Chân dung ông chủ Bảo Tín Minh Châu

Ông Vũ Minh Châu, nhà sáng lập Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu. Ảnh: BTMC.

Sau hơn 3 thập kỷ gắn bó với nghề kinh doanh vàng, ông Vũ Minh Châu đã xây dựng nên thương hiệu Bảo Tín Minh Châu - một trong những tên tuổi lớn tại thị trường vàng phía Bắc. Tuy nhiên, hành trình gây dựng “đế chế” buôn vàng lớn nhất nhì đất Thủ đô này đang bị phủ bóng bởi những sai phạm vừa bị cơ quan công an điều tra.

"Đế chế" buôn vàng đất Thủ đô

Là con trai cả trong gia đình có truyền thống kinh doanh vàng bạc tại Hà Nội, ông Vũ Minh Châu (sinh năm 1953) thừa hưởng nền tảng từ mẹ là bà Lương Thị Điểm - người đặt nền móng cho “gia tộc" vàng Bảo Tín tại Thủ đô.

Hệ sinh thái này đang chiếm thị phần đáng kể tại Hà Nội cũng như thị trường phía Bắc với nhiều thương hiệu cùng tên Bảo Tín, nổi tiếng nhất là Bảo Tín Minh Châu và Bảo Tín Mạnh Hải. Ngoài ra, một số thương hiệu cũng lấy tên Bảo Tín còn có Bảo Tín Thanh Vân, Bảo Tín Hồng Quân và Bảo Tín Hoàng Long.

Tận dụng lợi thế gia đình, ông Châu bắt đầu phát triển thương hiệu riêng từ năm 1989 và đến tháng 5/1995 đã chính thức thành lập Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu trên cơ sở nâng cấp cửa hàng tại phố Trần Nhân Tông (Hà Nội). Sau hơn 30 năm, doanh nghiệp đã mở rộng lên 3 cơ sở tại Hà Nội cùng khoảng 200 đại lý trên toàn quốc, nổi bật với dòng sản phẩm vàng Rồng Thăng Long và các sản phẩm vàng trang sức mang thương hiệu riêng.

Thực tế, hành trình khởi nghiệp của ông Châu không bắt đầu từ vàng. Năm 1971, ông Châu nhập ngũ và có 6 năm trong quân đội. Sau đó, ông làm công nhân tại Công ty Vận tải Thương nghiệp trong 8 năm, rồi chuyển sang sửa chữa xe lam cũ.

Bước ngoặt đến khi ông tự học nghề kim hoàn. Từ việc luyện tay với nhôm, đồng, bạc, ông mất khoảng một tháng để hoàn thiện chiếc nhẫn vàng đầu tiên, nền tảng cho con đường kinh doanh sau này.

Trong quá trình phát triển thương hiệu Bảo Tín Minh Châu, cơ cấu sở hữu của doanh nghiệp được ông Châu cô đặc hoàn toàn trong nội bộ gia đình. Cụ thể, năm 2018, công ty có vốn điều lệ 100 tỷ đồng, trong đó ông Vũ Minh Châu nắm 90,17% cổ phần, phần còn lại thuộc về con trai là ông Vũ Phương Nam. Thời điểm này, ông Châu vừa là Tổng giám đốc kiêm người đại diện pháp luật công ty.

Đến tháng 6/2024, vốn điều lệ Bảo Tín Minh Châu tăng lên 300 tỷ, trong đó ông Châu góp thêm 200 tỷ đồng, nâng tỷ lệ sở hữu lên 96,7%; số vốn còn lại do cổ đông Vũ Phương Nam góp 9,83 tỷ đồng, tương ứng 3,3% vốn. Đến ngày 28/10/2024, ông Vũ Minh Châu bất ngờ không còn là người đại diện pháp luật của công ty. Theo đó, bà Phạm Lan Anh (sinh năm 1976) lên giữ chức Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật.

Tới tháng 6/2025, doanh nghiệp tiếp tục tăng vốn lên 400 tỷ, trong đó ông Châu nắm giữ 97,5%; phần còn lại do ông Vũ Phương Nam sở hữu. Ở lần thay đổi gần đây nhất vào tháng 3/2026, Bảo Tín Minh Châu đã điều chỉnh đăng ký kinh doanh, bổ sung ngành nghề kinh doanh bất động sản, bao gồm quyền sử dụng đất thuộc sở hữu, sử dụng hoặc đi thuê.

Ngoài lĩnh vực vàng, ông Châu còn tham gia một số hoạt động kinh doanh khác như sáng lập Công ty dưỡng dược Minh Châu (sau đổi tên thành Công ty dưỡng dược Bảo Sinh) hay Công ty TNHH Truyền thông Bảo Minh thành lập năm 2004. Công ty này có vốn điều lệ 1,5 tỷ đồng với hai cổ đông góp vốn là Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu (do ông Châu đại diện) góp 99% vốn và ông Vũ Phương Nam nắm 1% còn lại. Đến năm 2019 ông Châu ký quyết định giải thể doanh nghiệp do gặp khó khăn trong kinh doanh và tổ chức nhân sự.

