Chủ động phòng tránh lũ quét, sạt lở đất ở các xã miền núi

Hộ dân thôn Tân Hùng, xã Thanh Phong sinh sống bên chân đồi, nguy cơ cao bị sạt lở trong mùa mưa bão.

Đứng dưới chân đồi Pú Kắng, xã Thanh Phong hôm nay, khó ai hình dung nơi đây từng bị sạt lở đất kéo dài cả trăm mét. Con đường bê tông mới cùng tuyến kè kiên cố ôm sát sườn đồi nhằm đảm bảo an toàn cho người dân mỗi khi mùa mưa bão đến.

Người dân nơi đây vẫn chưa quên những trận mưa lớn kéo dài do bão số 5 năm 2025. Đặc biệt, đêm 25/8/2025, tại đồi Pú Kắng xảy ra sạt lở mái taluy dương dài khoảng 200m cùng hai cung sạt lớn đổ xuống nền đường bê tông của thôn. Sạt lở khiến 5 hộ dân với 27 nhân khẩu sống phía dưới nơm nớp lo sợ. Công trình kè chống sạt lở đồi Pú Kắng cùng tuyến đường bê tông mới đã được đầu tư xây dựng kịp thời, trước mùa mưa bão năm 2026.

Bà Vi Thị Mai, thôn Tân Hùng, chia sẻ: “Gia đình tôi đã có ba thế hệ sinh sống dưới chân đồi Pú Kắng. Trước đây, mỗi khi nghe tiếng mưa lớn kéo dài hay đất đá lăn trên sườn núi, cả nhà đều thức trắng đêm, chuẩn bị sẵn đồ đạc để chạy nếu xảy ra sạt lở. Nay có kè kiên cố bảo vệ chân đồi cùng con đường được gia cố chắc chắn, người dân đã yên tâm hơn rất nhiều”.

Qua rà soát, toàn xã Thanh Phong hiện còn 8 hộ với 30 nhân khẩu đang sinh sống ở khu vực có nguy cơ cao lũ quét, sạt lở đất cần phải sơ tán khi thiên tai xảy ra. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Phong Trần Minh Dũng: “Ngay từ đầu năm, xã đã rà soát từng hộ, xây dựng phương án sơ tán. Đồng thời, các tổ chức đoàn thể của xã tích cực tuyên truyền để người dân hiểu rõ việc cần thiết khi chuyển đến nơi ở mới an toàn, ổn định cuộc sống".

Theo tổng hợp của Văn phòng Chỉ huy Phòng, chống thiên tai Thanh Hóa, hiện trên địa bàn tỉnh có 9.053 hộ với 38.245 nhân khẩu đang sinh sống tại các khu vực có nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất. Trong đó có 1.938 hộ với 8.222 nhân khẩu nằm trong vùng có nguy cơ lũ quét và 7.115 hộ với 30.023 nhân khẩu ở khu vực có nguy cơ sạt lở đất. Để giảm thiểu thiệt hại, các địa phương trong tỉnh đã chủ động xây dựng phương án ứng phó đến từng thôn, bản theo phương châm “4 tại chỗ”. Đồng thời, rà soát cụ thể, phân loại các hộ dân nằm trong vùng nguy hiểm theo từng mức độ rủi ro để chủ động di dời khi cần thiết. Mỗi thôn, bản đều xây dựng phương án sơ tán, bố trí địa điểm tập kết, lực lượng hỗ trợ và phương tiện vận chuyển nhằm bảo đảm người dân được đưa đến nơi an toàn trong thời gian nhanh nhất.

Các xã miền núi cũng tập trung rà soát các điểm có nguy cơ cao để cắm biển cảnh báo, lập rào chắn và bố trí lực lượng trực tại các ngầm, tràn trên các tuyến giao thông liên xã, liên bản. Khi mưa lớn xảy ra, các lực lượng kiên quyết cấm người và phương tiện qua lại tại các khu vực không bảo đảm an toàn, hạn chế tối đa những tai nạn đáng tiếc. Bên cạnh các công trình phòng chống sạt lở, công tác tuyên truyền cũng được các địa phương đặc biệt coi trọng. Thông tin cảnh báo được truyền tải qua hệ thống loa truyền thanh, các buổi họp thôn, sinh hoạt cộng đồng, phát tờ rơi và hướng dẫn trực tiếp đến từng hộ dân.

Sau các đợt mưa lớn năm 2025, nhiều điểm sạt lở trên địa bàn tỉnh đã được các địa phương đang khẩn trương khắc phục. Đồng thời, tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến tại những khu vực có nguy cơ sụt lún, sạt trượt, cắm biển cảnh báo và kiểm soát nghiêm ngặt, tuyệt đối không để người, phương tiện và vật nuôi đi qua. Về lâu dài, các ngành có liên quan của tỉnh và các địa phương triển khai Đề án “Sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các xã khu vực miền núi của tỉnh giai đoạn 2026-2030”, nhằm từng bước đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm, kết hợp đầu tư hạ tầng, tạo sinh kế và xây dựng các khu tái định cư.

Bài và ảnh: Lê Hợi