Chính sách mới tiếp sức người giữ chữ Khmer

Các giáo viên cùng chư tăng duy trì lớp dạy chữ Khmer miễn phí tại các chùa Phật giáo Nam tông Khmer trong dịp hè.

Ba tháng hè “gieo chữ”

Buổi sáng ở chùa Prey Veng, xã Tri Tôn, không gian vốn tĩnh lặng nhanh chóng rộn ràng bởi tiếng đánh vần của hàng chục em nhỏ. Trên tấm bảng đen, từng nét chữ Khmer được bà Neáng Rone, giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Tri Tôn, nắn nót viết từng dòng. Hết một năm học trên bục giảng, bà lại bắt đầu một “năm học” khác kéo dài suốt ba tháng hè trong ngôi chùa quen thuộc.

Nhiều năm nay, mùa hè đối với bà Neáng Rone không phải là khoảng thời gian nghỉ ngơi hoàn toàn. Đều đặn mỗi năm, bà cùng các vị sư và giáo viên địa phương tham gia giảng dạy chữ Khmer miễn phí cho con em đồng bào. Không có bảng lương, không có phụ cấp, điều giữ chân bà ở lớp học là niềm vui khi nhìn thấy học trò biết đọc, biết viết tiếng mẹ đẻ, hiểu thêm về văn hóa và truyền thống dân tộc mình.

Bà Neáng Rone cho biết: “Được dạy chữ Khmer cho các em mỗi dịp hè là niềm vui của tôi. Khi thấy học trò đọc thông, viết thạo tiếng mẹ đẻ và ngày càng yêu văn hóa dân tộc, tôi cảm thấy những ngày đứng lớp thật ý nghĩa”.

Nhiều năm qua, các giáo viên tự nguyện tham gia giảng dạy chữ Khmer tại các chùa mỗi dịp hè.

Không riêng bà Neáng Rone, ở nhiều ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer trên địa bàn tỉnh An Giang, những người “gieo chữ” vẫn âm thầm cống hiến như vậy. Họ tranh thủ thời gian nghỉ hè, tự chuẩn bị bài giảng, kiên trì hướng dẫn từng nét chữ, từng cách phát âm cho các em nhỏ.

Đại đức Danh Hoàng Nan, Phó Trụ trì chùa Xẻo Cạn (xã Vĩnh Hòa), cho biết: “Lớp học chữ Khmer tại chùa được duy trì nhiều năm qua nhờ sự chung tay của chư tăng và đội ngũ giáo viên. Dù điều kiện còn nhiều khó khăn, các giáo viên vẫn nhiệt tình tham gia giảng dạy vì mong muốn con em đồng bào không quên tiếng nói, chữ viết của dân tộc”.

Sự tận tâm ấy đã góp phần duy trì những lớp học đầy ý nghĩa mỗi dịp hè. Những lớp học ấy không chỉ giúp các em biết đọc, biết viết mà còn trở thành nơi nuôi dưỡng tình yêu đối với tiếng mẹ đẻ và bản sắc văn hóa dân tộc.

Chính sách hỗ trợ của tỉnh tiếp thêm động lực để các giáo viên gắn bó với những lớp dạy chữ Khmer trong dịp hè.

Niềm vui của những người giữ chữ

Có một điểm chung ở những người đứng lớp dạy chữ Khmer là chưa ai xem đây là công việc để mưu sinh. Các giáo viên đến lớp bằng tinh thần tự nguyện, bằng trách nhiệm với cộng đồng và tình yêu dành cho tiếng mẹ đẻ. Chính Vì vậy, khi tỉnh An Giang ban hành chính sách hỗ trợ người trực tiếp giảng dạy, nhiều người xem đó là sự động viên rất kịp thời.

Theo Nghị quyết số 13/2024/NQ-HĐND, ngày 22/7/2024 của HĐND tỉnh Kiên Giang (cũ), sau đó được HĐND tỉnh An Giang tiếp tục áp dụng sau khi hợp nhất hai tỉnh, người trực tiếp giảng dạy chữ Khmer được hỗ trợ 30.000 đồng mỗi tiết dạy, tối đa 24 tiết mỗi tuần và không quá 10 tuần trong một năm.

Khoản hỗ trợ tuy không lớn nhưng mang nhiều ý nghĩa đối với những người nhiều năm âm thầm giữ lớp học. Quan trọng hơn cả, chính sách đã tiếp thêm niềm tin để các lớp học tiếp tục được duy trì. Bởi sau mỗi con chữ được truyền dạy là cả một quá trình gìn giữ văn hóa, giữ tiếng mẹ đẻ và nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ.

Đại đức Danh Sóc Khênh, Trụ trì chùa Rạch Sỏi, phường Rạch Giá cho biết: “Được Nhà nước quan tâm, các giáo viên đều rất phấn khởi. Khoản kinh phí ấy giúp giảm bớt phần nào chi phí đi lại, sinh hoạt trong thời gian đứng lớp, đồng thời là sự ghi nhận đối với công sức của những người nhiều năm tận tụy giữ gìn chữ viết dân tộc”.

Kỳ họp thứ 3 (kỳ họp chuyên đề) HĐND tỉnh An Giang khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ người dạy tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số tại các cơ sở tôn giáo và các điểm dạy tiếng nói, chữ viết do cộng đồng tổ chức trên địa bàn tỉnh An Giang.

Đại đức Thạch Phong, Phó Trụ trì chùa Kal Bô Prưk, xã Óc Eo, bày tỏ: “Tôi mong nghị quyết mới sớm được triển khai vào thực tế để đội ngũ giáo viên, chư tăng trực tiếp giảng dạy yên tâm đứng lớp. Khi người dạy được quan tâm, các lớp học sẽ có thêm điều kiện duy trì ổn định, thu hút nhiều học viên hơn, qua đó góp phần gìn giữ tiếng nói, chữ viết và bản sắc văn hóa dân tộc Khmer”.

Từ những lớp học hè trong chùa, hành trình gìn giữ tiếng nói, chữ viết dân tộc Khmer được bền bỉ nối dài qua từng thế hệ.

Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang Danh Phúc khẳng định việc hỗ trợ người trực tiếp giảng dạy tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số không chỉ mang ý nghĩa động viên đội ngũ đứng lớp mà còn thể hiện sự quan tâm của tỉnh đối với công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

Năm 2025, tỉnh đã bố trí kinh phí hỗ trợ cho 461 lớp dạy chữ Khmer và 12 lớp dạy chữ Hoa, với tổng kinh phí gần 3 tỷ đồng. Năm 2026, các chùa Phật giáo Nam tông Khmer trên địa bàn tỉnh An Giang đã mở 461 lớp dạy chữ Khmer từ lớp 1 đến lớp 5, thu hút hơn 12.920 chư tăng và con em đồng bào Khmer theo học.

DANH THÀNH