Chính phủ duyệt đề án cải cách thị trường tài chính, đẩy mạnh chuyển đổi số

Ngày 27/7/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Quyết định số 1413/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045.

Đề án hướng tới một thị trường tài chính phát triển đồng bộ, hiện đại và hội nhập với khu vực cùng thế giới. Cấu trúc thị trường cân đối, hợp lý, đủ khả năng huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực trong nước cùng nguồn lực nước ngoài cho phát triển kinh tế xã hội.

Thị trường tài chính giữ vai trò cung ứng vốn trung hạn và dài hạn cho nền kinh tế, trở thành động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045.

Đến năm 2045, thị trường tài chính Việt Nam vận hành theo nguyên tắc thị trường, có hệ thống thể chế, hạ tầng, sản phẩm, nhà đầu tư và cơ chế quản lý giám sát đạt chuẩn quốc tế. Thị trường chứng khoán giữ vai trò trọng yếu, hệ thống ngân hàng phát triển an toàn và hiện đại, thị trường bảo hiểm phát triển bền vững.

Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam từng bước trở thành cấu phần quan trọng trong kết nối dòng vốn, dịch vụ tài chính và các định chế tài chính khu vực.

Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam theo Quyết định 1413/QĐ-TTg, đẩy mạnh chuyển đổi số hạ tầng thanh toán và giao dịch chứng khoán

Đề án phấn đấu đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn và thị trường chứng khoán đạt khoảng 15% GDP. Tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán đạt 5% GDP, quy mô tổng tài sản các quỹ hưu trí tăng trưởng bình quân 11,5%/năm trong giai đoạn 2026-2030.

Đề án cũng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và đẩy mạnh huy động vốn qua chào bán cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng.

Chính phủ cũng đặt yêu cầu hiện đại hóa hệ thống ngân hàng gắn với chuyển đổi số, phát triển ngân hàng số và tài chính toàn diện, bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Hạ tầng thanh toán và bù trừ hướng tới chuẩn mực quốc tế

Trong nhóm mục tiêu hiện đại hóa hạ tầng tài chính và thúc đẩy chuyển đổi số, Chính phủ ấn định mốc chậm nhất năm 2028 hoàn thành hạ tầng thanh toán hiện đại, đồng bộ, thông suốt và tự chủ.

Hạ tầng đó kết nối với hệ thống thanh toán song phương cùng đa phương của các đối tác trong khu vực và trên thế giới, tạo nền tảng kỹ thuật cho dòng vốn xuyên biên giới.

Cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường chứng khoán cơ sở triển khai ngay trong năm 2027. Đây là hạng mục kỹ thuật mà các tổ chức xếp hạng thị trường tài chính quốc tế theo dõi sát.

Giai đoạn 2030-2035, cơ quan quản lý xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý và giám sát toàn thị trường tài chính. Chính phủ đồng thời yêu cầu vận hành hiệu quả các sản phẩm mới, thị trường mới và ban hành cơ chế đột phá để phát triển thị trường vốn cả về quy mô lẫn thanh khoản.

Nhóm giải pháp thứ năm của đề án dành riêng cho hạ tầng thị trường và ứng dụng công nghệ thông tin. Nội dung trọng tâm gồm nâng cấp Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng Quốc gia, Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử.

Đề án cũng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng giao dịch và thanh toán trên thị trường chứng khoán, nâng cấp tính năng kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu vận hành sản phẩm mới theo lộ trình.

Tài sản mã hóa và vốn xanh vào nhóm sản phẩm mới

Nhóm giải pháp thứ hai về sản phẩm, hàng hóa trải rộng từ thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu Chính phủ, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường chứng khoán phái sinh, thị trường tiền tệ tín dụng, thị trường bảo hiểm cho tới thị trường tài sản mã hóa.

Việc xếp thị trường tài sản mã hóa ngang hàng các cấu phần truyền thống của thị trường tài chính cho thấy hướng quản lý tài sản số theo lộ trình chính thức.

Ở phân khúc vốn xanh, đề án yêu cầu xây dựng lộ trình phát triển thông qua các sản phẩm cổ phiếu xanh, trái phiếu doanh nghiệp xanh và các quỹ đầu tư ESG chuyên biệt.

Cơ quan quản lý sẽ xây dựng Bộ chỉ số chứng khoán xanh, đồng thời nâng cấp các bộ chỉ số ESG hiện có tiệm cận chuẩn mực quốc tế nhằm hình thành hệ sinh thái đầu tư xanh trên thị trường tài chính.

Chính phủ duyệt đề án cải cách thị trường tài chính, đẩy mạnh chuyển đổi số

Với trái phiếu Chính phủ, đề án đa dạng hóa sản phẩm bằng trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững, trái phiếu lãi suất thả nổi và trái phiếu gắn với chỉ số lạm phát, qua đó nâng cao khả năng huy động vốn của Chính phủ.

Thị trường tiền tệ tín dụng tiếp tục mở rộng tài chính toàn diện. Đề án hướng tín dụng vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy tín dụng xanh và cung cấp sản phẩm thông tin tín dụng trên môi trường số.

Đào tạo chuyên gia AI tài chính và an ninh mạng

Nhóm giải pháp thứ tám nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tài chính và phổ cập kiến thức tài chính cho người dân. Chính phủ giao xây dựng đề án phát triển nhân lực tài chính chất lượng cao tại các trường đại học trọng điểm.

Điểm mới của nhóm giải pháp nằm ở yêu cầu hình thành đội ngũ chuyên gia về AI tài chính, an ninh mạng, dữ liệu lớn, quản trị rủi ro định lượng và tài chính quốc tế. Đó là những năng lực gắn trực tiếp với quá trình số hóa hệ thống giao dịch và giám sát.

Nhóm giải pháp thứ nhất về thể chế chính sách yêu cầu rà soát, sửa đổi, bổ sung pháp luật chuyên ngành, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để đề xuất xây dựng Luật về quản lý giám sát thị trường tài chính và dịch vụ tài chính.

Nhóm giải pháp thứ ba phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững, ưu tiên nhà đầu tư tổ chức có tiềm lực gồm quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và doanh nghiệp bảo hiểm. Đề án khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua các định chế đầu tư chuyên nghiệp để giảm thiểu rủi ro.

Với nhà đầu tư nước ngoài, đề án đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản, quy trình chuyển đổi ngoại tệ và chuyển lợi nhuận về nước, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường theo lộ trình.

Nhóm giải pháp thứ tư nghiên cứu hình thành các ngân hàng quy mô lớn, đủ năng lực cạnh tranh khu vực. Một số ngân hàng thương mại có tầm quan trọng hệ thống áp dụng sớm các tỷ lệ bảo đảm an toàn tiệm cận chuẩn Basel III từ năm 2026.

Cơ quan quản lý đẩy mạnh xử lý nợ xấu, hạn chế sở hữu chéo và chuyển từ giám sát tuân thủ sang giám sát trên cơ sở rủi ro.

Nhóm giải pháp thứ sáu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát và triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thị trường vàng. Nhóm thứ bảy gắn hội nhập tài chính với công tác nâng hạng thị trường chứng khoán và triển khai Trung tâm tài chính quốc tế.

Với lộ trình trải dài tới năm 2045, đề án đặt công nghệ vào vị trí xương sống của thị trường tài chính, từ hạ tầng thanh toán, cơ sở dữ liệu dùng chung, tài sản mã hóa cho tới nhân lực AI. Tiến độ chuyển đổi số ở các mốc năm 2027 và 2028 sẽ quyết định phần lớn kết quả của cả lộ trình.

Đình Tưởng