Chèn ép xe máy ngã sát bánh xe tải: Tài xế bán tải có thể đối mặt khung hình phạt nào?

Dưới góc nhìn pháp lý, vụ việc tài xế điều khiển ô tô bán tải liên tục chèn ép một xe máy chở ba người, khiến các nạn nhân ngã ra giữa làn đường, sát gầm xe tải đang lưu thông trên tuyến song hành Vành đai 3 - Hà Nội, gây phẫn nộ dư luận không chỉ ở khía cạnh đạo đức mà còn phải xem xét về quy định pháp luật. Luật sư Nguyễn Thị Trang - Đoàn luật sư TP Hà Nội cho rằng, đây không đơn thuần là một vụ va chạm giao thông bình thường, mà tồn tại dấu hiệu tội phạm rõ ràng theo Bộ luật Hình sự hiện hành.

Theo kết quả điều tra ban đầu, khoảng 21 giờ 15 phút ngày 27/2, trên tuyến song hành Vành đai 3 gần nút giao Tam Trinh - Hà Nội, tài xế lái ô tô bán tải đã thực hiện một loạt hành vi lái xe lạng lách, áp sát xe máy chở ba người đi cùng chiều, gồm một người đàn ông, một phụ nữ và một trẻ nhỏ.

Video trích xuất từ camera giao thông và người đi đường cho thấy ô tô bán tải không chỉ vượt ẩu mà còn chủ động thay đổi tốc độ, luồng đường nhằm ép xe máy ra gần làn đường xe tải lưu thông với tốc độ cao, dẫn tới việc cả ba người trên xe máy ngã xuống đường sát cạnh bánh xe tải. Hành vi này thể hiện rõ sự coi thường an toàn của người khác và tạo ra nguy cơ thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.

Hình ảnh trích lại từ camera hành trình. Ảnh chụp màn hình

Trong vụ việc này, cơ quan công an phường Hoàng Mai đã xác định tài xế xe bán tải là Trần Anh Phương (sinh năm 1987, trú tại Hà Nội) và tiến hành tạm giữ hình sự để điều tra về hành vi "gây rối trật tự công cộng". Tuy nhiên, theo phân tích của luật sư Nguyễn Thị Trang, cần làm rõ bản chất hành vi và áp dụng đúng quy định pháp luật nhằm đảm bảo nguyên tắc xử lý nghiêm minh, đồng thời răn đe các hành vi tương tự trong thực tiễn.

Luật sư Trang nhấn mạnh: "Hành vi điều khiển ô tô với những diễn biến thể hiện chủ đích gây rối, áp sát, ép xe máy chở người khác ngã nhằm tạo ra tình huống nguy hiểm rõ rệt cho thấy người điều khiển phương tiện đã vi phạm nghiêm trọng các quy tắc lái xe an toàn bắt buộc tại luật giao thông đường bộ. Nếu kết quả điều tra xác định được yếu tố chủ ý, hành vi này có thể được xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh nặng hơn là "vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ" theo Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung 2017".

Điều 260 Bộ luật Hình sự quy định rõ: Người nào "vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, gây hậu quả nghiêm trọng" có thể bị phạt tiền, phạt tù từ 1 đến 5 năm, thậm chí lên tới 10 năm nếu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Luật sư Trang cho rằng, ngay cả khi chưa xảy ra hậu quả thiệt hại về người, hành vi cố ý tạo ra nguy cơ cao dẫn tới hậu quả nghiêm trọng đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định này.

Bên cạnh đó, luật sư Trang cũng lưu ý về khả năng truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 318 Bộ luật Hình sự về "gây rối trật tự công cộng", nhằm xử lý hành vi gây mất trật tự an toàn xã hội, được thể hiện qua việc sử dụng phương tiện cơ giới để uy hiếp, chèn ép, gây hoang mang, hoảng loạn cho người khác.

Trong quá trình điều tra, việc xác định tốc độ xe, trình tự diễn biến, căn cứ video, lời khai nhân chứng, giám định hiện trường là những yếu tố pháp lý quan trọng. Theo luật sư Trang, "cơ quan điều tra cần xem xét yếu tố tinh thần, thái độ của người điều khiển ô tô khi thực hiện từng hành vi điều khiển xe, có dấu hiệu chủ đích hay không, bởi đây sẽ là căn cứ quan trọng để phân định tội danh, mức hình phạt".

Về mặt trách nhiệm dân sự, luật sư Trang nêu rõ: Trong trường hợp vụ việc gây thương tích, thiệt hại tài sản, người điều khiển (nếu bị kết luận có lỗi) phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho bị hại theo quy định của Bộ luật Dân sự và các văn bản hướng dẫn. "Pháp luật dân sự quy định rõ quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tổn thất tinh thần và tổn thất vật chất. Nhất là khi có trẻ em, người yếu thế trong giao thông, nếu xảy ra thương tích, mức bồi thường phải tương xứng với thiệt hại thực tế và đảm bảo nguyên tắc bù đắp đầy đủ", luật sư Trang nhấn mạnh.

Phúc Đức