Chiến sự Ukraine tiếp tục thế giằng co

Binh sĩ Ukraine chiến đấu tại vùng Zaporizhzhia, miền đông Ukraine. Ảnh: New York Times

Theo tờ New York Times, triển khai phản công trên vùng thảo nguyên rộng lớn ở khu vực Zaporizhzhia - một trong những điểm nóng có tuyến chiến sự linh hoạt nhất trên một mặt trận vốn phần lớn bị “đóng băng” – Ukraine trong tháng 2 đã giành lại nhiều lãnh thổ hơn so với những gì mất đi. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2023 đạt được điều này, theo các nhà phân tích.

Do tính chất mơ hồ của chiến tuyến tại Ukraine, việc đánh giá chính xác mức độ kiểm soát lãnh thổ là rất khó khăn. Tuy nhiên, các chuyên gia ước tính lực lượng Kiev đã giành lại khoảng 100 dặm vuông trong hai tháng đầu năm. Một yếu tố hỗ trợ nhỏ nhưng đáng chú ý là quyết định bất ngờ của Elon Musk vào tháng 2 khi chặn quyền truy cập của quân đội Nga vào dịch vụ internet vệ tinh Starlink. Điều này giúp lực lượng Ukraine có thời gian “dễ thở” hơn trước các cuộc tấn công bằng drone và linh hoạt hơn trong di chuyển, theo các nhà phân tích.

Các quan chức Ukraine ca ngợi đây là một chiến dịch thành công tại Zaporizhzhia. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết mục tiêu của Kiev là ngăn chặn kế hoạch mở cuộc tấn công mới của Nga vào mùa xuân.

Tuy nhiên, những nỗ lực đó hiện đang phải đối mặt với thử thách lớn.

Khi chiến dịch tấn công của Moskvabắt đầu triển khai, lực lượng Ukraine vẫn đang tiến lên chậm rãi ở một số khu vực vừa giành lại được. Nhưng ở những nơi khác, quân đội Nga đang phản công và tìm cách tái chiếm các vùng lãnh thổ đã mất gần đây, theo các nhà phân tích và quân đội Ukraine.

“Họ đang tập trung lực lượng ở những khu vực này và muốn đẩy lùi chúng tôi một lần nữa”, Trung tá Vitaliy Gersak, một chỉ huy Ukraine tại Zaporizhzhia, cho biết.

Quân đội Nga đang tận dụng điều kiện thời tiết thuận lợi hơn khi khu vực này thoát khỏi mùa đông khắc nghiệt, đồng thời gia tăng cường độ tấn công trong tuần qua, ông Zelensky nói hôm 22/3.

Các nhà phân tích và quân đội Ukraine cũng ghi nhận hoạt động chiến đấu của Nga gia tăng theo hướng thị trấn Huliaipole – nơi từng là trọng tâm của cuộc phản công gần đây của Kiev tại Zaporizhzhia.

Tướng Oleksandr Syrskyi, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, sau chuyến thị sát tiền tuyến ngày 15/3 cho biết “cường độ các hoạt động tấn công tại khu vực Huliaipole cao hơn đáng kể so với các khu vực khác”.

Ông Zelensky cũng cho biết Nga đang tìm cách tiến công tại khu vực Kharkiv ở đông bắc Ukraine và vùng Sumy gần biên giới Nga. Tướng Syrskyi bổ sung hôm 23/3 rằng quân đội Ukraine đang chịu “áp lực khổng lồ”, đặc biệt tại vùng Donetsk phía đông, khi Nga tiếp tục sử dụng các chiến thuật tấn công kiểu “cối xay thịt” gây thương vong lớn.

Cả ông Syrskyi và ông Zelensky đều khẳng định Nga đang chịu tổn thất rất lớn, khi Ukraine cố gắng gây thiệt hại vượt quá khả năng bổ sung quân của Moskva. Tuy nhiên, những tuyên bố này chưa thể được kiểm chứng độc lập.

