CHỦ ĐỘNG NGUỒN NĂNG LƯỢNG CHO PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG - Kỳ 2: Hạ tầng năng lượng tạo sức hút đầu tư

Trong xu thế cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng gay gắt, hạ tầng năng lượng đang trở thành một trong những yếu tố được doanh nghiệp quan tâm hàng đầu. Trước đây nhà đầu tư chủ yếu chú trọng đến quỹ đất, giao thông, hay nguồn lao động thì hiện nay, khả năng cung ứng điện ổn định, liên tục và chất lượng đã trở thành tiêu chí mang tính quyết định.

Theo TS. Vũ Quang Hùng, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách (Bộ Công Thương), nhiều lĩnh vực công nghiệp hiện đại, như: Điện tử, công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, logistics, hay sản xuất tự động hóa có yêu cầu rất khắt khe về năng lượng. Doanh nghiệp không chỉ cần đủ điện mà còn cần nguồn điện ổn định với độ tin cậy cao. Chỉ một sự cố mất điện ngắn cũng có thể gây thiệt hại lớn, làm gián đoạn dây chuyền sản xuất, ảnh hưởng đến tiến độ đơn hàng và chuỗi cung ứng.

PGS.TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định: Hiện nay, năng lượng không chỉ là đầu vào sản xuất mà còn là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của địa phương trong thu hút đầu tư”.

Với thành phố Huế, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi địa phương xác định công nghiệp là một trong những trụ cột tăng trưởng cho giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, ưu tiên phát triển công nghiệp sạch, công nghệ cao, logistics và dịch vụ chất lượng cao. Đây là những lĩnh vực có nhu cầu sử dụng điện lớn và đòi hỏi chất lượng cung cấp điện ở mức cao.

Những năm gần đây, thành phố đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các khu kinh tế, khu công nghiệp (KKT, KCN) và nhiều dự án quy mô lớn. Trong đó, KKT Chân Mây - Lăng Cô được xác định là không gian phát triển công nghiệp hiện đại, bền vững và là động lực tăng trưởng quan trọng của địa phương trong giai đoạn tới. Hiện KKT này đã thu hút nhiều dự án lớn như: Dự án phức hợp sản xuất, lắp ráp Kim Long Motor Huế; Dự án nhà kho bãi logistics tích hợp Chân Mây… Bên cạnh đó, các KCN Phú Bài, Tứ Hạ, Phong Điền, Gilimex… cũng thu hút nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến, chế tạo và công nghiệp phụ trợ, như: Nhà máy bia Phú Bài, Công ty CP Chăn nuôi C.P Việt Nam, Công ty Kalongda Việt Nam, Nhà máy sản xuất mũ bảo hiểm Eon Industry Việt Nam.

Ông Đặng Hữu Phúc, TUV, Giám đốc Sở Công Thương cho biết, trong quá trình tìm hiểu môi trường đầu tư, nhiều doanh nghiệp đặc biệt quan tâm đến khả năng cung ứng điện, tần suất mất điện và chất lượng lưới điện. Yếu tố năng lượng đang trở thành một trong những điều kiện quan trọng để thu hút và giữ chân nhà đầu tư. Nếu không bảo đảm tốt, sẽ khó cạnh tranh với các địa phương khác.

Trước nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng, thành phố Huế đang tập trung đầu tư, nâng cấp hạ tầng điện không chỉ đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội mà còn phục vụ việc thu hút đầu tư.

Theo kế hoạch thực hiện Điều chỉnh quy hoạch điện VIII giai đoạn 2025 - 2030, thành phố Huế có 23 dự án nguồn điện được triển khai, gồm 8 dự án điện mặt trời, 2 dự án điện gió, 11 dự án thủy điện, 1 dự án điện sinh khối và 1 dự án điện rác. Trong số này, nhiều dự án đang triển khai các thủ tục đầu tư. Riêng dự án Nhà máy điện mặt trời Phong Hòa, công suất 40MW tại phường Phong Dinh đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và đang triển khai thủ tục kêu gọi đầu tư. Bên cạnh đó, dự án Nhà máy thủy điện Alin B2 cũng được điều chỉnh nâng công suất từ 20MW lên 23 MW nhằm tăng khả năng cung ứng điện cho khu vực.

