Chọn nguyện vọng đại học, đừng để 'tâm lý đám đông' dẫn đường

Mùa xét tuyển đại học đang bước vào giai đoạn nước rút quyết định. Đứng trước ngưỡng cửa bước ra thế giới, nhiều thí sinh vẫn đang rơi vào ma trận của những lời khuyên, xu hướng ngành nghề hay những con số "điểm sàn" dễ gây lầm tưởng. Trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay, việc xây dựng một chiến lược nguyện vọng thông minh, tỉnh táo và dựa trên năng lực thực tế chính là chìa khóa vàng mở cánh cửa giảng đường tương lai.

Chọn ngành theo mục tiêu, nói “không” với xu hướng nhất thời

Mỗi mùa tuyển sinh, hiện tượng hàng ngàn thí sinh đổ xô vào một vài ngành học thời thượng vì mác "hot" hay "dễ kiếm tiền" lại tái diễn. Việc chọn ngành theo tâm lý đám đông mà thiếu đi sự thấu hiểu về bản thân là một cái bẫy hướng nghiệp nguy hiểm, bởi một ngành nghề đang thịnh hành hôm nay hoàn toàn có thể rơi vào trạng thái bão hòa sau 4 - 5 năm nữa. Học một lĩnh vực không phù hợp với năng lực và sở thích chỉ vì áp lực bạn bè hay xu hướng xã hội sẽ dễ dẫn đến sự chán nản, áp lực và nguy cơ bị đào thải ngay từ giảng đường.

Chiến lược đúng đắn nhất lúc này là xếp nguyện vọng hoàn toàn theo mục tiêu cá nhân. Thí sinh cần nghiêm túc đánh giá thế mạnh, đam mê thực sự của bản thân cùng điều kiện kinh tế gia đình để chọn ra những ngành học phù hợp, lấy định hướng nghề nghiệp lâu dài làm kim chỉ nam thay vì biến mình thành một bản sao trong làn sóng lựa chọn của số đông.

Điểm sàn 15 điểm chỉ là điều kiện cần, không phải điều kiện đủ

Nhiều trường đại học công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) ở mức 15 điểm cho các tổ hợp xét tuyển, vô tình tạo ra một "ảo tưởng an toàn" cho không ít sĩ tử. Các chuyên gia tuyển sinh đưa ra lời cảnh báo nghiêm túc rằng con số 15 điểm chỉ là điều kiện cần để thí sinh hợp pháp nộp hồ sơ xét tuyển, chứ hoàn toàn không phải là điều kiện đủ để chắc chắn trúng tuyển. Điểm chuẩn thực tế phụ thuộc lớn vào tổng số lượng hồ sơ nộp về và chỉ tiêu giới hạn của từng ngành; đối với những ngành có sức hút lớn, điểm trúng tuyển có thể cao hơn điểm sàn từ 5 đến 10 điểm là điều hết sức bình thường. Nếu thí sinh chỉ đạt mức điểm tiệm cận điểm sàn mà vẫn chủ quan nhắm vào các ngành top đầu mà không có phương án dự phòng, nguy cơ rơi vào cảnh "trắng tay" trong mùa tuyển sinh là rất lớn.

Chiến lược “ba vùng phủ sóng” tối ưu hóa cơ hội trúng tuyển

Với quy chế xét tuyển trực tuyến hiện nay, thí sinh được đăng ký không giới hạn số lượng nguyện vọng và hệ thống lọc ảo sẽ chạy xét tuyển từ trên xuống dưới, nghĩa là các em chỉ có thể trúng tuyển vào một nguyện vọng duy nhất và cao nhất có thể. Do đó, việc sắp xếp thứ tự thứ bậc ưu tiên cho các nguyện vọng là yếu tố mang tính sống còn.

Để tối ưu hóa cơ hội của mình, các sĩ tử nên áp dụng chiến lược chia nhóm nguyện vọng thành ba vùng rõ rệt. Vùng đầu tiên là "Vùng mơ ước" dành cho các nguyện vọng 1, 2, 3 với những ngành, trường yêu thích nhất có điểm chuẩn năm trước cao hơn điểm thực tế của mình từ 1 - 3 điểm. Tiếp theo là "Vùng vừa sức" đặt ở các nguyện vọng giữa, tập trung vào những trường có điểm chuẩn tương đương hoặc thấp hơn điểm thi khoảng 0,5 - 1 điểm để đảm bảo khả năng trúng tuyển cao vào ngành mình mong muốn. Cuối cùng là "Vùng an toàn" ở những nguyện vọng cuối cùng, chọn những trường có điểm chuẩn các năm trước thấp hơn hẳn năng lực thực tế của mình hoặc tận dụng các nguyện vọng đã trúng tuyển sớm bằng học bạ, đánh giá năng lực làm "phao cứu sinh". Sự tỉnh táo, hiểu mình và một danh sách nguyện vọng được phân phối khoa học chính là tấm vé vững chắc nhất đưa các sĩ tử bước qua cánh cửa đại học một cách chủ động.

Tình nguyện viên tiếp sức mùa thi THPT năm 2026.

Theo ThS. Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công Thương TP HCM, sau khi có điểm thi, thí sinh cần kiểm tra kỹ kết quả từng môn, đối chiếu với các phương thức xét tuyển của những ngành học và trường đại học mà mình quan tâm. Đây là cơ sở quan trọng để điều chỉnh và sắp xếp nguyện vọng phù hợp với năng lực, sở thích cũng như cơ hội trúng tuyển.

Trong giai đoạn đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng, thí sinh cần nghiên cứu đầy đủ các thông tin tuyển sinh như mã trường, mã xét tuyển, tên ngành hoặc chương trình đào tạo, phương thức xét tuyển, tổ hợp xét tuyển, điều kiện xét tuyển, ngưỡng đầu vào và các tiêu chí phụ nếu có.

Khi đăng ký, các nguyện vọng phải được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Nguyện vọng 1 là nguyện vọng có mức ưu tiên cao nhất. Trong trường hợp đủ điều kiện trúng tuyển nhiều nguyện vọng, hệ thống chỉ công nhận thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất.

Vì vậy, nguyện vọng 1 không nên được sử dụng để “giữ chỗ” hoặc dành cho phương án được cho là an toàn. Đây cần là ngành học hoặc trường đại học mà thí sinh thực sự mong muốn theo học nhất.

Mời độc giả xem video Vỡ trận hợp đồng kỳ nghỉ: 194 bị can bị khởi tố, chiếm đoạt 180 tỉ

Bình Nguyên