thay vì chỉ dừng ở việc trao đổi, kiến nghị chung chung.

“Chúng ta thường hay nói một cách rất tích cực, nhưng chưa có lực lượng cụ thể. Cho nên tôi đề nghị các xã, phường đề nghị phân cấp đi đôi với nguồn lực”, ông nói.

Xã phường phải trực tiếp tham gia làm quy hoạch

Bên cạnh nguồn lực, Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh vai trò của chính quyền cơ sở trong quá trình xây dựng chính sách và các quy hoạch liên quan đến địa bàn.

Theo ông, xã, phường là nơi trực tiếp tiếp xúc với người dân và nắm rõ nhất tình hình thực tế. Vì vậy, khi xây dựng các đề án, quy hoạch hay phương án phát triển, cần có sự tham gia trực tiếp của chính quyền cơ sở ngay từ đầu.

Sắp tới, thành phố sẽ tiếp tục triển khai nhiều dự án đường sắt đô thị, trong đó có các tuyến đường sắt số 2, số 3 và các tuyến đường sắt kết nối khu vực. Tôi rất mong các xã, phường chủ động tham gia, phối hợp ngay từ quá trình lập quy hoạch. Nếu quy hoạch không đồng bộ, hoặc địa phương không tham gia đầy đủ, việc triển khai sau này sẽ gặp khó khăn.

Trong quy hoạch các công trình, Thành phố yêu cầu xã phường phải trực tiếp góp ý quy hoạch vì đây là lực lượng hiểu địa bàn, hiểu nhu cầu...

“Tôi cũng đề nghị các xã, phường phải tham gia thực chất, không chỉ dừng lại ở việc có ý kiến trên văn bản, hoặc chờ thành phố đưa xuống rồi mới tổ chức thực hiện. Thực tế có trường hợp địa phương kiến nghị rất nhiều, nhưng khi đơn vị tư vấn xuống làm việc thì sự tham gia còn hạn chế”, ông Được nói.

Về đầu tư hạ tầng, Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết Thành phố xác định phát triển hạ tầng đồng bộ là một trong những đột phá chiến lược. Trong đó đầu tư hiệu quả, đồng bộ hệ thống giao thông liên vùng, tạo nền tảng cho không gian phát triển mới.

TP.HCM cũng phải tập trung giải quyết những vấn đề tồn tại kéo dài như ùn tắc giao thông, ngập nước và các vấn đề môi trường. Đây cũng là những nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng sống của người dân và năng lực cạnh tranh.

Các sở, ngành, địa phương được và các ban HĐND Thành phố phải tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các công trình giao thông trọng điểm.

Trong đó, các tuyến đặc biệt quan tâm là đường vành đai, Quốc lộ 13, Quốc lộ 22, Quốc lộ 1A cùng những tuyến kết nối liên vùng. Dù nguồn lực còn khó khăn, TP.HCM sẽ cố gắng cân đối, bổ sung vốn để các công trình quan trọng có thể triển khai theo kế hoạch.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, đây là các nhiệm vụ lớn của Thành phố. Mục tiêu là hệ thống giao thông phải được đầu tư đồng bộ, hoàn thành trong nhiệm kỳ này, tạo nền tảng để thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, tạo dư địa phát triển cho cả nhiệm kỳ này cũng như những nhiệm kỳ tiếp theo.

Hà Linh