Những thành quả gần đây của Ukraine diễn ra sau một giai đoạn khó khăn trên chiến trường. Trước đó, quân Nga gia tăng tấn công tại Donetsk, đồng thời tiến quân ở Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk phía nam.

Đà tiến của Nga tại Zaporizhzhia một phần do Ukraine – vốn bị áp đảo về quân số và hỏa lực – đã điều lực lượng khỏi khu vực này để củng cố phòng tuyến tại Donetsk. Số phận của Donetsk cũng là một trong những điểm nghẽn chính trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian, vốn đang bị đình trệ trong những tuần gần đây khi Washington tập trung vào xung đột với Iran.

Sau đó, Ukraine đã điều thêm quân trở lại Zaporizhzhia và đến cuối tháng 1 đã phát động phản công.

Dù chiến dịch phản công đạt được thành công nhất định, quy mô của nó vẫn còn hạn chế.

“Chỉ vì trong một hoặc hai tháng Nga giành được ít lãnh thổ hơn Ukraine không có nghĩa là đã có sự thay đổi lớn", Emil Kastehelmi, nhà phân tích quân sự thuộc Black Bird Group (Phần Lan), nhận định.

Khi Nga mở chiến dịch tấn công mùa xuân - thường kéo dài qua mùa hè và sang cả mùa thu - họ có thể điều chỉnh chiến thuật, ông Kastehelmi cho biết.

Do nguy cơ drone tấn công khiến việc di chuyển trên chiến trường trở nên khó khăn, Nga đã chuyển sang chiến thuật thâm nhập, trong đó binh sĩ di chuyển theo nhóm nhỏ, đi bộ hoặc sử dụng xe máy. Tuy nhiên, chiến thuật này cũng khiến lực lượng của họ dễ bị tổn thương.

Trong bối cảnh bầu trời dày đặc drone, cả Nga và Ukraine đã từ bỏ các chiến dịch cơ giới quy mô lớn. Tuy vậy, nếu muốn đạt được bước tiến đáng kể, một trong hai bên sẽ phải tìm cách sử dụng lại xe bọc thép một cách hiệu quả, theo ông Kastehelmi.

Một cuộc tấn công cơ giới gần đây của Nga gần Lyman ở miền đông Ukraine có thể là dấu hiệu cho thấy họ đang thử nghiệm lại chiến thuật này.

Tại Zaporizhzhia – nơi chiến tuyến linh hoạt hơn – “nhiều khả năng sẽ xuất hiện các trận giằng co qua lại, thay vì chỉ là Nga tấn công vào phòng tuyến cố thủ của Ukraine”, ông Michael Kofman, chuyên gia quân sự tại Carnegie Endowment, nhận định.

Khi cây cối xanh trở lại và mặt đất khô ráo hơn, Trung tá Gersak dự đoán “giao tranh sẽ trở nên rất khốc liệt”.

Những trận chiến giằng co này cũng khiến chính thành phố Zaporizhzhia đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng trực tiếp. Các drone cảm tử góc nhìn thứ nhất (FPV) – loại có gắn camera và điều khiển từ xa – đã bắt đầu vươn tới thành phố, cho thấy lực lượng Nga đã tiến gần hơn.

Dù sự xuất hiện của các drone này từng là dấu hiệu báo trước thảm họa ở nhiều nơi khác, nhưng tại Zaporizhzhia, nhịp sống vẫn chưa bị đảo lộn hoàn toàn.

“Tình hình của chúng tôi chưa đến mức quá nghiêm trọng”, cư dân 37 tuổi tên Liza Lotsman cho biết khi ngồi trong một quán cà phê đông đúc. “Nhìn xem có bao nhiêu người, bao nhiêu xe cộ ngoài đường. Zaporizhzhia vẫn đang sống, và muốn tiếp tục sống”.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo New York Times)