Chi phí nuôi con tăng, vợ chồng rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu

Ảnh minh họa

Nỗi lo sau tiếng khóc chào đời của con

Những ngày cuối tháng 6, căn phòng trọ hơn 20m2 tại quận Hoàng Mai (Hà Nội) của vợ chồng anh Nguyễn Văn Minh (29 tuổi) và chị Trần Thu Hương (27 tuổi) trở nên yên ắng sau khi con gái 6 tháng tuổi ngủ thiếp đi.

Trước khi có con, cuộc sống của hai vợ chồng khá thoải mái. Anh Minh làm nhân viên kỹ thuật, chị Hương là nhân viên hành chính cho một doanh nghiệp tư nhân. Tổng thu nhập của cả hai khoảng hơn 20 triệu đồng mỗi tháng, đủ để trang trải sinh hoạt và dành dụm một khoản nhỏ.

"Tiền thuê nhà, tiền điện nước, tiền ăn uống đã là một khoản lớn. Có thêm con thì bỉm sữa, khám bệnh, tiêm chủng, quần áo, đồ dùng cho bé... tháng nào cũng phát sinh. Có những tháng con ốm phải đi viện, chi phí đội lên rất nhiều", chị Hương chia sẻ.

Thời gian chị Hương nghỉ sinh khiến nguồn thu nhập của gia đình giảm đáng kể, trong khi các khoản chi liên tục tăng. Anh Minh từng nghĩ, chỉ cần cố gắng làm việc là mọi chuyện sẽ ổn. Tuy nhiên, thực tế khiến anh cảm thấy khá áp lực. "Tôi nhận thêm việc ngoài giờ, thường xuyên về nhà lúc 9-10 giờ tối, lúc đó vợ con đều đã ngủ rồi. Mình cố gắng kiếm tiền vì gia đình nhưng đôi khi lại không có thời gian ở bên vợ con", anh nói.

Ảnh minh họa: AI

Áp lực kinh tế khiến những cuộc trò chuyện của hai vợ chồng dần xoay quanh chuyện tiền bạc. Chỉ một khoản chi phát sinh cũng có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến tranh cãi. Chị Hương tâm sự, thực ra vợ chồng chị đều thương nhau nhưng khi căng thẳng quá thì sinh dễ cáu gắt. Có những lúc chị chỉ muốn khóc vì cảm giác mọi thứ đều dồn lên vai mình.

Cũng với những nỗi lo tương tự, vợ chồng chị Lê Thị Lan (32 tuổi) và anh Hoàng Nam (34 tuổi) lại lựa chọn một giải pháp khác, gửi con trai 8 tháng tuổi về quê cho ông bà ngoại chăm sóc. Sau khi hết thời gian nghỉ thai sản, chị Lan buộc phải quay trở lại công việc. Trong khi đó, mức lương của hai vợ chồng không đủ để thuê người giúp việc hoặc gửi trẻ tại các cơ sở chăm sóc có chất lượng. Sau nhiều đêm suy nghĩ, họ quyết định gửi con về quê cách Hà Nội gần 200 km.

"Ngày đưa con về quê, tôi khóc suốt cả quãng đường. Biết ông bà chăm cháu rất tốt nhưng cảm giác phải xa con khi con còn quá nhỏ khiến tôi luôn day dứt", chị Lan kể.

Những cuộc gọi video mỗi tối phần nào giúp vơi đi nỗi nhớ, nhưng không thể thay thế cảm giác được tự tay chăm sóc con mỗi ngày. Có lần, khi vợ chồng chị về thăm, nhìn con quấn quýt bên ông bà hơn bố mẹ, khoảnh khắc đó khiến chị Lan thấy chạnh lòng.

Theo bác sĩ Phạm Thị Quỳnh, Khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện E Hà Nội, trước khi có con, một cặp vợ chồng thường chỉ cần lo cho hai người. Còn khi em bé xuất hiện, họ phải đảm nhận vai trò hoàn toàn mới là trở thành cha mẹ. Lúc này, ngoài áp lực tài chính, họ còn đối diện với lo lắng về tương lai và nỗi sợ chưa làm được những điều tốt nhất cho con.

