Chợ truyền thống chuyển mình để tăng sức hút

Thực tế cho thấy, hành vi tiêu dùng đang thay đổi rõ rệt. Người mua ngày càng ưu tiên sự tiện lợi, minh bạch về giá cả, thanh toán nhanh gọn và dịch vụ giao hàng tận nơi. Trong khi đó, nhiều chợ truyền thống vẫn tồn tại những hạn chế như cơ sở vật chất xuống cấp, không gian chật hẹp, phương thức thanh toán chủ yếu bằng tiền mặt... Điều này khiến nhiều chợ gặp không ít khó khăn trong việc thu hút khách hàng.

Chợ Đồng Xuân tích cực tham gia chuyển đổi số.

Trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chuyển đổi số đã trở thành xu thế tất yếu, tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế-xã hội. Đối với hoạt động kinh doanh tại chợ truyền thống, việc ứng dụng công nghệ không chỉ mở ra cơ hội mở rộng thị trường, tiếp cận thêm nhiều nhóm khách hàng mới mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch và chuyên nghiệp trong quản lý. Thanh toán qua mã QR, ví điện tử, quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, livestream bán hàng hay tham gia các sàn thương mại điện tử... đang dần trở thành những công cụ thiết thực hỗ trợ tiểu thương thích ứng với môi trường kinh doanh hiện đại.

Chuyển đổi số cho tiểu thương là một trong những giải pháp được định hướng trong Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030 của Chính phủ. Mục tiêu chính của chiến lược là thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực, đặc biệt là giúp tiểu thương tại các chợ truyền thống có cơ hội tiếp cận công nghệ số và tham gia vào hệ sinh thái thương mại điện tử.

Với hơn 2.500 hộ kinh doanh đang hoạt động thường xuyên, chợ Đồng Xuân là một trong những chợ đầu mối lớn và lâu đời tại Hà Nội đang tích cực thích ứng với bối cảnh mới. Đáng chú ý, 100% hộ kinh doanh tại chợ đã được trang bị mã QR phục vụ thanh toán không tiền mặt. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình số hóa hoạt động kinh doanh tại chợ.

Trao đổi với phóng viên, ông Vũ Hà Thanh, Phó tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đồng Xuân cho biết: “Chuyển đổi số được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển của chợ những năm gần đây. Nếu trước đây công tác quản lý chủ yếu dựa vào giấy tờ thì nay toàn bộ dữ liệu được số hóa và vận hành thông qua phần mềm VMarket và App Mobile Chợ Đồng Xuân”. Theo đó, hệ thống này cho phép tiểu thương cập nhật các cơ chế, chính sách của Nhà nước một cách nhanh chóng, theo dõi các khoản thu nộp trong chợ, đồng thời giảm chi phí và hạn chế sai sót trong quá trình quản lý hợp đồng, hóa đơn, nắm bắt kịp thời tình trạng hoạt động của từng ngành hàng.

Không chỉ vậy, ứng dụng quản lý còn hỗ trợ tiếp nhận khiếu nại, phản ánh của tiểu thương và khách hàng. “Đội ngũ cán bộ quản lý ngành hàng có thể kiểm tra, kiểm soát và xử lý vướng mắc nhanh hơn, minh bạch hơn. Điều đó giúp giảm đáng kể những khúc mắc trong hoạt động kinh doanh hằng ngày”, ông Vũ Hà Thanh nhấn mạnh.

Tuy vậy, hành trình chuyển đổi vẫn đối mặt không ít thách thức. Đối với các tiểu thương là những người lớn tuổi, việc tiếp cận phần mềm quản lý, hóa đơn điện tử hay các thao tác trên nền tảng số còn nhiều lúng túng. “Ý thức chuyển đổi số của bà con rất cao, nhưng để đi vào thực tế cần sự kèm cặp, thậm chí cầm tay chỉ việc để họ thao tác thành thạo”, ông Vũ Hà Thanh chia sẻ. Trước thực tế đó, Công ty Cổ phần Đồng Xuân đã đề nghị phối hợp với cơ quan thuế và các đơn vị chuyên môn tổ chức đào tạo, tập huấn công nghệ cho bà con tiểu thương, đồng thời kiến nghị xây dựng các khung quy định phù hợp, tạo điều kiện cho các hộ buôn bán tham gia quá trình chuyển đổi số.

Thực tế cho thấy, lợi thế lớn nhất của chợ truyền thống vẫn là sự linh hoạt và tính kết nối cộng đồng. Người mua có thể trực tiếp xem, chọn lựa sản phẩm, trao đổi với người bán, mặc cả và cảm nhận không khí giao thương đặc trưng, điều mà mua sắm trực tuyến khó thay thế. Đây cũng là giá trị văn hóa mà nhiều địa phương mong muốn bảo tồn. Khi biết kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa không gian văn hóa và tiện ích số, chợ truyền thống hoàn toàn có thể tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế-xã hội, đồng thời tạo dựng sức hút mới trong thời đại số.