Cầu Đuống vào chặng nước rút, vẫn 'khát' mặt bằng

Dự án nâng cấp tuyến vận tải thủy sông Đuống gồm xây cầu đường sắt phía thượng lưu và cầu đường bộ phía hạ lưu cầu Đuống hiện hữu, sau đó tháo dỡ cầu cũ. Mục tiêu là đảm bảo khổ thông thuyền cho đường thủy và nâng cao khả năng lưu thông cho đường sắt, đường bộ.

Dự án gồm 2 gói thầu xây lắp chính: Gói XL01 (cầu Đường sắt Đuống) và Gói XL02 (cầu Đường bộ Đuống), được khởi công tháng 9/2023, mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2025.

Tuy nhiên, do công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) chậm, công trường thiếu mặt bằng thi công. Vì vậy phải lùi thời gian hoàn thành đến cuối năm 2026.

Ông Trần Anh Tuân, phụ trách thi công của nhà thầu Đạt Phương cho biết, Liên danh nhà thầu Công ty cổ phần Tập đoàn Đạt Phương - Công ty cổ phần Cầu 14 - Công ty Nam Anh thực hiện thi công Gói XL02, trong đó Đạt Phương đảm nhận thi công cầu chính đường bộ. Công tác thi công đã phải cầm chừng hơn một năm, do vướng mặt bằng thi công; chỉ thực sự đẩy tiến độ từ tháng 4/2026.

Tuy vậy, công tác giải phóng mặt bằng vẫn chưa được thực hiện xong toàn bộ, mà địa phương hoàn thành đến đâu, bàn giao đến đó nên mặt bằng sạch theo kiểu “xôi đỗ”. Trong khi đó, mặt bằng để thi công vốn đã chật hẹp.

Theo ông Tuân, khó khăn nhất hiện nay vẫn là công địa, không có đường công vụ, không có bãi công nghệ để tập kết vật tư, vật liệu và thi công trước vật tư để đưa vào công trình. Để đưa vật tư, vật liệu vào công trường, phải dùng xe tải nhỏ, xe ba gác và các loại cẩu để cẩu chuyền nhau, nên mất nhiều thời gian.

Thiếu mặt bằng thi công, các nhà thầu trong liên danh phải “nhường” nhau mặt bằng để tập trung thực hiện các hạng mục cần ưu tiên về thời gian (Ảnh: Tập trung thi công cầu chính phía Gia Lâm).

Hiện tại bờ sông phía Gia Lâm có 5 mũi thi công: Mũi đúc dầm do Đạt Phương thực hiện và 4 mũi thi công bệ thân trụ, tường chắn, đường gom, cống thoát nước do Cầu 14 thực hiện. Nhưng do không có mặt bằng để thi công đồng thời, 4 mũi thi công của Cầu 14 phải tạm dừng để Đạt Phương tập trung thi công, đảm bảo tiến độ hợp long cầu (Ảnh: Mặt bằng thi công chật hẹp, còn vướng các đường ống ngầm).

Ông Tuân cũng cho biết, hiện trên công trường toàn bộ Gói XL02, liên danh nhà thầu tập trung hơn 60 công nhân, lái máy triển khai các mũi thi công. Đến nay phần cầu chính đã đạt khoảng 97,4% khối lượng, hiện đang khẩn trương thi công, mục tiêu hợp long trước ngày 10/9 (Ảnh: Tập trung thi công, đảm bảo tiến độ hợp long).

Sau hợp long sẽ tiếp tục thi công các hạng mục hoàn thiện cuối cùng như lan can, bê tông nhựa mặt cầu… Tuy nhiên, để hoàn thành công trình cầu, nhất là thảm bê tông mặt cầu và đường điện chiếu sáng… phụ thuộc nhiều vào tiến độ thi công cầu dẫn, trong khi mặt bằng thi công cầu dẫn vẫn chưa được giải phóng xong. Nếu có mặt bằng sạch sớm, thi công đồng loạt mới đáp ứng mục tiêu tiến độ thông xe kỹ thuật vào cuối năm 2026.

Đại diện Ban Quản lý dự án Đường sắt - chủ đầu tư cho biết, hiện Ban đang nỗ lực phối hợp với địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan để sớm hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng, đẩy tiến độ thi công cầu đường bộ.

Riêng đối với Gói XL01 - cầu đường sắt, hiện không vướng mắc về mặt bằng thi công. Cầu đường sắt chính đã hoàn thành các trụ cầu chính; đang tập trung thi công các hạng mục hai đầu cầu… Tuy nhiên, hai nhịp hai đầu cầu chưa thi công được vì còn phụ thuộc vào công trình cầu đường bộ hoàn thành, thông xe, cho phương tiện lưu thông; khi đó sẽ dừng khai thác cầu hiện tại để nối ray cầu đường sắt mới với tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng đang khai thác.

Cầu Đuống trước kia được xây dựng và đưa vào khai thác năm 1902, với công năng kết hợp giao thông đường bộ (QL1 cũ) và đường sắt (tuyến Hà Nội - Đồng Đăng). Trong chiến tranh chống Mỹ cầu bị bom đánh sập, đến năm 1981 cầu mới được xây dựng lại và đưa vào sử dụng (cầu hiện tại). Cầu có 3 phần riêng rẽ gồm đường sắt ở giữa, hai bên là đường bộ cho hai chiều phương tiện. Do lưu lượng phương tiện qua lại trên cầu lớn nên cầu rất nhanh xuống cấp. 

Trên sông phương tiện đường thủy qua lại dưới cầu nườm nượp, nhưng lại hạn chế tĩnh không thông thuyền, nguy cơ va chạm, ảnh hưởng kết cấu cầu cao. Trong khi dòng chảy xoáy dẫn đến hệ thống cọc và trụ bị xói nhiều.

Dự án nâng cấp tuyến vận tải thủy sông Đuống hoàn thành, dỡ bỏ cầu cũ, cho khai thác riêng đường bộ, đường sắt trên hai cầu mới sẽ nâng cao năng lực khai thác cả đường bộ, đường sắt và đường thủy.

Tạ Hải

Thanh Thúy