CDC An Giang thông tin về tình hình dịch bệnh do não mô cầu tại Phú Quốc

Ngày 2/4, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy An Giang giao ban báo chí định kỳ tháng 4/2026. Tại cuộc họp, ThS. BS Trần Thế Vinh - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) An Giang thông tin về tình hình dịch bệnh do não mô cầu tại địa phương và các biện pháp phòng tránh.

ThS. BS Trần Thế Vinh - Giám đốc CDC An Giang phát biểu tại buổi giao ban báo chí. Ảnh: Thanh Tiến

ThS. BS Trần Thế Vinh cho biết, tại tỉnh An Giang, từ đầu năm đến ngày 14/3, không ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi mắc bệnh do não mô cầu. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian từ ngày 15/3 đến 20/3, tại đặc khu Phú Quốc ghi nhận một ổ dịch não mô cầu quy mô nhỏ trong trường học, với 2 trường hợp mắc có liên quan dịch tễ. Trong đó, 1 trường hợp tử vong (não mô cầu type B), trường hợp còn lại hiện tình trạng sức khỏe ổn định. Cả hai ca bệnh đều là học sinh Trường Tiểu học Dương Đông 4.

Cả hai ca bệnh đều không ghi nhận di chuyển ra khỏi địa bàn trước khi khởi phát và có tiếp xúc gần thường xuyên trong quá trình học tập. Ca bệnh đầu tiên không xác định được nguồn lây, không ghi nhận trường hợp tương tự trong gia đình, lớp học hoặc khu nhà trọ trước đó, cho thấy khả năng tồn tại nguồn lây tiềm ẩn từ người lành mang trùng trong cộng đồng. Đường lây truyền chủ yếu được nhận định qua tiếp xúc gần đường hô hấp trong lớp học và sinh hoạt hàng ngày.

Theo ThS. BS Trần Thế Vinh, sau khi ghi nhận ổ dịch, các biện pháp đáp ứng đã được triển khai đồng bộ, tập trung vào quản lý người tiếp xúc, xử lý môi trường và tăng cường giám sát. Toàn bộ các trường hợp tiếp xúc gần được rà soát, lập danh sách và theo dõi sức khỏe trong 10 ngày, đồng thời được hướng dẫn nhận biết sớm các triệu chứng nghi ngờ để kịp thời báo cơ sở y tế.

Đặc biệt, biện pháp điều trị dự phòng bằng kháng sinh đã được triển khai nhanh chóng và đạt tỷ lệ bao phủ rất cao. Đồng thời, ngành y tế đã phối hợp với nhà trường vận động phụ huynh đưa học sinh đi tiêm vắc xin phòng bệnh. Song song đó, công tác vệ sinh, khử khuẩn môi trường được thực hiện tại lớp học, nhà trọ và các khu vực liên quan; tăng cường thông khí và hướng dẫn vệ sinh cá nhân cho học sinh và người dân. Hệ thống giám sát được kích hoạt, bao gồm giám sát tại cơ sở y tế, trường học và cộng đồng, kết hợp giám sát dựa vào sự kiện (EBS) nhằm phát hiện sớm ca nghi ngờ.

Đến thời điểm hiện tại, ổ dịch bước đầu đã được kiểm soát và chưa ghi nhận thêm ca mắc mới trong thời gian theo dõi.

“Sau 10 ngày theo dõi tính từ ca bệnh cuối cùng, đến ngày 29/3, giám sát dịch tể không ghi nhận ca bệnh mới. Hiện nay, tình hình ổ dịch tại Phú Quốc đã được đóng. Tuy nhiên, mối nguy vẫn còn do bệnh não mô cầu tiềm ẩn trong mùa du lịch, môi trường tiếp xúc đông. Tại những nơi đông đúc, tỷ lệ người lành mang trùng (người mang vi khuẩn nhưng không có biểu hiện bệnh) có thể lên đến 40%.

CDC đã tham mưu Sở Y tế tiếp tục thực hiện giám sát trên hệ thống giám sát báo cáo dịch để kịp thời tư vấn người dân đến cơ sở y tế kịp thời; Chủ động phòng bệnh bằng vắc xin; Vệ sinh môi trường sống; Tránh tiếp xúc người có biểu hiện ho, cảm sốt; khi có dấu hiệu bệnh (như sốt, phát ban, nôn ói) thì nhanh chóng đến cơ sở y tế để khám, sàn lọc để điều trị kịp thời”, ThS. BS Trần Thế Vinh - Giám đốc CDC An Giang khuyến cáo.

Theo CDC An Giang, bệnh do não mô cầu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, thường biểu hiện dưới hai thể lâm sàng chính là viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết (nhiễm trùng huyết do não mô cầu). Bệnh có thể tiến triển rất nhanh, gây tử vong trong vòng 24–48 giờ nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời với tỷ lệ tử vong có thể từ 8 - 15%. Bệnh xảy ra trên toàn thế giới, với tỷ lệ mắc khác nhau theo khu vực. Một số vùng có tỷ lệ mắc cao theo chu kỳ dịch, đặc biệt là “vành đai viêm màng não” ở châu Phi cận Sahara. Tại Việt Nam, bệnh xuất hiện rải rác quanh năm, có thể gây ổ dịch nhỏ trong cộng đồng, trường học hoặc đơn vị tập trung đông người.Vi khuẩn gây bệnh não mô cầu (Neisseria meningitidis) thường tồn tại ở vùng mũi họng của người, kể cả người khỏe mạnh. Trong cộng đồng, luôn có một tỷ lệ người “mang vi khuẩn” nhưng không có biểu hiện bệnh, do đó rất khó nhận biết nguồn lây.

Thanh Tiến