Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Phiên họp thứ nhất, Ban Chỉ đạo về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp

Tham dự Phiên họp có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định - Phó Trưởng Ban Ban Chỉ đạo và các Phó Trưởng Ban Chỉ đạo, các thành viên Ban Chỉ đạo.

Đề xuất giải pháp xử lý tổng thể hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Ngày 10/3/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 09-KL/TW về hoàn thiện cấu trúc của hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, trong đó giao: Đảng ủy Quốc hội chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan tiến hành tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Ngày 3/4/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 2092, Nghị quyết 2093 về tổng rà soát và thành lập Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc phiên họp

Phát biểu khai mạc Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Phiên họp này có ý nghĩa hết sức quan trọng để thực hiện Kết luận số 09 của Bộ Chính trị và các Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Trên tinh thần khẩn trương triển khai nhiệm vụ ngay từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Phiên họp thứ Nhất là khởi đầu để Ban Chỉ đạo triển khai các công việc; đồng thời đề nghị Ban Chỉ đạo phải làm việc liên tục để sớm có sản phẩm và kết quả cụ thể.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu tại phiên họp

Chủ tịch Quốc hội cũng nhắc lại các phát biểu quan trọng của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Trong đó, Tổng Bí thư đã nêu 3 yêu cầu cụ thể đối với công tác xây dựng pháp luật thời gian tới:

Một là, đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển;

Hai là, chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, kiên quyết khắc phục tình trạng “luật bó”, chồng lấn, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật;

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu tại phiên họp

Ba là, đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Lắng nghe chuyên gia, nhà khoa học, kinh nghiệm quốc tế, doanh nghiệp và Nhân dân; kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ; chuyển từ tư duy “làm luật cho đủ” sang tư duy “làm luật để phát triển”. Hiệu quả thực thi, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp phải là thước đo cao nhất của chất lượng lập pháp.

Cho biết, trong ngày 8/4 Đảng ủy Quốc hội đã có văn bản số 482 gửi tới Bí thư Đảng ủy các cơ quan, Tổ trưởng Tổ đảng, Trưởng Đoàn và các ĐBQH, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đồng chí chỉ đạo quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc; đồng thời, triển khai công tác tổng rà soát gắn với yêu cầu hoàn thiện cấu trúc pháp luật theo Kết luận 09 của Bộ Chính trị và Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đã được Bộ Chính trị thông qua.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh dự phiên họp

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, mục tiêu của việc tổng rà soát nhằm đánh giá chính xác, đầy đủ, toàn diện về thực trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, từ đó, đề xuất giải pháp xử lý tổng thể hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên cả nước. Đây là nhiệm vụ phức tạp, hệ trọng, với phạm vi đồ sộ, chưa có tiền lệ, có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Nhấn mạnh tinh thần phải làm "tới nơi tới chốn", Chủ tịch Quốc hội đồng thời đánh giá cao những cam kết rất mạnh mẽ của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng về hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm triệt để thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh... trong thời gian tới.

Các đại biểu tham dự phiên họp

"Thể chế phải mở đường cho phát triển đất nước. Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Tổng Bí thư Tô Lâm đã xác định, chúng ta phải rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để có định hướng sửa, xây dựng mới như thế nào để xây dựng bằng được hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, đối tượng, phạm vi tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật gồm toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật ở Trung ương và địa phương ban hành còn hiệu lực (trừ Hiến pháp) và văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành, nhưng chưa có hiệu lực tính đến hết ngày 31/10/2026. Để bảo đảm tính chính xác, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu pháp luật, kết hợp rà soát bằng nguồn lực con người và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại phiên họp

Cùng với đó, tiến độ rất khẩn trương: sẽ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tình hình triển khai tổng rà soát trong tháng 8/2026, Báo cáo kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể trong tháng 12/2026. Do đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu xây dựng “sơ đồ công việc” chi tiết theo tuần, tháng, xác định rõ nội dung, cơ quan chủ trì, trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu được đặt ở vị trí trung tâm, gắn với yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan để hoàn thành nhiệm vụ đúng tiến độ, chất lượng.

Không chỉ tự rà soát nội bộ mà phải đặc biệt coi trọng việc lấy ý kiến của đối tượng chịu sự tác động

Tại phiên họp, các thành viên Ban Chỉ đạo đã tập trung thảo luận, cho ý kiến về: dự thảo Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo;dự thảo Kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; dự thảo Hướng dẫn tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thống nhất trong cả nước;dự thảo Kế hoạch tổ chức Hội nghị toàn quốc quán triệt triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Đây là các tài liệu quan trọng, quyết định thành công của nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nêu rõ, Ban Chỉ đạo sẽ có văn bản chỉ đạo gửi tất cả các bộ ngành và địa phương để triển khai thực hiện.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu kết luận Phiên họp

Phó Thủ tướng chỉ rõ, thể chế thông thoáng, minh bạch sẽ khơi thông và giải phóng, dẫn dắt các nguồn lực khác, tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng; ngược lại, thể chế chậm đổi mới, chồng chéo sẽ trở thành điểm nghẽn lớn nhất và kìm hãm sự phát triển.

Do đó, Phó Thủ tướng yêu cầu, tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lần này phải được xem là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng để góp phần tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số như Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định.

Quang cảnh phiên họp

Phó Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo bám sát kế hoạch triển khai tổng thể việc rà soát văn bản quy phạm pháp luật; tập trung chỉ đạo thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, địa phương mình; phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan liên quan để đảm bảo chất lượng, đúng tiến độ và không hình thức.

Các thành viên Ban Chỉ đạo tiếp tục đôn đốc, chỉ đạo các bộ ngành liên quan thực hiện các nhiệm vụ thuộc phạm vi trách nhiệm của Ban Chỉ đạo, ưu tiên bố trí nguồn lực cho công tác tổng rà soát lần này. Bộ Tư pháp phát huy vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, tập trung cao độ, kịp thời theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn trong quá trình tổ chức thực hiện.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Phó Thủ tướng cũng lưu ý, không chỉ tự rà soát nội bộ mà phải đặc biệt coi trọng việc lấy ý kiến của đối tượng chịu sự tác động, nhất là đối tượng chịu sự tác động trực tiếp, người dân, doanh nghiệp và các chủ thể thực thi.

"Quan trọng nhất là phải có sản phẩm đầu ra và sản phẩm đó phải cụ thể đo đếm được: văn bản nào cần sửa đổi, bãi bỏ, thay thế hoặc ban hành mới; nội dung sửa đổi là gì, thời gian hoàn thành, cơ quan chịu trách nhiệm… Trên cơ sở đó xây dựng chương trình để hoàn thiện pháp luật có trọng tâm, trọng điểm, tái cấu trúc hệ thống pháp luật theo hướng minh bạch, khả thi và hiệu quả", Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh.

Phạm Thúy; Ảnh: Lâm Hiển