Chủ đề khiến hội phụ huynh Việt tranh cãi gắt nhất lúc này: Cha mẹ 'ghi nợ' là để con cái tự lập hay quá lạnh lùng?

Cha mẹ có nên "ghi nợ" toàn bộ chi phí nuôi con sau tuổi 18 và yêu cầu hoàn trả khi con đi làm?

Câu hỏi này đang tạo nên cuộc tranh luận sôi nổi trên nhiều diễn đàn phụ huynh tạo nên tranh cãi trái chiều. Người cho rằng đây là cách rèn tính tự lập, giúp con có trách nhiệm với đồng tiền. Người lại lo ngại việc biến công ơn nuôi dưỡng thành một khoản nợ tài chính có thể vô tình làm tổn thương tình cảm gia đình.

Mọi chuyện bắt đầu khi 1 phụ huynh cho biết đang cân nhắc áp dụng cách "ghi nợ" toàn bộ chi phí đầu tư cho con sau khi đủ 18 tuổi. Theo đó, nếu con chưa thể tự trang trải học phí đại học và sinh hoạt, cha mẹ sẽ coi đó là khoản "cho vay", ghi chép đầy đủ từng khoản và sau này con đi làm phải hoàn trả. Mục tiêu, theo người đăng, không phải vì thiếu điều kiện kinh tế mà để rèn con sống tự lập, có trách nhiệm với đồng tiền.

Chỉ sau ít giờ, chủ đề này đã thu hút hàng nghìn bình luận và nhanh chóng trở thành một trong những cuộc tranh luận sôi nổi nhất trong cộng đồng phụ huynh.

Cùng thời điểm, một người trẻ chia sẻ chính trải nghiệm của mình. Bốn năm trước, khi vừa đỗ đại học, cô được cha mẹ thông báo rằng gia đình chỉ có trách nhiệm nuôi con đến năm 18 tuổi. Những khoản chi sau đó đều được tính là "nợ". Trong thời gian học, cô từng đi làm thêm nhưng thu nhập chỉ khoảng 1,5 triệu đồng mỗi tháng, không đủ trang trải cuộc sống nên phần lớn chi phí vẫn do gia đình chi trả.

Điều khiến cô sốc là sau khi tốt nghiệp, đi làm thử việc với mức lương khoảng 7,5 triệu đồng mỗi tháng, cha mẹ đưa cho cô một cuốn sổ ghi chi tiết toàn bộ khoản đã chi suốt bốn năm đại học, từ học phí, tiền ăn, tiền quần áo đến các khoản sinh hoạt. Tổng số tiền lên tới hơn 600 triệu đồng.

Câu chuyện ngay lập tức tạo nên nhiều luồng ý kiến trái chiều.

Ảnh minh họa

Dạy con tự lập hay quá lạnh lùng?

Không ít người cho rằng việc quy toàn bộ chi phí nuôi con thành một khoản nợ vô hình đã làm thay đổi bản chất của mối quan hệ gia đình. Nếu mọi thứ đều được quy đổi bằng tiền thì khi trả hết tiền cũng đồng nghĩa hết ân tình. Cha mẹ có rất nhiều cách để dạy con tự lập, nhưng biến mình thành chủ nợ thì có thể khiến con xem gia đình chỉ là nơi thực hiện nghĩa vụ.

Trong văn hóa Á Đông, cha mẹ thường được xem là chỗ dựa để con có điều kiện học tập và trưởng thành. Việc yêu cầu con hoàn trả toàn bộ chi phí ăn học sau khi ra trường dễ khiến người trẻ mang tâm lý mắc nợ ngay từ khi bắt đầu cuộc sống độc lập.

Hơn nữa, với mức lương khởi điểm phổ biến của sinh viên mới ra trường chỉ khoảng 7-10 triệu đồng mỗi tháng, việc gánh thêm khoản nợ hàng trăm triệu đồng có thể trở thành áp lực lớn, ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển sự nghiệp, lập gia đình hay tích lũy tài chính.

Đáng chú ý, nhiều người từng là "người trong cuộc" cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự.

Có người cho biết cha mẹ từng ghi lại toàn bộ chi phí học đại học và yêu cầu hoàn trả sau khi đi làm. Kết quả là họ sớm tự lập về tài chính, không còn phụ thuộc vào gia đình. Tuy nhiên, cái giá phải trả là khoảng cách tình cảm ngày càng lớn. "Tôi trả đủ tiền nhưng từ đó cũng không còn cảm giác nhà là nơi để trở về", một tài khoản chia sẻ.

Một người khác kể rằng mẹ thường nhắc đến số tiền đã bỏ ra để nuôi con, khiến mỗi lần xin tiền đều trở thành áp lực. Sau này, dù đã có công việc ổn định và chu cấp cho cha mẹ nhiều hơn khoản từng được đầu tư, ký ức về "cuốn sổ nợ" vẫn là điều khó quên.

Ở chiều ngược lại, vẫn có những ý kiến ủng hộ nếu cách làm này được áp dụng hợp lý.

Theo nhóm này, việc cho con "vay" tiền học đại học không hẳn là sai nếu gia đình thống nhất từ đầu, con được trang bị kỹ năng quản lý tài chính và khoản tiền chỉ mang tính biểu tượng nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm. Thậm chí, có người chia sẻ từng vay tiền cha mẹ để đi du học, sau đó hoàn trả đầy đủ và xem đây là bài học về tính kỷ luật tài chính. Dẫu vậy, ngay cả những ý kiến đồng tình cũng cho rằng không nên tính toán mọi khoản chi sinh hoạt hằng ngày như tiền ăn, quần áo hay các nhu cầu thiết yếu của con.

Thay vào đó, nhiều phụ huynh đề xuất những cách rèn tính tự lập ít gây tổn thương hơn, như để con tự chi trả các khoản giải trí, tự đi làm thêm nếu muốn có thu nhập cao hơn, quản lý tiền tiêu vặt hoặc cùng con lập kế hoạch tài chính ngay từ khi còn học phổ thông. Điều này giúp con hiểu giá trị của đồng tiền và biết trân trọng công sức của cha mẹ.

Cuộc tranh luận đến nay vẫn chưa có hồi kết bởi mỗi gia đình có hoàn cảnh và quan điểm giáo dục khác nhau. Tuy nhiên, hàng trăm câu chuyện được chia sẻ đều gợi lên một câu hỏi chung: liệu mục tiêu dạy con tự lập có nhất thiết phải bắt đầu bằng một cuốn sổ ghi nợ?

Giữa trách nhiệm tài chính và tình cảm gia đình, ranh giới đôi khi rất mong manh. Một bài học về sự tự lập có thể giúp con trưởng thành hơn, nhưng nếu thiếu sự đồng thuận và thấu hiểu, nó cũng có thể vô tình để lại cảm giác rằng tình thân đã bị quy đổi thành những con số.

Bạn nghĩ sao về câu chuyện này?

Hiểu Đan