ChatGPT có thay thế chuyên gia trị liệu?

Thực tế cho thấy ngày càng có nhiều người tìm đến ChatGPT để tìm kiếm tư vấn vấn đề sức khỏe. Ảnh: Gettyimages

Chia sẻ với ChatGPT?

Harvard Business Review mới đây báo cáo, việc sử dụng AI tạo sinh phổ biến nhất là hỗ trợ tinh thần hoặc bầu bạn. Nghiên cứu năm 2025 của Línea Directa cho thấy, 9/10 người Tây Ban Nha từ 16 - 19 tuổi sử dụng công nghệ để tìm kiếm thông tin sức khỏe và 24,8% người dân tại đây chuyển sang tự chẩn đoán kỹ thuật số như lựa chọn đầu tiên.

Hiện tượng này cũng đang ngày càng phổ biến tại Mexico. Báo cáo sức khỏe tâm thần AXA tiết lộ, 71% dân số cho biết sử dụng công cụ AI để tìm kiếm sự hỗ trợ liên quan đến sức khỏe tâm thần.

Theo cuộc khảo sát gần đây tại Indonesia, 6/10 người thuộc thế hệ Z ở Indonesia được hỏi tiết lộ có sử dụng nền tảng AI để tâm sự về vấn đề cá nhân và thảo luận các chủ đề nhạy cảm như sức khỏe tâm thần, theo Jakarta Post.

Guardian thông tin, đầu năm nay, OpenAI ra mắt tính năng sức khỏe ChatGPT Health, quảng bá tính năng này như cách để người dùng “kết nối an toàn hồ sơ y tế và ứng dụng chăm sóc sức khỏe”. Đáng chú ý, hơn 40 triệu người hỏi ChatGPT về các vấn đề liên quan đến sức khỏe mỗi ngày.

Nhà tâm lý học Syurawasti Muhiddin nhận định thêm, kết quả khảo sát phản ánh sự thiếu hụt ngày càng tăng các không gian an toàn để giới trẻ tìm kiếm sự hỗ trợ về mặt cảm xúc, khiến AI trở thành một lựa chọn thay thế ngày càng hấp dẫn bất chấp mọi rủi ro. Hơn nữa, với nhiều người, việc tìm đến AI như giải pháp giới “rẻ hơn, nhanh hơn và có tính liên tục”.

AI không thể thay thế chuyên gia

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính, hơn 1 tỷ người trên toàn thế giới đang sống chung với một số loại rối loạn hoặc vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý. Tuy nhiên, việc ngày càng phụ thuộc vào công cụ ChatGPT cũng làm dấy lên những lo ngại.

Một cuộc điều tra đăng tải trên The Guardian cảnh báo, một số hệ thống AI được tích hợp vào công cụ tìm kiếm đã đi xa đến mức cung cấp thông tin sức khỏe không chính xác, dẫn đến rủi ro cao.

Đây là lý do khiến Liên minh châu Âu (EU) đưa hệ thống AI ứng dụng trong lĩnh vực y tế vào danh sách các lĩnh vực phải tuân thủ yêu cầu nghiêm ngặt nhất trong Đạo luật AI của khu vực.

Nhiều chuyên gia lo ngại “lời khuyên y tế” từ các công cụ AI như ChatGPT ẩn chứa nhiều rủi ro lớn, thậm chí nguy hiểm tính mạng. Ảnh: Media.assettype

Nhà tâm lý học Syurawasti Muhiddin nói với Euronews: “AI có thể là một công cụ hữu ích, nhưng nó không có khả năng đưa ra các chẩn đoán y tế hoặc tâm lý chính xác nhất”.

Còn nhà trị liệu tâm lý Cecilia Paredes Aldama khẳng định: “AI có thể giúp giảm bớt lo lắng, nhưng không loại bỏ được nguyên nhân gốc rễ. Sự thay đổi trị liệu thực sự xảy ra trong sự cộng hưởng giữa hai con người, điều mà AI không thể sao chép được”.

Cả hai chuyên gia này đều đồng quan điểm, AI là công cụ, có tiềm năng lớn trong một số lĩnh vực, song cần có sự hợp tác của con người, nhất là về mặt sức khỏe. Khi sự căng thẳng về mặt cảm xúc kéo dài hoặc ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống, mọi người nên tìm đến sự giúp đỡ của chuyên gia.

Thậm chí, các nghiên cứu về ChatGPT Health cho thấy ứng dụng này thường xuyên bỏ sót nhu cầu chăm sóc y tế khẩn cấp, có thể “dẫn đến những tổn hại và tử vong không cần thiết”.

NAM VIỆT