Ngoài các dự án nguồn điện, thành phố cũng tập trung đầu tư các công trình lưới điện trọng điểm nhằm nâng cao năng lực truyền tải và độ ổn định của hệ thống điện. Trong đó, dự án trạm biến áp 220kV Chân Mây và đường dây đấu nối đã được khởi công từ cuối năm 2024, dự kiến đưa vào vận hành trong quý II/2026. Đây được xem là công trình quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu điện cho KKT Chân Mây - Lăng Cô và khu vực phía nam thành phố.

Cùng với đó là dự án nâng công suất trạm biến áp 220 kV Phong Điền và dự án đường dây 220kV Đông Hà - Huế mạch 3 đang được triển khai các thủ tục đầu tư. Dự kiến khi các dự án này hoàn thành sẽ góp phần nâng cao khả năng truyền tải điện, giảm nguy cơ quá tải cục bộ, bảo đảm cung ứng điện ổn định cho các KKT, KCN, khu đô thị mới và các dự án sản xuất lớn.

Ông Nguyễn Đại Phúc, Giám đốc Công ty Điện lực Huế (PC Huế) cho biết, đơn vị đang tiếp tục đầu tư nâng cấp lưới điện, đẩy mạnh tự động hóa nhằm giảm thời gian mất điện và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện. Hiện nay, PC Huế đang tập trung đầu tư hạ tầng điện tại các KCN, khu đô thị mới và các khu vực có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao để đáp ứng nhu cầu phát triển của địa phương. Đồng thời, chuẩn bị nguồn lực để sẵn sàng ứng phó với các tình huống phát sinh trong mùa cao điểm. Các phương án xây dựng theo phương châm “4 tại chỗ”, đảm bảo đầy đủ phương tiện, nhiên liệu, nhân vật lực vận hành nguồn định ổn định cho khách hàng.

Ngành điện cũng đang cải thiện mạnh mẽ chất lượng dịch vụ khách hàng, ứng dụng công nghệ số trong quản lý vận hành, góp phần nâng cao mức độ hài lòng của doanh nghiệp và người dân. Đặc biệt, công tác chăm sóc khách hàng được duy trì hoạt động hoạt động 24/7, luôn sẵn sàng tiếp nhận, phối hợp xử lý nhanh các yêu cầu của người dân.

Bên cạnh yêu cầu nguồn điện ổn định, xu hướng sử dụng năng lượng xanh đang trở thành tiêu chí quan trọng đối với nhiều doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế.

Nhiều thị trường xuất khẩu lớn như châu Âu và Mỹ đã áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về phát thải carbon và sản xuất xanh. Điều này buộc doanh nghiệp phải chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng tái tạo. Theo đó, phát triển năng lượng xanh không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ môi trường mà còn trở thành điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì thị trường xuất khẩu.

Tại Huế, điện mặt trời mái nhà đang được thành phố khuyến khích phát triển mạnh tại các KCN và cơ sở sản xuất. Đây được xem là giải pháp giúp doanh nghiệp giảm chi phí điện năng, chủ động nguồn điện và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của đối tác quốc tế.

Theo đề án phát triển công nghiệp Huế đến năm 2030, khoảng 30 - 35% nhu cầu điện tại các KCN trên địa bàn sẽ được đáp ứng từ nguồn năng lượng sạch và các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả. Ngoài điện mặt trời mái nhà, thành phố cũng đang thúc đẩy nhiều dự án năng lượng tái tạo khác như điện gió, điện sinh khối và điện rác.

Cùng với định hướng phát triển công nghiệp xanh và giảm phát thải carbon, nhiều doanh nghiệp khi đầu tư vào các KKT, KCN không chỉ quan tâm đến khả năng cung ứng điện mà còn chú trọng tỷ lệ sử dụng năng lượng sạch, mức độ ổn định của hệ thống điện và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh mới trong thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Song song với phát triển nguồn điện, thành phố đang tập trung hoàn thiện hạ tầng năng lượng tại các khu vực động lực. Trong đó, KKT Chân Mây - Lăng Cô được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp, logistics và dịch vụ cảng biển của địa phương. Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng điện, hệ thống truyền tải và các công trình năng lượng sẽ góp phần tạo dư địa phát triển cho các ngành công nghiệp quy mô lớn trong thời gian tới.