Chính quyền địa phương 2 cấp định hình nền tảng tư duy và thể chế quản trị hiện đại

Đồng chí Lê Hải Hòa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng phát biểu ý kiến tại cuộc tọa đàm.

Phát biểu đề dẫn tọa đàm, Đại tá Nguyễn Hồng Hải, Phó Tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân đề nghị, các chuyên gia, đại biểu nhìn thẳng vào sự thật, nói trúng, nói đúng về kết quả nổi bật cũng như những khó khăn, vướng mắc cần khắc phục sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở tỉnh Cao Bằng.

Công cụ giúp cán bộ xã nâng cao năng lực

Phát biểu tham luận tại cuộc tọa đàm, Tiến sĩ Hồ Đức Thắng, đại biểu Quốc hội, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa-Xã hội của Quốc hội cho biết, sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chia sẻ của cán bộ, công chức xã là khối lượng công việc tăng lên nhiều, quá nhiều. Cán bộ xã đánh giá, công việc của xã hiện nay bằng toàn bộ công việc của xã cũ, huyện cũ cộng lại.

Tiến sĩ Hồ Đức Thắng, đại biểu Quốc hội, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa-Xã hội của Quốc hội phát biểu tham luận.

Trong bối cảnh công việc nhiều, tổ chức bộ máy mới được sắp xếp, nhiều cán bộ, công chức xã phải đảm nhiệm nhiệm vụ mới, còn bỡ ngỡ, bắt đầu làm quen công việc trên cương vị mới, có một công cụ sẽ giúp cán bộ, công chức xã nhanh chóng nâng cao được năng lực, thực hiện tốt nhiệm vụ chuyển đổi số, giải quyết hiệu quả công việc, đó là: Trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong thời gian qua, công cụ AI đã có nhiều đột phá trong thời gian ngắn. Không dừng lại ở giao tiếp hỏi-đáp như trước đây. Các công cụ AI đã được nâng cấp như vũ bão trong thời gian ngắn.

Không dừng lại ở kỹ năng hỏi-đáp như xưa, AI hiện nay đã tự tạo ra được những công cụ giúp con người giải quyết được nhiều công việc một cách khá chất lượng và hiệu quả. Nếu cán bộ, công chức biết sử dụng hiệu quả AI, biết cách cung cấp dữ liệu cho AI, thì AI sẽ trợ giúp đắc lực cho công việc của cán bộ, công chức, viên chức.

Nhấn mạnh AI là cuộc cách mạng trong chuyển đổi số, sự thay đổi lớn trong tiến bộ của công nghệ, Tiến sĩ Hồ Đức Thắng đề nghị, tỉnh Cao Bằng, các xã, phường quan tâm, tập trung tập huấn, bồi dưỡng, hướng dẫn, giúp cán bộ, công chức, viên chức thành thạo sử dụng AI phục vụ công việc, qua đó, nâng cao năng lực, chất lượng và hiệu quả giải quyết công việc của cán bộ, công chức và viên chức.

Nhìn thẳng vào thực tiễn

Tọa đàm có sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, đại biểu, cán bộ, công chức xã, các đại biểu đã đóng góp nhiều tham luận, ý kiến có giá trị góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Lãnh đạo tỉnh Cao Bằng tại cuộc tọa đàm.

Phát biểu của đồng chí Lê Hải Hòa, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng cho biết, đối với Cao Bằng - một tỉnh miền núi, biên giới, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp vừa là yêu cầu khách quan của quá trình đổi mới tổ chức bộ máy; vừa là cơ hội để xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiện đại, gần dân, sát dân hơn; đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị địa phương, góp phần giữ vững quốc phòng, an ninh và chủ quyền biên giới quốc gia.

Sau một năm triển khai thực hiện, mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Cao Bằng đã cơ bản vận hành ổn định, thông suốt. Công tác cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh.

Toàn tỉnh đã tiếp nhận hơn 173.000 hồ sơ thủ tục hành chính; trong đó có hơn 111.000 hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, chiếm 64%. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 97%.

