Câu chuyện đằng sau người đàn ông im lặng quá lâu…

Trầm cảm ở nam giới thường bị che giấu sau vẻ ngoài mạnh mẽ và những khoảng lặng kéo dài - Ảnh minh họa Freepik

Thanh Tâm quen với những cuộc nói chuyện đẫm nước mắt. Nhưng cũng có những cuộc nói chuyện bắt đầu bằng sự im lặng kéo dài đến mức người đối diện tưởng rằng không còn gì để nói...

"Chiếc mặt nạ" của một người đàn ông đang kiệt sức

Người đàn ông Thanh Tâm gặp hôm ấy thuộc trường hợp thứ hai. Anh khoảng ngoài 50 tuổi, có một gia đình mà nhiều người nhìn vào sẽ nghĩ là "ổn": vợ hiền, hai con trưởng thành, công việc ổn định, nhà cửa đủ đầy. Anh ngồi trước mặt Thanh Tâm gần tiếng đồng hồ mà chỉ trả lời bằng những câu ngắn gọn: "Không biết", "Bình thường", "Không sao"…

Nhưng ánh mắt thì không bình thường. Đó là ánh mắt của một người đã nhiều đêm không ngủ, nhiều tháng không còn cảm thấy niềm vui và 2-3 năm không biết mình đang sống vì điều gì. "Tôi không muốn nói với ai cả", cuối cùng anh cất tiếng, "Nói ra cũng chẳng giải quyết được gì!"...

Thanh Tâm không thúc giục. Trong công việc này, Thanh Tâm hiểu, đôi khi điều một người cần nhất không phải là lời khuyên, mà là một khoảng lặng đủ an toàn để họ có thể cất lời.

Rồi câu chuyện bắt đầu. 4 năm trước, công ty nơi anh làm việc tái cơ cấu. Khối lượng công việc tăng lên gần gấp đôi trong khi thu nhập thỉnh thoảng còn bị cắt giảm. Những đồng nghiệp thân thiết lần lượt nghỉ việc. Người mới đến, người cũ đi, áp lực doanh số, áp lực trách nhiệm khiến anh luôn trong trạng thái căng như dây đàn.

Anh nghĩ chỉ cần cố thêm một chút. Nhưng "một chút" ấy kéo dài thành nhiều tháng - Ảnh minh họa

Ban đầu, anh nghĩ chỉ cần cố thêm một chút. Đàn ông mà. Ai chẳng có lúc khó khăn. Nhưng "một chút" ấy kéo dài thành nhiều tháng. Anh bắt đầu mất ngủ. Có những đêm nằm đến ba, bốn giờ sáng vẫn mở mắt nhìn trần nhà. Đầu óc liên tục nghĩ đến những việc chưa làm xong, những khoản phải chi, những kế hoạch của con, khoản vay mua nhà còn dang dở. Sáng hôm sau vẫn phải dậy đi làm như chưa có chuyện gì. Càng mệt, anh càng cáu gắt. Một nhân viên làm sai cũng khiến anh nổi nóng. Con trai làm đổ cốc nước, anh quát. Con gái hỏi bài, anh bảo để mẹ.

Vợ thấy chồng khác lạ, nhiều lần hỏi "Anh có chuyện gì à?" nhưng anh chối không cần nghĩ "Không!". Vợ gặng hỏi "Sao dạo này anh cứ im lặng?", anh vẫn quyết giấu "Không sao!". Đến khi vợ bảo "Anh có muốn chia sẻ không?" thì anh gắt lên "Đừng hỏi nữa!". Những cuộc trò chuyện của hai vợ chồng dần chỉ còn xoay quanh tiền điện, tiền học, bữa cơm, lịch đưa đón con. Không còn tiếng cươìnhẹ nhõm. Không còn những câu chuyện vụn vặt. Không còn cảm giác gần gũi.

Khi sự im lặng trở thành tiếng kêu cứu

Thực ra, không phải anh không muốn nói. Mà anh không biết phải bắt đầu từ đâu. Anh sợ nếu nói mình đang mệt mỏi, vợ sẽ lo. Nếu nói công việc bế tắc, bố mẹ sẽ thất vọng. Nếu than phiền với bạn bè, họ sẽ nghĩ mình yếu đuối. Từ nhỏ, anh đã được dạy đàn ông phải mạnh mẽ. Phải gánh vác. Phải chịu đựng. Phải là chỗ dựa. Không ai dạy anh rằng người làm chỗ dựa cũng có lúc muốn được dựa vào ai đó. Thế là anh chọn im lặng.

Sự im lặng ấy kéo theo nhiều thay đổi. Anh không còn hứng thú với bóng đá - môn thể thao từng mê từ thời sinh viên. Bạn bè rủ cà phê, anh từ chối. Ngày nghỉ chỉ muốn nằm một mình. Có hôm ngồi trong xe hơn một tiếng dưới bãi đỗ mà không muốn bước lên nhà. Không phải vì ghét gia đình. Mà vì anh thấy mình không còn đủ năng lượng để nói chuyện.

Anh kể, có lần con gái ôm cổ hỏi "Bố có còn thương con không?". Câu hỏi ấy khiến anh bật khóc trong nhà vệ sinh. Anh đâu có hết yêu con. Chỉ là chính anh cũng không hiểu chuyện gì đang xảy ra với mình.

Điều khiến anh quyết định tìm đến Thanh Tâm không phải là áp lực công việc. Cũng không phải những lần mất ngủ. Mà là một buổi sáng, khi đang lái xe đi làm, anh bỗng nghĩ "Nếu mình biến mất vài ngày thì chắc mọi người sẽ đỡ phải bận tâm…". Ý nghĩ ấy chỉ thoáng qua. Nhưng nó làm anh sợ.Lần đầu tiên, anh nhận ra mình không chỉ đang mệt. Anh đang kiệt sức về tinh thần.

Chữa lành bắt đầu từ việc dám thừa nhận mình không ổn

Trong nhiều buổi trò chuyện sau đó, chúng tôi không cố tìm ngay lời giải. Chúng tôi chỉ cùng nhau gọi tên từng cảm xúc. Anh học cách thừa nhận rằng mình đang buồn. Đang thất vọng. Đang lo lắng. Đang bất lực. Và điều đó không khiến anh kém nam tính hơn. Có lần anh nói "Hóa ra bấy lâu nay tôi không phải người yếu đuối. Tôi chỉ mệt quá!". Thanh Tâm mỉm cười vì đó là một bước tiến rất lớn. Khi con người còn gọi đúng tên nỗi đau của mình, họ vẫn còn cơ hội chữa lành.

Sau vài tháng, anh bắt đầu thay đổi từng chút. Anh chủ động nói với vợ rằng mình đang chịu nhiều áp lực. Ban đầu, cả hai đều lúng túng. Nhưng rồi họ học cách ngồi cạnh nhau mà không phán xét. Anh giảm bớt việc mang công việc về nhà. Cuối tuần đưa con đi đá bóng. Đi bộ mỗi sáng. Ngủ đúng giờ. Kết nối lại với vài người bạn cũ. Quan trọng hơn cả, anh không còn cố gắng chứng minh rằng mình "ổn" khi thực tế không ổn. Có những ngày tâm trạng vẫn đi xuống. Nhưng anh đã có thể nói với vợ, không còn chịu đựng một mình.

Thanh Tâm vui ngay cả khi những nút thắt của anh mới chỉ được nới lỏng ra như vậy, bởi vì Thanh Tâm tin rằng anh sẽ tìm ra cách giải quyết khủng hoảng của mình.

Thanh Tâm