Chủ tịch Tổng Công ty Xi măng Việt Nam bị đề nghị tới 13 năm tù

Mức án cao nhất với người đứng đầu, chủ mưu

Ngày 29/1, TAND Tp.Hà Nội tiếp tục phiên xét xử vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM), liên quan đến Dự án "Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem" tại khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội). Vụ án thu hút sự quan tâm đặc biệt khi làm rõ hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, gây thất thoát, lãng phí đặc biệt lớn, hơn 381 tỷ đồng.

Đáng chú ý có bị cáo Lê Văn Chung – cựu Chủ tịch HĐQT Vicem và Nguyễn Ngọc Anh - Tổng giám đốc Vicem.

Sau phần xét hỏi, đại diện VKSND Tp.Hà Nội luận tội và đề nghị mức án với các bị cáo. Trong vụ án này, có 13 bị cáo bị đưa ra xét xử về các tội: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.

VKS đánh giá, các bị cáo đã có hành vi vi phạm quy định về đấu thầu, lập, thẩm định và phê duyệt đầu tư dự án Trụ sở điều hành Vicem. Việc cố ý tính toán, áp đặt các chỉ tiêu tài chính mang tính chủ quan là nguyên nhân chính dẫn đến hiệu quả kinh tế của dự án không khả thi.

Đại diện VKSND Tp.Hà Nội tại phiên tòa.

Những sai sót này dẫn đến tình trạng dự án đầu tư bị bỏ dang dở, không thể hoàn thiện để đưa vào khai thác sử dụng. Thậm chí cho đến thời điểm hiện tại, dự án vẫn không thể chuyển nhượng và chưa thể tiếp tục triển khai do phải tính toán lại toàn bộ hiệu quả kinh tế.

VKS nhận định, đối với tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí", bị cáo Lê Văn Chung và Nguyễn Ngọc Anh là những người đề ra chủ trương, giữ vai trò chủ mưu xuyên suốt vụ án nên cần mức hình phạt cao nhất.

Căn cứ các tình tiết giảm nhẹ, VKS đề nghị tuyên Lê Văn Chung mức án 12-13 năm tù tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí;

Ông Nguyễn Ngọc Anh bị đề nghị 11-12 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; và 4-5 năm tù về tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, tổng đề nghị 15-17 năm tù.

Lần lượt với 2 tội danh trên, Dư Ngọc Long – cựu Trưởng ban Quản lý dự án Vicem, bị đề nghị 10-11 năm tù và 4-5 năm tù, tổng đề nghị 14-16 năm tù; câc bị án có vai trò thhấp hơn, phạm tội do làm theo chỉ đạo được đề nghị tuyên các mức án từ 3-9 năm tù, một số bị cáo được đề nghị án treo.

Không chỉ đạo ngầm, không nắm được

Nội dung vụ án thể hiện, dự án Trung tâm điều hành Vicem ban đầu được phê duyệt với tổng mức đầu tư gần 489 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, dự án liên tục được điều chỉnh tăng vốn, từ 1.951 tỷ đồng lên tới 2.743 tỷ đồng, cao gấp nhiều lần so với mức đầu tư ban đầu. Việc điều chỉnh này không dựa trên cơ sở tính toán hiệu quả kinh tế khách quan, mà xuất phát từ các số liệu không đúng thực tế, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho ngân sách nhà nước.

Cơ quan tố tụng xác định, trong giai đoạn 2006-2011, mặc dù thị trường cho thuê văn phòng tại Hà Nội có mức giá thấp, song Dư Ngọc Long - cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án Vicem vẫn tham mưu áp dụng giá cho thuê và giá dịch vụ phụ trợ cao bất thường để xây dựng phương án tài chính, làm cơ sở đánh giá hiệu quả dự án.