"Giữa guồng quay của bỉm sữa và cơm áo gạo tiền, các cặp vợ chồng cần duy trì sự kết nối với nhau. Cha mẹ hãy dành ít nhất 15 phút mỗi ngày để trò chuyện, không nói về con cái hay tiền bạc - đó là khoảng thời gian để lắng nghe và quan tâm đến cảm xúc của nhau", bác sĩ Phạm Thị Quỳnh

Thực tế cuộc sống hàng ngày cũng cho thấy, ừ những khoản chi thiết yếu như khám thai, sinh nở, bỉm sữa, tiêm chủng cho đến các kế hoạch dài hạn về giáo dục, nhà ở hay quỹ tiết kiệm…, tất cả đều khiến nhiều gia đình trẻ phải tính toán kỹ lưỡng. Trong tâm lý học, đây được gọi là "stress chuyển tiếp vai trò", áp lực xuất hiện khi một người bước vào một giai đoạn mới của cuộc sống. Nếu không được chuẩn bị tốt hoặc thiếu sự hỗ trợ cần thiết, áp lực này có thể khiến niềm vui làm cha mẹ bị che lấp bởi sự mệt mỏi và căng thẳng kéo dài.

"Kiềng ba chân" cho vợ chồng trẻ

Theo bác sĩ Phạm Thị Quỳnh, để giảm áp lực trong những năm đầu đời của trẻ, các cặp vợ chồng nên chuẩn bị "kiềng ba chân" gồm tài chính, tâm lý và mạng lưới hỗ trợ. Gia đình nên xây dựng quỹ dự phòng tương đương ít nhất 6 tháng chi phí sinh hoạt, đồng thời lập kế hoạch chi tiết cho giai đoạn mang thai, sinh nở và chăm sóc trẻ sơ sinh. Việc dự trù trước các khoản chi sẽ giúp cha mẹ chủ động hơn khi gặp biến cố như mất việc làm hoặc phát sinh chi phí y tế ngoài kế hoạch.

Bác sĩ Phạm Thị Quỳnh, Khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện E

Trong hôn nhân, tiền bạc là lăng kính phản chiếu các giá trị sống, sự an toàn và quyền lực kiểm soát. Khi áp lực tiền bạc kéo dài, mâu thuẫn sẽ chuyển hóa từ trạng thái thiếu tiền sang lệch pha về quan điểm. Vợ chồng bắt đầu soi xét, chỉ trích cách chi tiêu của nhau. Người vợ trách chồng kém cỏi không kiếm được tiền, người chồng trách vợ hoang phí. Nghiêm trọng hơn, áp lực kinh tế làm cạn kiệt năng lượng dành cho sự thân mật. Những cái ôm, những lời hỏi han bị thay thế bằng hóa đơn và sổ nợ; hôn nhân rơi vào trạng thái đói nghèo cảm xúc... Khi không còn sự thấu hiểu, những rạn nứt nhỏ có thể dần biến thành nguy cơ ly hôn.

Bên cạnh đó, các cặp vợ chồng cần điều chỉnh kỳ vọng về việc nuôi dạy con, không nên chạy theo những chuẩn mực hoàn hảo được xây dựng trên mạng xã hội. Một đứa trẻ không nhất thiết phải sử dụng những sản phẩm đắt tiền nhất hay học ở môi trường tốn kém nhất để có thể phát triển khỏe mạnh. Điều quan trọng hơn cả là được lớn lên trong một gia đình có cha mẹ khỏe mạnh về thể chất, ổn định về tinh thần và luôn yêu thương nhau.

Ngoài ra, gia đình cần xây dựng mạng lưới hỗ trợ từ sớm, bao gồm sự đồng hành của người thân, ông bà, bạn bè hoặc các nhóm cha mẹ trẻ. Sự chia sẻ về kinh nghiệm và cảm xúc sẽ giúp giảm đáng kể cảm giác cô đơn, áp lực trong quá trình nuôi con. 

Nam Nguyên