Chính phủ đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực tăng trưởng

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, trong bối cảnh Việt Nam đang quyết tâm tập trung triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 với các nhiệm vụ rất nặng nề, rất thách thức, trước hết là thực hiện thành công các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 - năm đầu tiên của nhiệm kỳ, phấn đấu tăng trưởng 2 con số; lần đầu tiên Thường trực Chính phủ khóa mới gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp - lực lượng tiên phong trên mặt trận kinh tế, trực tiếp tạo động lực cho tăng trưởng, việc làm, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Việc có đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay và nhiều năm tới phụ thuộc rất lớn vào cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp trong nước và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chúng ta đã có rất nhiều đổi mới, sáng tạo trong triển khai để đưa các chủ trương, nghị quyết đi vào thực tiễn một cách nhanh nhất, trọng tâm nhất với chương trình hành động cụ thể của Chính phủ, các bộ ngành Trung ương, chính quyền địa phương.

Mục tiêu là tạo nền tảng thể chế thông thoáng, minh bạch, giải quyết những khó khăn, vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp để thúc đẩy quá trình phát triển của đất nước, đặc biệt là phát triển kinh tế.

Thủ tướng cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, mặc dù tình hình thế giới biến động phức tạp, khó lường, tác động lan tỏa rất nhanh, tác động trực tiếp, gián tiếp đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, ảnh hưởng ngay tới điều hành kinh tế vĩ mô, bảo đảm các động lực, đà tăng trưởng nhưng chúng ta đã đạt được những kết quả tích cực, đáng ghi nhận trên nhiều lĩnh vực.

Tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm đạt 8,18%, mức cao nhất từ năm 2011 đến nay, trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được đảm bảo. An sinh xã hội được quan tâm, quốc phòng an ninh được bảo đảm, ngoại giao có nhiều thành tựu. Đó là kết quả từ sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân cả nước.

Thủ tướng nêu rõ, nhiệm vụ từ nay tới cuối năm rất nặng nề. Chúng ta vừa phải tập trung tiếp tục củng cố nền tảng vĩ mô vững chắc, vừa phải khai thác hiệu quả hơn nữa các nguồn lực, động lực để đạt tăng trưởng cao, bền vững. Trong đó, vai trò, trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp là đặc biệt quan trọng, quyết định sự thành công trong việc đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Thủ tướng cho biết, Hội nghị sẽ rà soát, nhận diện các khó khăn, vướng mắc từ cộng đồng doanh nghiệp. Tổng hợp ý kiến của các hiệp hội doanh nghiệp trong và ngoài nước, báo cáo của các bộ, đặc biệt là Bộ Tài chính cũng nêu các nhóm vấn đề còn có vướng mắc (thể chế và tổ chức thực thi chính sách; tiếp cận các nguồn lực sản xuất; chi phí và dòng tiền; thị trường và chuỗi cung ứng; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nhân lực chất lượng cao; liên kết giữa 3 khu vực doanh nghiệp).

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận ba nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, đánh giá đầy đủ, thực chất những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp; thẳng thắn nêu ý kiến và kiến nghị đối với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong quá trình thực thi pháp luật và giải quyết các vấn đề phát sinh. Thủ tướng khẳng định, những phản ánh đúng thực tiễn sẽ được chỉ đạo xử lý triệt để, đến cùng.

Thứ hai, hiến kế các giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số. Các giải pháp cần tập trung vào hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, khơi thông nguồn vốn, tháo gỡ vướng mắc về đất đai, hạ tầng, giảm chi phí, mở rộng thị trường, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường liên kết giữa các khu vực doanh nghiệp.

Thứ ba, các bộ, ngành, địa phương cần trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp, làm rõ hướng xử lý và lộ trình giải quyết các kiến nghị.

Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ cam kết lắng nghe, theo dõi và xử lý hiệu quả mọi khó khăn, vướng mắc chính đáng của doanh nghiệp. Đồng thời, đề nghị cộng đồng doanh nghiệp tích cực tham gia góp ý đối với các dự án luật quan trọng sẽ được Quốc hội xem xét trong thời gian tới nhằm hoàn thiện thể chế, tạo môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thủ tướng cũng đề nghị các doanh nghiệp tập trung phản ánh khó khăn và đề xuất giải pháp, góp phần giúp Chính phủ thực hiện tốt hơn chức năng quản lý, đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển.

Trình bày Báo cáo trung tâm tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, qua tổng hợp ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp và kết quả rà soát của các bộ, ngành, hiện còn 6 nhóm khó khăn, vướng mắc lớn cần tập trung tháo gỡ.

Thứ nhất, về thể chế và tổ chức thực hiện, nhiều quy định pháp luật còn chồng chéo, thiếu đồng bộ; thủ tục hành chính chưa thực sự thông suốt, chuyển đổi số chưa đồng bộ và vẫn còn tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm ở một số nơi.

Thứ hai, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng, đất đai và các nguồn lực phát triển; những vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng và thị trường vốn tiếp tục làm tăng chi phí, kéo dài thời gian đầu tư.

Thứ ba, chi phí sản xuất, kinh doanh và áp lực dòng tiền vẫn ở mức cao do giá nguyên liệu, logistics, vốn và lao động tăng, cùng với các yêu cầu mới về phát triển bền vững và thủ tục hoàn thuế, giải ngân còn chậm.

Thứ tư, doanh nghiệp đối mặt với những thách thức từ xu hướng bảo hộ thương mại, tiêu chuẩn ESG, giảm phát thải và cơ chế điều chỉnh carbon, trong khi thị trường trong nước và chuỗi cung ứng nội địa chưa phát huy vai trò hỗ trợ.

Thứ năm, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; liên kết giữa doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học còn hạn chế.

Thứ sáu, liên kết giữa doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI còn lỏng lẻo, làm giảm hiệu quả lan tỏa nguồn lực, chuyển giao công nghệ và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Những khó khăn nêu trên có nguyên nhân cả khách quan và chủ quan. Tuy nhiên, qua quá trình tổng hợp và rà soát, có thể thấy phần lớn không xuất phát từ việc thiếu chủ trương hay thiếu cơ chế, chính sách, mà chủ yếu do những điểm nghẽn trong quá trình tổ chức thực hiện. Đây cũng là nội dung cần được tập trung tháo gỡ với tinh thần quyết liệt, thực chất và đồng bộ hơn trong thời gian tới.

Từ thực tiễn khó khăn của doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, rà soát, sửa đổi các quy định còn chồng chéo; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số theo hướng doanh nghiệp chỉ cung cấp thông tin một lần và tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong giải quyết hồ sơ.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu khơi thông dòng vốn, phát triển thị trường vốn, mở rộng tài sản bảo đảm, bảo đảm thanh toán đúng hạn cho doanh nghiệp; đồng thời tháo gỡ vướng mắc về đất đai, dự án, đẩy nhanh đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và hạ tầng số.

Để giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, cần đơn giản hóa thủ tục kiểm tra chuyên ngành, áp dụng quản lý rủi ro, rà soát các loại phí logistics và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, ESG, đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đối với từng khu vực doanh nghiệp, Bộ trưởng đề nghị doanh nghiệp nhà nước tập trung vào các ngành nền tảng, hạ tầng và công nghiệp chiến lược; khu vực tư nhân được tạo điều kiện bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực quản trị, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị; khu vực FDI chuyển trọng tâm thu hút sang các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, gắn với chuyển giao công nghệ và phát triển nhà cung ứng trong nước.

Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp nhà nước, tư nhân và FDI, hình thành các chuỗi giá trị trong những ngành có sức lan tỏa cao, qua đó nâng tỷ lệ nội địa hóa, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

(theo VGP)