Chủ động phòng ngừa bệnh tim mạch từ sớm

Thăm khám, phát hiện sớm giúp chủ động phòng ngừa bệnh tim mạch. Ảnh: M.T

Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng bệnh tật từ hai nhóm nguyên nhân lớn. Nhóm thứ nhất là các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, đái tháo đường và bệnh hô hấp mạn tính. Đáng chú ý, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) đang gia tăng nhanh. Trong nhóm bệnh này, tim mạch tiếp tục là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đột quỵ đứng đầu các nguyên nhân tử vong tại Việt Nam với tỷ suất tử vong 167 ca/100.000 dân. Tiếp theo là bệnh tim thiếu máu cục bộ với 65 ca/100.000 dân. Đáng lưu ý, bệnh tim mạch đang có xu hướng xuất hiện ở độ tuổi ngày càng trẻ.

Thực tế điều trị tại các bệnh viện cho thấy, không ít người trong độ tuổi lao động nhập viện cấp cứu do trước đó không nhận diện được các dấu hiệu cảnh báo. Đơn cử, trường hợp anh B., sinh năm 1988 (ngụ phường Bình Thạnh), làm nghề xây dựng. Do đặc thù công việc thường xuyên làm việc trong môi trường thay đổi nhiệt độ đột ngột, anh nhiều lần xuất hiện triệu chứng khó thở, tức ngực nhưng cho rằng chỉ là biểu hiện mệt mỏi thông thường. Chỉ đến khi xuất hiện cơn đau ngực dữ dội, tê tay chân, vã mồ hôi, anh mới đến bệnh viện kiểm tra. Qua thăm khám, bác sĩ xác định anh B. bị nhồi máu cơ tim cấp và phải can thiệp đặt stent khẩn cấp.

Theo giới chuyên môn, ngày càng ghi nhận nhiều người trẻ nhập viện vì nhồi máu cơ tim cấp. Điều đáng quan tâm, nhiều người trẻ vẫn chủ quan trước các yếu tố nguy cơ tim mạch trong cuộc sống hàng ngày. Trong đó, hút thuốc lá, thuốc lá điện tử, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động, căng thẳng kéo dài và thường xuyên thức khuya là những yếu tố nguy cơ đáng lưu ý.

Theo PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc - Chủ tịch Hội Hô hấp TPHCM, thực tế lâm sàng cho thấy, nhiều người mắc COPD chỉ đến cơ sở y tế khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, tình trạng tắc nghẽn đường thở nặng. Khi đó, việc điều trị trở nên khó khăn, tốn kém và nguy cơ tử vong cao. COPD cũng không chỉ gây tổn thương ở hệ hô hấp mà còn liên quan đến nhiều biến chứng ngoài phổi. Trong đó, suy giảm nhận thức là vấn đề cần được lưu ý. Khoảng 32% người bệnh có dấu hiệu suy giảm nhận thức và tỷ lệ này có thể lên tới 56% khi được đánh giá chuyên sâu. BS Ngọc khẳng định, phát hiện sớm, quản lý bệnh và dự phòng biến chứng cần được ưu tiên hơn. Cùng với điều trị, người bệnh cần được tư vấn các biện pháp dự phòng phù hợp với từng nhóm nguy cơ.

Thực tế bệnh tật đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực của toàn hệ thống y tế. Không chỉ chú trọng chẩn đoán và điều trị, công tác dự phòng, quản lý sử dụng kháng sinh,… cần được thực hiện đồng bộ, qua đó góp phần bảo đảm chất lượng, an toàn điều trị và giảm áp lực cho các cơ sở y tế. Trong bối cảnh đó, đào tạo liên tục và cập nhật kiến thức chuyên môn cho nhân viên y tế có vai trò quan trọng. Hiện, Hội Hô hấp TPHCM hợp tác với Pfizer Việt Nam triển khai các hoạt động khoa học và đào tạo trong lĩnh vực hô hấp, hướng tới cập nhật kiến thức, chuẩn hóa thực hành lâm sàng và tăng cường năng lực tư vấn dự phòng theo nhóm nguy cơ. Theo PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, cập nhật khoa học mới sẽ giúp đội ngũ nhân viên y tế nâng cao hiệu quả chẩn đoán, quản lý bệnh, đồng thời tăng khả năng tư vấn dự phòng cho người bệnh ngay trong quá trình khám, chữa bệnh thường quy.

Tương tự, tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, hoạt động đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn được chú trọng, tập trung vào các lĩnh vực như nội khoa, bệnh truyền nhiễm, tim mạch, đột quỵ, ung thư, dược lâm sàng và an toàn sử dụng thuốc. PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Hải - Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho rằng, đào tạo liên tục và chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Theo giới chuyên môn, về lâu dài, giảm gánh nặng bệnh tật không thể chỉ trông chờ vào năng lực điều trị của bệnh viện mà cần tăng cường dự phòng, giúp người dân nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, chủ động kiểm soát yếu tố nguy cơ và tiếp cận tư vấn y khoa khi cần thiết.

Thanh Giang