Với việc là một trong những thương hiệu vàng lâu đời nhất Thủ đô, Bảo Tín Minh Châu cũng là một trong những nhà kim hoàn có doanh thu thuộc hàng cao nhất.

Theo báo cáo kinh doanh, trong giai đoạn 2019-2023, công ty này ghi nhận tổng doanh thu khoảng 4.500 tỷ, lợi nhuận sau thuế xấp xỉ 15 tỷ đồng. Trong đó riêng năm 2023, doanh thu của Bảo Tín Minh Châu đạt 1.401 tỷ, lợi nhuận sau thuế khoảng 4,5 tỷ đồng.

Đến năm 2024, doanh thu thuần của nhà vàng này tăng mạnh lên 6.952 tỷ đồng, tức gấp gần 5 lần. Kết quả lợi nhuận sau thuế theo đó đạt hơn 49 tỷ đồng, tăng 11 lần.

Tuy nhiên, theo cơ quan công an, doanh thu thực tế của doanh nghiệp này cao hơn nhiều lần số kê khai. Theo dữ liệu được trích xuất trên phần mềm kế toán của doanh nghiệp, chỉ riêng giai đoạn 2020-2023, doanh thu thực tế của Bảo Tín Minh Châu đã lên tới 13.700 tỷ đồng, chênh 9.700 tỷ so với báo cáo thuế của công ty. Doanh thu thực tế các năm gần đây đang được cơ quan chức năng thu thập.

Lùm xùm quanh thương hiệu Bảo Tín Minh Châu

Tên tuổi của ông Châu gắn liền với thương hiệu vàng Bảo Tín Minh Châu. Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển về quy mô, doanh nghiệp này cũng vướng nhiều lùm xùm.

Giữa năm 2025, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố kết luận thanh tra đối với Bảo Tín Minh Châu, trong đó xử phạt hành chính doanh nghiệp này 2,64 tỷ đồng do hàng loạt vi phạm như không chấp hành chế độ báo cáo mua bán vàng miếng, bán vàng cao hơn giá niêm yết, vi phạm quy định thương mại điện tử và chưa xây dựng chính sách bảo vệ dữ liệu khách hàng. Ngoài ra, doanh nghiệp còn bị cho là cung cấp thông tin gây nhầm lẫn, tiềm ẩn nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh.

Đáng chú ý hơn, cơ quan thanh tra phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự liên quan đến hóa đơn, chứng từ kế toán và thuế tại công ty này. NHNN sau đó đã chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc sang Bộ Công an để xác minh, điều tra và xử lý.

Ông Vũ Minh Châu (thứ 3 từ trái sang) và con trai Vũ Minh Tú (thứ 3 từ phải sang) bị khởi tố, bắt tạm giam. Ảnh: Công an TP Hà Nội.

Mới nhất, Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Vũ Minh Châu, ông Vũ Minh Tú (con trai ông Châu) và hai nhân viên của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Bước đầu, Cơ quan Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội xác định trước năm 2024, ông Châu và con trai (là Trưởng ban trợ lý độc lập) đã chỉ đạo các nhân viên bộ phận kế toán sử dụng 2 hệ thống kế toán, gồm: Phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel để quản lý theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế và Phần mềm kế toán Misa để kê khai báo cáo thuế.

Từ nửa cuối năm 2024, để tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng, ông Châu đã chỉ đạo xóa toàn bộ dữ liệu trên phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro, đồng thời chuyển sang sử dụng hệ thống Exel cùng phần mềm bán hàng Fox AI để quản lý, theo dõi việc mua bán hàng hóa, dữ liệu được bộ phận kế toán lọc, kiểm tra, tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm kế toán Misa để khai báo thuế.

Hành vi che giấu doanh thu kể trên được xác định gây thiệt hại ngân sách Nhà nước khoảng 150 tỷ đồng.

Tại cơ quan điều tra, ông Châu thừa nhận hành vi che giấu doanh thu, đồng thời cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Về phía doanh nghiệp, sau khi loạt lãnh đạo bị khởi tố, Bảo Tín Minh Châu cho biết hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường. Nhà vàng này đồng thời khẳng định mọi nghĩa vụ tài chính cũng như quyền lợi của khách hàng và đối tác vẫn đang được thực hiện đầy đủ theo quy định. Toàn bộ sản phẩm vàng bạc đá quý do công ty cung cấp đều đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng.

Thời gian tới, Bảo Tín Minh Châu cho biết sẽ nghiêm túc chấp hành các kết luận của cơ quan chức năng sau khi có kết quả chính thức. Doanh nghiệp cam kết khắc phục các tồn tại, đồng thời tăng cường tuân thủ quy định pháp luật nhằm ổn định hoạt động, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

Hồng Nhung