Chiến sự Trung Đông ngày 53: Iran cảnh báo tung 'lá bài' mới; Giá dầu tiếp tục tăng

Tình hình Trung Đông tiếp tục có diễn biến mới khi thời gian lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran dần đi đến những ngày cuối.

Ông Trump: Thỏa thuận tiềm năng với Iran sẽ tốt hơn thỏa thuận hạt nhân dưới thời ông Obama

Ngày 20-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump lưu ý rằng lệnh ngừng bắn với Iran sẽ kết thúc vào “tối thứ Tư (22-4) theo giờ Washington” và khả năng ông gia hạn là “rất thấp” nếu không đạt được thỏa thuận, theo đài CNN.

Theo ông Trump, một thỏa thuận tiềm năng với Iran sẽ “tốt hơn rất nhiều so với JCPOA”, ám chỉ thỏa thuận hạt nhân Iran dưới thời Tổng thống Barack Obama.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WHITE HOUSE

"Thỏa thuận mà chúng tôi sẽ đạt được với Iran sẽ “tốt hơn rất nhiều so với JCPOA, thường được gọi là ‘Thỏa thuận hạt nhân Iran’” do ông Obama và ông Joe Biden ký kết" - ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Tổng thống Mỹ cho rằng cách tiếp cận của ông sẽ ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và bảo đảm an ninh khu vực rộng lớn hơn.

“Đó là con đường chắc chắn dẫn tới vũ khí hạt nhân, điều sẽ không và không thể xảy ra với thỏa thuận chúng tôi đang đàm phán. Ngoài ra, hàng trăm tỉ USD đã được chuyển cho Iran. Nếu tôi không chấm dứt ‘thỏa thuận’ đó, vũ khí hạt nhân sẽ được sử dụng nhằm vào Israel và trên khắp Trung Đông, bao gồm cả các căn cứ quân sự quý giá của Mỹ” - ông Trump so sánh Thỏa thuận hạt nhân Iran 2015.

Thỏa thuận hạt nhân Iran thời ông Obama được ký kết năm 2015, nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt. Thỏa thuận bao gồm việc cắt giảm số lượng máy ly tâm và trữ lượng uranium, cùng với các cuộc thanh sát quốc tế.

Ông Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận này và tái áp đặt trừng phạt vào năm 2018.

Cũng trong ngày 20-4, ông Trump tái khẳng định Mỹ sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran cho đến khi nước này chấp nhận một thỏa thuận.

Chúng tôi sẽ giữ lệnh phong tỏa cho đến khi đạt được thỏa thuận và nó đang gây thiệt hại rất nặng cho Iran. Hiện mỗi ngày Iran mất khoảng 500 triệu USD - mức thiệt hại này không thể chịu đựng, kể cả trong thời gian ngắn” - ông Trump viết.

Về phía Iran, ngày 20-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói rằng Tehran đang “cân nhắc mọi khía cạnh” và “sẽ quyết định cách thức tiến hành”.

Trong tuyên bố được đưa ra sau cuộc điện đàm giữa ông Araghchi và người đồng cấp Pakistan Ishaq Dar, Bộ Ngoại giao Iran bày tỏ cảm kích đối với “vai trò trung gian và hỗ trợ thiện chí” của Pakistan trong các cuộc đàm phán ngừng bắn.

Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng các “hành động khiêu khích” và việc Mỹ tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn là trở ngại lớn đối với việc duy trì ngoại giao.

Bộ này cho biết ông Araghchi đã nêu ra các “đe dọa và hành động gây hấn của Mỹ nhằm vào tàu thương mại Iran”, cùng với những gì họ gọi là lập trường mâu thuẫn và lời lẽ mang tính đe dọa đối với Iran.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết hai ngoại trưởng nhấn mạnh việc tiếp tục tham vấn nhằm củng cố hòa bình và ổn định trong khu vực.

