Chính thức nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên 40%

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN liên quan đến các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Văn bản này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo quy định mới, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn mà ngân hàng được phép sử dụng để cho vay trung và dài hạn sẽ được nâng lên 40%, thay cho mức 30% hiện nay.

Việc nới giới hạn từ 30% lên 40% giúp các ngân hàng có thêm khả năng linh hoạt trong phân bổ nguồn vốn.

Trước khi có sự điều chỉnh này, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện lộ trình giảm dần tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn nhằm kiểm soát rủi ro mất cân đối kỳ hạn trong hệ thống.

Từ mức 40%, tỷ lệ này lần lượt được giảm xuống 37%, 34% và chính thức về 30% kể từ ngày 1/10/2023. Việc nâng trở lại mức 40% theo Thông tư 25/2026/TT-NHNN đưa giới hạn này về tương đương giai đoạn 2020 đến 2021.

Tỷ lệ vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn là một chỉ tiêu quan trọng phản ánh mức độ chênh lệch giữa nguồn vốn huy động và nhu cầu sử dụng vốn của ngân hàng. Chỉ tiêu này cho biết ngân hàng có thể dùng bao nhiêu phần vốn huy động trong ngắn hạn để cấp tín dụng cho các khoản vay có thời hạn dài hơn.

Việc nới giới hạn từ 30% lên 40% giúp các ngân hàng có thêm khả năng linh hoạt trong phân bổ nguồn vốn, đặc biệt trong việc đáp ứng nhu cầu tín dụng trung và dài hạn. Điều chỉnh này được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục cần lượng vốn lớn cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh và các dự án có thời gian hoàn vốn kéo dài.

Trong giai đoạn trước, việc giảm dần tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn là một trong những biện pháp nhằm hạn chế rủi ro thanh khoản và giảm sự lệch pha về kỳ hạn trong hệ thống ngân hàng.

Bởi trên thực tế, nguồn tiền gửi của khách hàng chủ yếu tập trung ở kỳ hạn ngắn, trong khi nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và nền kinh tế lại thường kéo dài trong nhiều năm.

Điều chỉnh cách tính tỷ lệ LDR

Cùng với việc thay đổi giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, Thông tư 25/2026/TT-NHNN cũng điều chỉnh quy định về tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).

Theo quy định mới, một số khoản mục tiền gửi vẫn được loại khỏi tổng tiền gửi khi tính LDR, bao gồm tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng và tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.

Riêng với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, ngân hàng được phép loại trừ 80% số dư khoản tiền gửi này khỏi tổng tiền gửi, hoặc áp dụng một tỷ lệ khác nếu được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định trong từng thời kỳ. Như vậy, phần 20% còn lại có thể được đưa vào mẫu số khi xác định tỷ lệ LDR.

Việc đưa một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào công thức tính sẽ làm tăng quy mô tổng tiền gửi được ghi nhận trong mẫu số LDR. Qua đó, tỷ lệ LDR của các ngân hàng có lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn có thể thay đổi.

Ngoài các nội dung trên, Thông tư 25/2026/TT-NHNN cũng quy định bãi bỏ Thông tư số 08/2020/TT-NHNN và Thông tư số 08/2026/TT-NHNN kể từ ngày văn bản mới có hiệu lực.

Trước đó, Thông tư 08/2026/TT-NHNN đã cho phép các ngân hàng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi khi xác định LDR, thay vì loại trừ toàn bộ khoản mục này như quy định trước đây.

Theo nội dung thuyết minh khi lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Thông tư 22, Ngân hàng Nhà nước cho biết việc điều chỉnh các quy định về tỷ lệ an toàn nhằm phù hợp với định hướng mới trong việc hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Nam Hải