Chàng kỹ sư đam mê thuần hóa loài động vật hoang dã có nhung

Tốt nghiệp Đại học Giao thông vận tải năm 2019, anh Trịnh Ngọc Bình (SN 1995, trú tại thôn Đông Hội, xã Thiệu Quang, Thanh Hóa) sang Nhật Bản làm việc với vai trò kỹ sư xây dựng. Mức thu nhập hơn 60 triệu đồng mỗi tháng là mơ ước của nhiều người trẻ, nhưng khi dịch COVD -19 bùng phát, Bình quyết định gác lại công việc nơi đất khách trở về quê hương lập nghiệp từ ngành nông nghiệp.

Ý định chăn nuôi hươu sao thực chất nhen nhóm trong Bình từ một chuyến đi thực tế đến Nghệ An vào năm 2018. Bình nhận thấy hươu sao là loài vật nuôi phù hợp với điều kiện nông thôn khi có thể tận dụng nguồn cỏ và phụ phẩm nông nghiệp sẵn có. 

Hàng ngày anh Bình chuẩn bị thức ăn chính cho hươu là cỏ và phụ phẩm trồng trọt như thân cây ngô, cây lạc. Ảnh: Ngọc Hưng.

Chi phí chăm sóc không lớn nhưng giá trị kinh tế mang lại tương đối cao. Để chuẩn bị cho quyết định chuyển hướng, anh Bình chủ động dành thời gian khảo sát, học hỏi kỹ thuật tại nhiều trang trại ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Bắc Giang và Lạng Sơn, từ khâu làm chuồng, chăm sóc, thu hoạch nhung cho đến phương thức tìm kiếm thị trường tiêu thụ.

Quyết định từ bỏ mức lương kỹ sư để về làm nông của anh ban đầu gặp sự phản đối từ gia đình do lo ngại rủi ro vì chưa từng có kinh nghiệm sản xuất. "Thời điểm đó, gia đình tôi rất lo lắng vì tôi chưa từng làm nông nghiệp, lại lo sản phẩm làm ra khó tiêu thụ. Nhưng sau khi tìm hiểu kỹ thị trường, tôi tin đây là mô hình hiệu quả nên vẫn quyết tâm đầu tư chuồng trại và đưa 8 con hươu giống đầu tiên về nuôi", anh Bình chia sẻ.

Mô hình của anh Bình đạt tổng doanh thu khoảng 700 đến 800 triệu đồng mỗi năm. Ảnh: Ngọc Hưng.

Trong giai đoạn đầu, để duy trì dòng tiền và học hỏi thêm thực tế, anh Bình chủ động thu mua nhung hươu của các hộ dân tại Nghệ An, Hà Tĩnh rồi kết nối cung ứng cho khách hàng. Việc kết hợp giữa chăn nuôi và thương mại giúp anh nhanh chóng tích lũy kinh nghiệm, mở rộng tệp khách hàng và có nguồn vốn tái đầu tư nâng quy mô đàn.

Có thời điểm trang trại của anh phát triển lên tới 120 con. Hiện tại, cơ sở duy trì ổn định khoảng 15 con hươu cái sinh sản và hơn 30 con hươu đực chuyên lấy nhung, đồng thời cung cấp hươu giống cho các hộ dân trong và ngoài tỉnh. Mỗi cặp hươu giống từ 4 đến 8 tháng tuổi đang được bán với giá khoảng 30 triệu đồng.

Trung bình mỗi cặp nhung loại 1 đạt trọng lượng từ 0,7 đến 0,8 kg, thậm chí có những đợt thu hoạch tại trang trại đạt tới 1,8 kg mỗi cặp. Ảnh: Ngọc Hưng.

Về quy trình kỹ thuật, hươu cái từ 15 đến 16 tháng tuổi bắt đầu phối giống và sinh sản sau khoảng 7 tháng mang thai. Hươu con nuôi từ 3 đến 4 tháng tuổi đạt tiêu chuẩn là có thể tách mẹ để xuất bán. Việc kết hợp bán giống, thu hoạch nhung tươi và chế biến giúp trang trại tối ưu hóa nguồn thu.

Một ưu điểm lớn của mô hình này là tối giản được chi phí và nhân công. Thức ăn chính của hươu là cỏ và phụ phẩm trồng trọt như thân cây ngô, cây lạc. Trung bình mỗi con hươu chỉ tiêu thụ khoảng 5 kg cỏ mỗi ngày. Với quy mô đàn khoảng 50 đến 60 con, công việc chăm sóc hàng ngày chỉ cần một lao động đảm nhận.

Hiện tại, cơ sở duy trì ổn định khoảng 15 con hươu cái sinh sản và hơn 30 con hươu đực chuyên lấy nhung. Ảnh: Ngọc Hưng.

Nói về bí quyết chủ động nguồn thức ăn, anh Bình cho biết, vào mùa đông hoặc những ngày mưa kéo dài chỉ băm nhỏ cây ngô, trộn với muối và rỉ mật rồi ủ chua dự trữ. "Cách làm này vừa tận dụng triệt để nguyên liệu sẵn có tại địa phương, vừa giúp giảm đáng kể chi phí thức ăn mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng cho đàn hươu", anh Bình nói.

Đối với hươu đực, nhung bắt đầu mọc từ khoảng 8 tháng tuổi, nhưng phải đến năm thứ ba sản lượng mới đạt độ ổn định. Thời điểm thu hoạch nhung tốt nhất là khoảng 55 đến 60 ngày kể từ khi nhung bắt đầu nhú. Trung bình mỗi cặp nhung loại 1 đạt trọng lượng từ 0,7 đến 0,8 kg, thậm chí có những đợt thu hoạch tại trang trại đạt tới 1,8 kg mỗi cặp.

Khai thác nhung hưu mang lại giá trị kinh tế cao. Ảnh: Ngọc Hưng.

Với giá nhung tươi trên thị trường hiện dao động từ 15 đến 20 triệu đồng mỗi kilôgam, cộng với nguồn thu từ việc cung cấp hươu giống, mô hình của anh Bình đạt tổng doanh thu khoảng 700 đến 800 triệu đồng mỗi năm.

"Điều giá trị nhất đối với tôi không chỉ là doanh thu đạt được, mà là cơ hội được tự làm chủ công việc và lập nghiệp thành công ngay trên chính quê hương mình", anh Bình chia sẻ.

Không dừng lại ở việc bán nhung tươi, anh đang tiếp tục hoàn thiện quy trình chế biến sâu với các dòng sản phẩm như nhung hươu ngâm mật ong và rượu sâm nhung nhằm nâng cao giá trị gia tăng, từng bước xây dựng thương hiệu riêng trên thị trường.

Ngọc Hưng