Quan điểm này cũng được nhắc lại trong một tuyên bố riêng của Bộ Ngoại giao Pakistan, cho thấy các kênh ngoại giao vẫn được duy trì ngay cả khi tình trạng của vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran vẫn chưa rõ ràng.

Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf cho biết Iran sẽ không tiến hành đàm phán trong bối cảnh bị “đe dọa”, đồng thời ám chỉ nước này đã chuẩn bị các năng lực quân sự mới trong trường hợp đàm phán thất bại.

“Ông Trump, bằng việc áp đặt phong tỏa và vi phạm lệnh ngừng bắn, đang tìm cách biến bàn đàm phán theo cách nghĩ của ông ta thành bàn đầu hàng, hoặc tạo cớ để khơi lại chiến tranh” - ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội.

“Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới sức ép đe dọa, và trong hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những ‘lá bài’ mới trên chiến trường” - theo ông Ghalibaf.

Có tin Israel và Lebanon sắp đàm phán lần 2

CNN dẫn thông tin từ một quan chức Israel và một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ rằng vòng đàm phán trực tiếp thứ hai giữa Israel và Lebanon dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 23-4 tại Washington, DC (Mỹ).

Cuộc gặp đầu tiên giữa các quan chức hai nước đã diễn ra vào ngày 14-4 với sự tham dự của Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter và Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Hamadeh. Các quan chức cho biết các cuộc đàm phán lần này cũng sẽ tiếp tục ở cấp đại sứ.

Từ trái sang phải) Cố vấn Bộ Ngoại giao Mỹ Michael Needham, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Đại sứ Mỹ tại Lebanon Michel Issa, Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Hamadeh Moawad và Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter trước cuộc gặp tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington, DC, ngày 14-4. Ảnh: Oliver Contreras / AFP

Văn phòng Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cho biết trước đó trong ngày rằng phái đoàn của nước này sẽ do ông Simon Karam, cựu Đại sứ Lebanon tại Mỹ, dẫn đầu.

“Mục tiêu của lựa chọn đàm phán là chấm dứt các hành động thù địch, kết thúc sự chiếm đóng của Israel tại các khu vực phía nam và triển khai quân đội tới các đường biên giới phía nam được quốc tế công nhận” - Tổng thống Aoun nói.

Ông Aoun cho biết thêm rằng ông Trump đã “can thiệp với Israel nhằm đạt được lệnh ngừng bắn và chuẩn bị khởi động tiến trình đàm phán”.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Mỹ “hoan nghênh sự tham gia mang tính xây dựng bắt đầu từ ngày 14-4”, đồng thời khẳng định “chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy các cuộc thảo luận trực tiếp, thiện chí giữa hai chính phủ.”

Trên thực địa, hãng Thông tấn Quốc gia Lebanon (NNA) đưa tin rằng các cuộc không kích của Israel đã đánh trúng một số thị trấn ở miền nam Lebanon trong ngày 20-4 trong bối cảnh lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày đang có hiệu lực.

Israel chưa bình luận về các vụ tấn công.

Giá dầu tiếp tục tăng

Giá dầu tăng vào ngày 20-4 sau khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang, nhưng mức tăng không mạnh như giai đoạn đầu của cuộc xung đột, theo tờ The Chosun Daily.

Giá dầu Brent – tiêu chuẩn quốc tế – tăng 5,6%, chốt ở mức 95,48 USD/thùng, do lo ngại Iran có thể giữ nguồn dầu trong Vịnh Ba Tư nếu tiếp tục ngăn tàu chở dầu rời eo biển Hormuz.

Dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng vọt 6,9% lên 89,61 USD/thùng.

Trong khi đó, chứng khoán Mỹ điều chỉnh nhẹ sau đợt tăng kỷ lục.

Chỉ số S&P 500 giảm 0,2% sau khi Mỹ bắt giữ một tàu chở hàng treo cờ Iran. Chỉ số Dow Jones Industrial Average giảm 4 điểm (chưa tới 0,1%), còn Nasdaq Composite giảm 0,3%.

THẢO VY