Châu Á tìm cách ứng phó khi cước tàu chở dầu tăng kỷ lục

Một tàu chở dầu nhỏ đang di chuyển gần một nhà máy lọc dầu, thuộc Khu công nghiệp Keihin ở Kawasaki, phía nam Tokyo, Nhật Bản. (Ảnh: Reuters)

Giá cước vận tải giao ngay đối với tàu chở dầu đã lập đỉnh lịch sử vào đầu tháng 10, khi các nhà khai thác Trung Đông đẩy mạnh xuất khẩu trong tháng 9 bằng cách sử dụng dịch vụ vận chuyển trung chuyển và chuyển dầu từ tàu này sang tàu khác để đưa dầu ra khỏi eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược. Điều này khiến nhiều tàu bị giữ lại tại Vùng Vịnh, trong khi phí bảo hiểm rủi ro đối với các chuyến hàng tăng lên do các vụ tấn công tàu biển gia tăng.

Khoảng 80 tàu chở dầu thô cỡ cực lớn (VLCC) đã bị điều động để vận chuyển dầu qua lại qua eo biển Hormuz, ông Kieran Gallagher, người đứng đầu bộ phận châu Á của Vitol, cho biết tại một hội nghị ngành diễn ra tuần trước.

Tình trạng này làm nguồn cung tàu vận chuyển trở nên khan hiếm, đẩy chi phí vận chuyển dầu thô Mỹ sang châu Á lên mức 40 USD/thùng, ông cho biết thêm.

Theo các thương nhân, chi phí vận tải cao đã khiến nhu cầu của các nhà máy lọc dầu châu Á và châu Âu đối với nguồn cung dầu từ bên ngoài khu vực Trung Đông, chẳng hạn như Mỹ và châu Phi, suy yếu, qua đó khiến mức chiết khấu giao ngay của các lô dầu này ngày càng lớn.

“Cước vận tải quá đắt đỏ, vì vậy dầu thô từ châu Phi và Mỹ thực sự khó có thể được đưa sang châu Á”, ông K.Y. Lin, Chủ tịch Formosa Petrochemical, nói với Reuters.

Ông cho biết thêm: “Không có nhiều doanh nghiệp thuê tàu, ngoại trừ các nhà khai thác Trung Đông”, đồng thời nói rằng các bên mua châu Á đang sử dụng tàu thuê theo hợp đồng dài hạn để giảm chi phí.

Một nguồn tin trong ngành lọc dầu Hàn Quốc cho biết, khác với giai đoạn đầu cuộc chiến ở Iran, khi nguồn cung dầu thô khan hiếm, hiện nay cước vận tải đã trở thành yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả kinh tế của các giao dịch mua dầu.

Nguồn tin trên cho biết nhà máy lọc dầu của Hàn Quốc đang kết hợp sử dụng tàu thuê trên thị trường giao ngay và tàu thuê dài hạn, cùng các tàu chở dầu cỡ nhỏ Aframax để vận chuyển dầu thô. Doanh nghiệp này cũng tiếp tục nhận các lô dầu theo hợp đồng dài hạn và sử dụng nguồn dầu tồn kho khi cần thiết.

Tại châu Âu, các nhà máy lọc dầu đang chuyển sang sử dụng nguồn cung có cự ly vận chuyển ngắn trong khu vực, đẩy giá dầu Brent giao kỳ hạn chuẩn Bắc Hải (North Sea Dated Brent) lên mức chênh lệch cao kỷ lục, hơn 20 USD/thùng trong tuần trước. Trong khi đó, theo một số thương nhân có trụ sở tại London, mức chênh lệch giá của một số loại dầu thô Tây Phi đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, âm 20 USD/thùng, nhằm bù đắp chi phí vận tải cao.

Hoạt động xuất khẩu dầu qua Vùng Vịnh thuộc Trung Đông đã chậm lại khi các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu tại eo biển Hormuz gia tăng.

Để tăng cường xuất khẩu, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đã bán các lô dầu dự kiến được bốc hàng trong hai tháng tới cho Trung Quốc và Ấn Độ theo hình thức giao hàng tận nơi. Trong khi đó, theo các thương nhân, Saudi Aramco cũng đã bán các lô dầu giao tận nơi cho khách hàng châu Á trong tháng tới, qua đó tự gánh chịu chi phí vận chuyển.

Một số nhà máy lọc dầu châu Á đã chuyển sang sử dụng tàu chở dầu cỡ nhỏ Aframax, mỗi tàu có thể chở khoảng 600.000 thùng, ít hơn rất nhiều so với 2 triệu thùng của một tàu VLCC.

Theo các thương nhân, chi phí vận chuyển tính trên mỗi thùng dầu của hai loại tàu này hiện đã tương đương nhau.

Yến Anh