Quá trình triển khai mô hình mới đã từng bước hình thành phương thức quản trị địa phương theo hướng trực tiếp, gần dân, sát cơ sở hơn; phát huy tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong giải quyết công việc ngay từ cơ sở; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Đồng chí Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng cũng chỉ ra một số nội dung cần được khắc phục, khối lượng nhiệm vụ được giao cho cấp xã tăng mạnh trong khi nguồn nhân lực chưa được bổ sung tương xứng; một số lĩnh vực, như giải quyết thủ tục hành chính về đất đai còn quá tải cục bộ.

Hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị phục vụ giải quyết thủ tục hành chính tại một số xã còn thiếu và chưa đồng bộ; nhiều xã vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn trong tiếp cận dịch vụ số. Một số thủ tục hành chính liên thông vẫn phát sinh chậm trễ do phụ thuộc vào quy trình phối hợp giữa nhiều cấp, nhiều ngành.

Các đại biểu dự cuộc tọa đàm.

Một bộ phận cán bộ, công chức cấp xã vẫn đang trong quá trình thích ứng với yêu cầu mới về năng lực quản trị, chuyển đổi số và thực thi công vụ trong điều kiện không còn cấp trung gian.

Với mục tiêu, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chất lượng phục vụ của bộ máy hành chính nhà nước, chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá, hoàn thiện mô hình, khắc phục hạn chế hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn, đồng chí Lê Hải Hòa nhấn mạnh.

Định hình nền tảng tư duy và thể chế quản trị hiện đại

Tại cuộc tọa đàm, tham luận của Tiến sĩ Nguyễn Văn Đáng, Viện Lãnh đạo học và Hành chính công khẳng định, việc vận hành hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp đã định hình nền tảng tư duy và thể chế quản trị hiện đại, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Phát biểu kết luận tọa đàm, Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ, Tổng Biên tập Báo Quân đội nhân dân nhấn mạnh, chính quyền 2 cấp đã vận hành khá đồng bộ, ổn định, thông suốt; nhiều quy trình và thủ tục được rút ngắn giúp cho công tác chỉ đạo, điều hành giữa cấp tỉnh và cấp xã trực tiếp hơn, nhanh chóng và thuận lợi hơn, giảm hẳn tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền giữa các cơ quan, đơn vị; hầu hết các nhu cầu của người dân và doanh nghiệp đã được giải quyết ở cấp cơ sở…

Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ, Tổng Biên tập Báo Quân đội nhân dân trao hỗ trợ cho hoạt động an sinh xã hội tại tỉnh Cao Bằng.

Bên cạnh đó, đã xuất hiện những khó khăn, vướng mắc, như: Địa bàn rộng, dân cư phân tán, khối lượng công việc, nhất là với cấp xã tăng mạnh nhưng biên chế nhìn chung còn mỏng, trình độ, năng lực chưa đồng đều, tỷ lệ cán bộ kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực còn cao, một số lĩnh vực chuyên môn sâu còn thiếu cán bộ có trình độ.

Nguồn lực đầu tư, kết cấu hạ tầng và điều kiện làm việc mặc dù được quan tâm nhưng vẫn còn khó khăn, ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa bàn vùng sâu, vùng xa chưa đồng bộ; vẫn còn tình trạng “lõm sóng, thiếu sóng” ở nhiều xóm, đặc biệt còn những xóm vùng sâu, vùng xa chưa có điện lưới, chưa được phủ sóng di động, Internet.

Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống của Trung ương và địa phương đôi lúc chưa đồng bộ…

Cuộc tọa đàm đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý, đồng thời kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp khả thi, phù hợp với điều kiện đặc thù miền núi, biên giới ở Cao Bằng nhằm khắc phục hạn chế, vướng mắc, bất cập, giúp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành trơn tru, phát huy hiệu quả hơn nữa trong thực tiễn.

MINH TUẤN