Căng thẳng Greenland: Châu Âu tăng hiện diện quân sự, Ba Lan không tham gia

Phát biểu tại một cuộc họp báo ngày 15/1, Thủ tướng Ba Lan cho biết: “Việc một quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nỗ lực kiểm soát một phần lãnh thổ quốc gia thành viên NATO khác sẽ là một thảm họa chính trị. Đó sẽ là sự kết thúc của thế giới mà chúng ta biết, một thế giới được đảm bảo dựa trên sự đoàn kết của NATO”.

Ông Tusk tuyên bố Ba Lan sẽ không điều động lực lượng đến Greenland, nhưng sẽ “làm mọi cách có thể để đảm bảo rằng châu Âu vẫn đoàn kết về vấn đề Greenland”.

Ngày 15/1, Reuters đưa tin các nước châu Âu đã cử một nhóm nhỏ binh sĩ đến Greenland khi Đan Mạch và các đồng minh chuẩn bị cho hoạt động tập trận.

Động thái này diễn ra một ngày sau khi các quan chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland gặp nhau nhưng không đưa ra được giải pháp nhanh chóng nào cho tranh chấp.

"Mỹ vẫn mong muốn kiểm soát Greenland”, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết trong một bình luận bằng văn bản gửi cho Reuters, mô tả một "sự bất đồng cơ bản".

"Điều đó dĩ nhiên là nghiêm trọng, do đó chúng tôi tiếp tục nỗ lực để ngăn chặn kịch bản này trở thành hiện thực”.

Các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã lên tiếng ủng hộ Đan Mạch, cảnh báo rằng việc Mỹ kiểm soát Greenland trên thực tế có thể dẫn đến sự kết thúc của NATO.

Máy bay của Không quân Đan Mạch đáp xuống sân bay Nuuk (Greenland) ngày 14/1. (Ảnh: Reuters)

Trước cuộc gặp hôm 14/1 tại Mỹ, Greenland và Đan Mạch đã bắt đầu tăng cường sự hiện diện quân sự ở hòn đảo và khu vực xung quanh, hợp tác với các đồng minh NATO.

Đức, Pháp, Thụy Điển, Na Uy và Hà Lan cũng tuyên bố sẽ cử lực lượng đến Đan Mạch để bắt đầu chuẩn bị cho các cuộc tập trận lớn hơn vào cuối năm nay. "Lực lượng vũ trang Đan Mạch, cùng với một số đồng minh ở Bắc Cực và châu Âu, sẽ xem xét cách thức thực hiện việc tăng cường hiện diện và hoạt động tập trận ở Bắc Cực”, Bộ Quốc phòng Đan Mạch cho biết.

Quy mô kế hoạch tăng cường hiện diện quân sự của châu Âu vẫn chưa được công bố, nhưng theo Reuters, nhóm quân đầu tiên được triển khai có vẻ khá nhỏ.

Cụ thể, lực lượng vũ trang Đức đã triển khai một đội trinh sát gồm 13 người đến Copenhagen, trước khi đến Greenland.

Trong khi đó, Thụy Điển cử ba sĩ quan, và Na Uy cử hai sĩ quan. Một sĩ quan Anh sẽ tham gia nhóm trinh sát. Hà Lan cho biết sẽ cử một sĩ quan từ lực lượng hải quân, còn Pháp sẽ cử khoảng 15 chuyên gia.

"Một đội quân nhân Pháp đã có mặt tại hiện trường và sẽ được tăng cường trong những ngày tới", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, nói thêm rằng Pháp và toàn bộ Liên minh châu Âu phải "kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ".

Theo chuyên gia Marc Jacobsen từ Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, việc triển khai lực lượng châu Âu đến Greenland gửi hai thông điệp tới chính quyền Mỹ.

"Một là để cho họ thấy rằng, nếu họ quyết định làm điều gì đó về mặt quân sự, chúng tôi sẵn sàng bảo vệ Greenland. Hai là để chứng minh: Chúng tôi xem xét nghiêm túc những tuyên bố của họ, chúng tôi tăng cường hiện diện, bảo vệ chủ quyền của mình và tăng cường giám sát Greenland”, ông Jacobsen nói.

Lãnh đạo Greenland - Jens-Frederik Nielsen - ngày 15/1 nhắc lại trên Facebook rằng hòn đảo này không muốn nằm dưới quyền kiểm soát hoặc sở hữu của Mỹ, và rằng hòn đảo sẽ vẫn là một phần của Đan Mạch, của liên minh NATO.

"Bây giờ không phải là lúc để thảo luận nội bộ. Bây giờ là lúc cần sự đoàn kết, bình tĩnh và trách nhiệm. Tôi đang theo dõi sát sao tình hình, và tôi sát cánh cùng các bạn để bảo vệ Greenland", ông nói.

Minh Hạnh