Chủ động ứng phó già hóa dân số, nâng cao nội lực doanh nghiệp để giữ vững đà tăng trưởng

Tại phiên thảo luận, các đại biểu Quốc hội Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau đã tham gia nhiều ý kiến sâu sắc, tập trung vào các vấn đề lớn mang tính chiến lược. Nổi bật là các kiến nghị về chủ động thích ứng với già hóa dân số, duy trì mức sinh thay thế; đồng thời, nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế, tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng bền vững trong bối cảnh nhiều biến động toàn cầu.

Cần chuyển mạnh sang chính sách “khuyến sinh” bền vững

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Ủy viên Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, bày tỏ thống nhất với các báo cáo của Chính phủ và cơ quan thẩm tra; đồng thời nhấn mạnh vấn đề già hóa dân số nhanh và mức sinh giảm dưới mức thay thế đang đặt ra nhiều thách thức đối với phát triển bền vững.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh kiến nghị chuyển từ chính sách kế hoạch hóa gia đình sang khuyến sinh bền vững; tăng hỗ trợ tài chính, phát triển dịch vụ chăm sóc trẻ em và hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan nhằm nâng mức sinh.

Theo đại biểu, tổng tỷ suất sinh của Việt Nam hiện chỉ còn khoảng 1,91 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế (2,1 con), cho thấy xu hướng giảm rõ rệt trong những năm gần đây, đặc biệt tại khu vực đô thị. Cùng với đó, Việt Nam đang chuyển nhanh từ giai đoạn “dân số vàng” sang “dân số già”, làm suy giảm lực lượng lao động trong tương lai và gia tăng áp lực đối với hệ thống an sinh xã hội.

Để từng bước khắc phục tình trạng mức sinh giảm, đại biểu đề xuất một loạt giải pháp đồng bộ. Trước hết, cần điều chỉnh chính sách dân số theo hướng duy trì mức sinh thay thế bền vững, với định hướng phân vùng ưu tiên rõ ràng. Cùng với đó là tăng cường hỗ trợ tài chính cho các gia đình sinh và nuôi con nhỏ, từ chi phí y tế, giáo dục đến chính sách thuế phù hợp.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển hệ thống dịch vụ chăm sóc trẻ em đồng bộ, đặc biệt tại các đô thị và khu công nghiệp, nơi áp lực mưu sinh khiến nhiều cặp vợ chồng trẻ e ngại sinh con. Song song đó là các chính sách hỗ trợ về nhà ở, việc làm, nâng cao thu nhập để giúp người trẻ ổn định cuộc sống.

Về lâu dài, cần đẩy mạnh truyền thông nhằm thay đổi nhận thức xã hội, khuyến khích kết hôn và sinh con đúng độ tuổi; đồng thời rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến dân số, lao động, an sinh xã hội và bình đẳng giới theo hướng đồng bộ, thống nhất.

Theo đại biểu, trọng tâm là chuyển mạnh sang chính sách “khuyến sinh” một cách chủ động, lấy gia đình và phụ nữ làm trung tâm, tạo điều kiện để người dân “muốn sinh và có thể sinh”, qua đó bảo đảm nguồn nhân lực và phát triển bền vững đất nước.

Khơi thông dòng vốn, nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, cho rằng trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, đặc biệt là xung đột địa chính trị, nền kinh tế Việt Nam đang chịu sức ép lớn từ cả bên ngoài và các điểm nghẽn nội tại.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị khơi thông dòng vốn, giảm lãi suất cho vay thực chất, nâng cao năng lực doanh nghiệp để thúc đẩy tăng trưởng.

Để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn 2026-2030, đại biểu đề nghị tập trung vào các giải pháp mang tính căn cơ. Trước hết là nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế thông qua tái cấu trúc chuỗi cung ứng, phát triển công nghiệp trong nước và gia tăng hàm lượng giá trị nội địa.

Cùng với đó, cần khơi thông dòng vốn, xử lý dứt điểm những tồn tại của thị trường tài chính và bất động sản, tạo môi trường đầu tư thông suốt và ổn định. Đại biểu cũng nhấn mạnh việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI nhằm lan tỏa công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ở góc độ điều hành, cần chỉ đạo các tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho vay một cách thực chất, đi đôi với ổn định chính sách, giảm chi phí tuân thủ và hạn chế rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Theo đại biểu, đây là những điều kiện then chốt để củng cố nền tảng tăng trưởng, giúp vận hành bền vững trong trung và dài hạn.

Đáng chú ý, đại biểu thẳng thắn phản ánh, mặc dù ngành ngân hàng đã có cam kết giảm lãi suất, nhưng trên thực tế lãi suất cho vay giảm chưa đáng kể, chủ yếu mới giảm ở lãi suất huy động. Điều này khiến doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận vốn.

Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp, đóng góp lớn cho GDP và giải quyết việc làm, nhưng đang đối mặt với nhiều khó khăn về vốn, công nghệ và môi trường kinh doanh. Vì vậy, đại biểu đề nghị Ngân hàng Nhà nước cần có giải pháp quyết liệt hơn, bảo đảm việc giảm lãi suất đi vào thực chất, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi và phát triển.

Góp phần hoàn thiện chính sách, tạo nền tảng phát triển bền vững

Các ý kiến phát biểu của đại biểu Quốc hội Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, bám sát thực tiễn, với nhiều đề xuất cụ thể, thiết thực.

Qua đó, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, tạo nền tảng vững chắc để phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Lê Hằng