Chạm vào nguyên bản: Tạ ơn Rừng giữa đại ngàn biên giới Đà Nẵng

Khu vực lập bia di sản rừng Pơ Mu, nét đặc trưng thể hiện sự tôn trọng thiên nhiên của đồng bào Cơ Tu. (Ảnh: Thanh Phong/Vietnam+)

Như một dịp tạ ơn mẹ rừng, những ngày đầu năm, đồng bào các dân tộc thiểu số ở phía tây thành phố Đà Nẵng thường tổ chức nghi thức cúng tế thần linh, bày tỏ lòng thành và cầu mong năm mới no đủ, mưa thuận gió hòa.

Hoạt động này thường được biết đến với tên gọi mở cửa rừng, thông qua nghi lễ truyền thống khai năm tạ ơn rừng. Đây được xem là một sinh hoạt văn hóa tâm linh quan trọng, được đồng bào Cơ Tu gìn giữ từ bao đời nay, thể hiện sự biết ơn sâu sắc và lòng cảm tạ của cộng đồng đối với thần sông, thần núi.

Tri ân rừng và triết lý giữ rừng của người Cơ Tu

Tiếp nối dòng chảy tín ngưỡng thiêng liêng ấy, trong hai ngày 4 và 5/4 năm 2026, xã biên giới Hùng Sơn vinh dự đảm nhận tổ chức Lễ hội Khai năm tạ ơn rừng lần thứ nhất. Sự kiện ý nghĩa này được diễn ra ngay tại không gian Làng du lịch sinh thái Pơ mu, thuộc thôn Arầng.

Già làng Hôíh Mia thắp hương cầu khẩn thực hiện nghi thức hiến trâu tượng trưng theo tập tục của người đồng bào Cơ Tu để tạ ơn Rừng. (Ảnh: Thanh Phong/Vietnam+)

Ông Hôíh Mia, Già làng “rừng Pơ mu”, xã Hùng Sơn cho biết, “Bà con trong vùng từ lâu đã xem rừng Pơ mu là phần tài sản chung cần được gìn giữ. Những cây lớn trong rừng thường được người dân nhớ rất rõ vị trí, hình dáng và gọi theo cách riêng để dễ nhận biết khi đi rừng”.

“Người dân ở đây không nhìn Pơ mu như một loại thực vật thông thường, mà coi đó là rừng thiêng, là nguồn nước, là cái gốc để giữ đất, giữ bản làng” già Hôíh Mia nhìn nhận.

Để chuẩn bị cho ngày hội lớn, suốt nhiều tháng qua, chính quyền địa phương đã tích cực tổ chức khảo sát địa hình, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thôn bản, nhằm đảm bảo mọi nghi thức đều diễn ra trọn vẹn và đúng với nguyên bản văn hóa truyền thống nhất.

Chia sẻ về công tác chuẩn bị và ý nghĩa của các nghi lễ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hùng Sơn Zơrâm Buôn cho hay, “Ngoài hoạt động tu sửa không gian gươl làng, lễ Khai năm tạ ơn rừng 2026 tái hiện nhiều nghi thức truyền thống độc đáo, từ dựng cây nêu, dựng lều cúng cho đến nghi thức dâng lễ vật cúng thần rừng”.

Không gian lễ hội được tổ chức trang trọng tại khu vực rừng Pơ Mu, rừng di sản được đồng bào Cơ Tu gìn giữ nhiều đời qua. (Ảnh: Thanh Phong/Vietnam+)

Sau phần lễ trang nghiêm, nghệ nhân Cơ Tu hòa trong sắc màu truyền thống, trình diễn vũ điệu tâng tung da dá, tái hiện sinh động ngày hội tạ ơn rừng. Chính sự kết hợp hài hòa giữa phần lễ linh thiêng và phần hội rộn rã đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc màu giữa đại ngàn Trường Sơn.

Chạm vào nguyên bản di sản Rừng Pơ Mu

Lễ hội Khai năm tạ ơn rừng không chỉ dừng lại ở các nghi lễ tri ân Mẹ Rừng, mà còn thực sự mở ra một hành trình mang tên "Chạm về nguyên bản". Đây là lời mời gọi du khách rời xa những ồn ào, náo nhiệt của phố thị để tìm về với cảm xúc nguyên sơ, giàu bản sắc, kết nối sâu sắc với thiên nhiên và đời sống văn hóa bản địa.

Du khách trải nghiệm check-in bên một câu Pơ mu cổ thụ trong rừng di sản. (Ảnh: Thanh Phong/Vietnam+)

Ngay từ đầu giờ chiều ngày mùng 4/4, du khách đã có thể bắt đầu hành trình bước theo những tuyến đường mòn xanh ngát tiến sâu vào Rừng di sản Pơ mu. Giữa không gian bao la, tĩnh lặng nhưng đầy sức sống, mỗi bước chân lạo xạo trên lá khô, mỗi âm thanh của tiếng suối róc rách hay tiếng chim rừng ngân vang đều mang đến cảm giác chữa lành kỳ diệu.

Anh Thái Văn Đồng, du khách Quảng Bình cảm nhận, “Điểm khác biệt của rừng Pơ mu Hùng Sơn là ở tính nguyên sơ. Cây to rừng đẹp và khi vào rừng thấy rõ giá trị của thiên nhiên”.

Đánh thức tiềm năng du lịch giữa đại ngàn biên giới

Đêm xuống giữa đại ngàn, những chàng trai, cô gái Cơ Tu nhiệt tình hướng dẫn từng bước múa tân tung da dá, được thử tay đánh những nhịp trống, nhịp chiêng hay thanh la rộn rã.

Một cây Pơ mu cổ thụ được người dân địa phương cho biết đã có tuổi đời hàng trăm năm. (Ảnh: Thanh Phong/Vietnam+)

Thông qua chuỗi hoạt động đặc sắc của ngày hội, chính quyền và cộng đồng người Cơ Tu tại xã biên giới Hùng Sơn đặt ra nhiều kỳ vọng lớn lao.

Lễ hội không chỉ là dịp để phục hồi, bảo lưu và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống vô giá, mà còn mở ra hướng đi mới nhằm thúc đẩy hình thành các sản phẩm du lịch độc đáo trong tương lai gần.

Việc kết hợp khéo léo giữa bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch sinh thái, du lịch xanh được xem là chìa khóa quan trọng góp phần nâng cao sinh kế, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững cho đồng bào vùng cao.

Với nhịp điệu tinh tế của các nghi lễ linh thiêng, cảnh sắc thiên nhiên nguyên sơ rực rỡ và những trải nghiệm trực tiếp từ chính đời sống bản địa, Lễ hội Khai năm tạ ơn rừng thực sự đã mang đến cơ hội tuyệt vời để mỗi người được chạm vào vẻ đẹp nguyên bản của núi rừng./.

(Vietnam+)