Trên nền tảng các số liệu này, ông Nguyễn Ngọc Anh - cựu Tổng Giám đốc Vicem đã ký văn bản đề nghị UBND Tp.Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho dự án với tổng vốn dự kiến 1.482 tỷ đồng.

Dự án "Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem" tại khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội) vẫn chưa hoàn thiện sau gần 15 năm.

Quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án tiếp tục bộc lộ sai phạm khi hồ sơ của đơn vị tư vấn chưa hoàn chỉnh, song Lê Văn Chung – cựu Chủ tịch HĐQT Vicem và Nguyễn Ngọc Anh vẫn chỉ đạo triển khai. Hệ quả là tổng mức đầu tư dự án liên tục bị điều chỉnh tăng lên 1.951 tỷ đồng rồi 2.743 tỷ đồng, vượt xa nhu cầu thực tế và khả năng khai thác hiệu quả.

Ngoài các vi phạm trong quản lý đầu tư, vụ án còn làm rõ hành vi vi phạm nghiêm trọng trong hoạt động đấu thầu, đặc biệt tại Gói thầu số 19 "Thi công tường vây và cọc khoan nhồi", trị giá hơn 149 tỷ đồng.

Theo cáo buộc, đầu năm 2011, Đỗ Đình Thu - Tổng Giám đốc Công ty ECON đã thỏa thuận với Dư Ngọc Long việc tạo điều kiện để ECON trúng thầu, đổi lại khoản "lại quả" 5% giá trị thanh toán. Chủ trương này được cho là có sự đồng ý của Nguyễn Ngọc Anh. Sau khi trúng thầu, ông Thu đã đưa cho Dư Ngọc Long hơn 3,2 tỷ đồng, trong đó Long đưa lại cho ông Lê Văn Chung 200 triệu đồng.

Tại phiên tòa, ông Nguyễn Ngọc Anh xuất hiện với tình trạng sức khỏe yếu, phải ngồi xe lăn và cần luật sư hỗ trợ do tai nghe không rõ. Cựu Tổng Giám đốc Vicem khai, dự án là mong mỏi của hàng chục nghìn cán bộ, nhân viên tổng công ty nhằm có trụ sở làm việc mới. Vì vậy, dù biết hiệu quả kinh tế không cao, ông vẫn quyết tâm triển khai để kịp tiến độ, không lường hết được hậu quả nghiêm trọng phát sinh.

Các bị cáo tại phiên tòa.

Đối với cáo buộc vi phạm quy định về đấu thầu, ông Nguyễn Ngọc Anh cho rằng bản thân không chỉ đạo tạo điều kiện cho doanh nghiệp trúng thầu. Theo lời khai, số tiền Dư Ngọc Long đưa cho ông tổng cộng khoảng 800 triệu đồng, được chuyển nhiều lần, mỗi lần 100-200 triệu đồng, và không biết đó là tiền gì. Ông cũng cho rằng khoản tiền này là doanh nghiệp trích từ lợi nhuận sau khi trúng thầu để "cảm ơn", không phải do ông yêu cầu hay chỉ đạo.

Trong khi đó, ông Lê Văn Chung thừa nhận là người quyết định chủ trương và trực tiếp ký các văn bản quan trọng liên quan đến dự án. Tuy nhiên, bị cáo cho rằng theo phân cấp tại Vicem, ông Nguyễn Ngọc Anh là đại diện chủ đầu tư, chịu trách nhiệm lập báo cáo khả thi và đánh giá hiệu quả dự án; còn các số liệu cụ thể thì ông Chung "không nắm được".

Ông cũng thừa nhận đã ký văn bản điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư từ hơn 1.400 tỷ đồng lên hơn 1.900 tỷ đồng chỉ ba ngày sau khi UBND Tp.Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đầu tư, và cho rằng đó là sai lầm do quá tin vào báo cáo của cấp dưới.

Tiếp theo phiên tòa, các luật sư bước vào phần bào chữa cho các bị cáo.

Đặng Ngọc Thủy