Châu Âu triển khai quân tới Greenland nhằm tăng cường phòng thủ Bắc Cực

Dù mang tính khiêm tốn và chủ yếu phục vụ công tác chuẩn bị tập trận, đợt triển khai quân sự của châu Âu vẫn được xem là một thông điệp chính trị rõ ràng, được gửi đi chỉ một ngày sau khi cuộc gặp giữa các quan chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland không đạt được bất kỳ bước đột phá nào trong việc tháo gỡ thế bế tắc liên quan đến tương lai hòn đảo.

Sau cuộc gặp này, Tổng thống Trump tiếp tục nhắc lại quan điểm cho rằng không thể tin tưởng Đan Mạch đủ khả năng bảo vệ Greenland nếu Nga hoặc Trung Quốc tìm cách chiếm đóng. Ông khẳng định hòn đảo giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng đối với an ninh Mỹ, đồng thời không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát. Cả Đan Mạch lẫn Greenland đều bác bỏ tuyên bố trên, nhấn mạnh rằng Greenland “không phải để bán” và coi những phát ngôn mang tính đe dọa vũ lực là liều lĩnh và nguy hiểm.

Một chiếc thuyền di chuyển qua một vịnh biển đóng băng bên ngoài Nuuk, Greenland ngày 6/3/2025. Ảnh minh họa: AP

Phát biểu tại Copenhagen, Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen cho biết hiện chưa có con số cuối cùng về quy mô sự hiện diện mở rộng của NATO tại Greenland. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: “Điều rõ ràng là chúng tôi đang lên kế hoạch cho một sự hiện diện lớn hơn và lâu dài hơn trong suốt năm 2026. Điều này rất quan trọng để khẳng định rằng an ninh Bắc Cực không chỉ là vấn đề của Vương quốc Đan Mạch, mà là lợi ích chung của toàn bộ NATO".

Nhiều quốc gia chủ chốt trong Liên minh châu Âu đã công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với Copenhagen, đồng thời cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm kiểm soát một vung lãnh thổ thuộc NATO có thể gây tổn hại nghiêm trọng, thậm chí đe dọa sự tồn vong của liên minh quân sự do Washington dẫn dắt.

Theo ông Marc Jacobsen, Phó Giáo sư tại Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, việc triển khai quân đội châu Âu tới Greenland gửi đi hai thông điệp rõ ràng tới chính quyền Mỹ.

“Thứ nhất là yếu tố răn đe, cho thấy nếu Mỹ lựa chọn sử dụng vũ lực, châu Âu sẵn sàng bảo vệ Greenland. Thứ hai là thông điệp rằng chúng tôi nghiêm túc tiếp thu các chỉ trích, sẽ tăng cường hiện diện, bảo vệ chủ quyền và cải thiện năng lực giám sát tại Greenland", ông nói với Reuters.

Trước cuộc gặp tại Mỹ hôm 14/1, Đan Mạch và Greenland cho biết họ đã bắt đầu tăng cường sự hiện diện quân sự trên đảo và khu vực lân cận, phối hợp chặt chẽ với các đồng minh NATO. Hiện Đan Mạch có khoảng 150 binh sĩ và nhân viên dân sự làm việc tại Bộ Chỉ huy Liên hợp Bắc Cực trên đảo.

Đức, Pháp, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan và Hà Lan xác nhận đã hoặc sẽ cử nhân sự quân sự tới Greenland để chuẩn bị cho các cuộc tập trận quy mô lớn hơn dự kiến diễn ra vào cuối năm nay. Đức đã triển khai một đội trinh sát gồm 13 người; Thụy Điển cử ba sĩ quan, Na Uy hai người; Pháp điều động khoảng 15 chuyên gia leo núi và dự kiến tăng viện trong những ngày tới. Một sĩ quan Anh, một sĩ quan hải quân Hà Lan và hai sĩ quan liên lạc quân sự Phần Lan cũng sẽ tham gia.

Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định cuộc gặp giữa các quan chức Mỹ với đại diện Đan Mạch và Greenland diễn ra “hiệu quả”, song nhấn mạnh rằng việc châu Âu điều quân tới Greenland sẽ không làm thay đổi quan điểm của Tổng thống Trump.

“Tôi không nghĩ sự hiện diện của quân đội châu Âu có ảnh hưởng gì đến quá trình ra quyết định của tổng thống, hay đến mục tiêu sáp nhập Greenland của ông ấy", Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói.

Nga cùng ngày bác bỏ các cáo buộc của NATO rằng Moscow và Bắc Kinh đang đe dọa Greenland, cho rằng đây là những câu chuyện được dựng lên nhằm gây hoang mang. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo bất kỳ nỗ lực nào phớt lờ lợi ích của Moscow tại Bắc Cực đều sẽ không thể tránh khỏi phản ứng đáp trả. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy sự hiện diện đáng kể của tàu thuyền Nga hay Trung Quốc gần bờ biển Greenland.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho biết hiện có khoảng 200 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Greenland, nơi chỉ có khoảng 57.000 dân. Quy mô cụ thể của kế hoạch tăng cường quân sự của châu Âu vẫn chưa được công bố, song các đợt triển khai ban đầu cho thấy động thái này chỉ mang tính biểu tượng nhiều hơn là đối đầu trực tiếp.

Diệp Thảo/VOV.VN (biên dịch) Theo Reuters