Cập nhật dữ liệu sức khỏe học sinh lên hệ thống của Bộ Y tế

Ảnh minh họa

Nội dung này được quy định tại Thông tư số 33/2026/TT-BYT ngày 29/8/2026 của Bộ Y tế, hướng dẫn thi hành một số điều tại Nghị định số 165/2026/NĐ-CP của Chính phủ về thi hành Luật Phòng bệnh.

Theo quy định mới, trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non và học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông được kiểm tra sức khỏe 1 lần/năm vào đầu năm học. Việc kiểm tra có thể thực hiện tại cơ sở giáo dục, trạm y tế cấp xã, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc địa điểm khác phù hợp với điều kiện thực tế và theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

Mục tiêu của hoạt động này là đánh giá tình trạng sức khỏe ban đầu của người học, phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, bệnh, tật phổ biến ở lứa tuổi học đường; đồng thời tư vấn, theo dõi hoặc chuyển đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi cần thiết.

Bộ Y tế đề nghị các địa phương chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tổng hợp danh sách cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông trên địa bàn và gửi về Bộ Y tế trước ngày 8/9/2026. Trên cơ sở danh sách này, các trường sẽ được cấp tài khoản và được hướng dẫn cập nhật dữ liệu kết quả kiểm tra sức khỏe người học lên Cổng dữ liệu sức khỏe.

Song song với việc thiết lập tài khoản, ngành y tế địa phương sẽ phối hợp với ngành giáo dục tổ chức tập huấn cho nhân viên y tế trường học và trạm y tế cấp xã. Nội dung tập huấn tập trung vào chuyên môn kiểm tra sức khỏe đầu năm, cũng như cách thức cập nhật, quản lý thông tin trên hệ thống dữ liệu chung.

Theo hướng dẫn, cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức kiểm tra sức khỏe đầu năm học và cập nhật dữ liệu lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế. Khi phát hiện người học có dấu hiệu bất thường về sức khỏe, cơ sở tổ chức kiểm tra cần tư vấn, chuyển người học đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp.

Đối với trẻ mầm non, nội dung kiểm tra không chỉ dừng ở các chỉ số thể chất thông thường. Trẻ được đánh giá tình trạng dinh dưỡng, phát triển tinh thần - vận động, tiền sử tiêm chủng và các dấu hiệu bất thường về sức khỏe.

Các nội dung kiểm tra có thể bao gồm đánh giá nguy cơ suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì, dấu hiệu thiếu máu, còi xương; kiểm tra sự phát triển tinh thần, vận động theo độ tuổi. Với trẻ từ 16 đến 30 tháng tuổi, nội dung sàng lọc còn lưu ý nguy cơ tự kỷ để tạo cơ hội phát hiện, can thiệp sớm nếu có bất thường.

Trẻ mầm non cũng được kiểm tra sổ tiêm chủng, bao gồm tiêm phòng lao sơ sinh, viêm gan B mũi sơ sinh và tình trạng tiêm chủng đầy đủ các loại vắc xin theo độ tuổi. Đây là nội dung có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh trẻ nhỏ bước vào môi trường học tập, sinh hoạt tập thể, dễ tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.

Với học sinh phổ thông, nội dung kiểm tra tập trung vào thể lực, khám lâm sàng và phát hiện các vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến học tập, sinh hoạt. Các chỉ số như chiều cao, cân nặng, BMI, mạch, huyết áp được ghi nhận để đánh giá tình trạng phát triển thể chất ban đầu.

Học sinh cũng được kiểm tra mắt, thị lực; tai - mũi - họng, thính lực; răng - hàm - mặt; cơ xương, thần kinh và tâm thần. Trong đó, các dấu hiệu như vận động không đối xứng, bất thường về lưng, cột sống, dáng đi, biểu hiện buồn bã, lo âu, mất ngủ kéo dài hoặc hành vi bất thường, nguy cơ tự gây hại cũng được lưu ý.

Việc đưa các nội dung sức khỏe tâm thần vào kiểm tra đầu năm học cho thấy cách tiếp cận quản lý sức khỏe học đường đang mở rộng hơn, không chỉ tập trung vào bệnh lý thể chất. Khi được phát hiện sớm, những vấn đề về tâm lý, hành vi hoặc phát triển có thể được tư vấn, theo dõi và hỗ trợ phù hợp hơn từ gia đình, nhà trường và cơ sở y tế.

Điểm mới đáng chú ý là kết quả kiểm tra sức khỏe đầu năm học không chỉ lưu giữ rời rạc tại từng trường, mà được cập nhật lên hệ thống dữ liệu chung của ngành y tế. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật đầy đủ, quá trình theo dõi sức khỏe học sinh có thể trở nên liên tục hơn qua từng năm học.

Điều này giúp nhà trường, gia đình và cơ sở y tế có thêm cơ sở để nhận diện những thay đổi về thể chất, dinh dưỡng, thị lực, răng miệng, phát triển tâm thần - vận động hoặc các vấn đề sức khỏe khác của học sinh. Thay vì chỉ can thiệp khi trẻ đã có triệu chứng rõ rệt, dữ liệu sức khỏe có thể hỗ trợ phát hiện sớm yếu tố nguy cơ và tư vấn kịp thời.

Cách tiếp cận này cũng giúp hoạt động kiểm tra sức khỏe đầu năm thoát khỏi tính chất một đợt khám mang tính thời điểm. Khi kết quả được số hóa, dữ liệu có thể trở thành nền tảng để quản lý sức khỏe học sinh theo quá trình, hỗ trợ đánh giá xu hướng phát triển và xây dựng các hoạt động phòng bệnh trong trường học phù hợp hơn.

Bộ Y tế đồng thời đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo tổ chức công tác phòng bệnh trong cơ sở giáo dục theo Luật Phòng bệnh, Nghị định số 165/2026/NĐ-CP và các quy định liên quan. Điều này cho thấy quản lý sức khỏe học đường đang được đặt trong một cách tiếp cận rộng hơn: không chỉ khám để phát hiện bệnh, mà còn chủ động phòng bệnh ngay trong môi trường học tập.

Nguồn kinh phí thực hiện kiểm tra sức khỏe đầu năm học bao gồm nguồn sự nghiệp y tế, giáo dục và đào tạo hằng năm theo phân cấp ngân sách; nguồn từ Quỹ bảo hiểm y tế theo quy định; nguồn hỗ trợ từ Quỹ Phòng bệnh; nguồn tài trợ, hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân trong nước, nước ngoài và các nguồn thu hợp pháp khác.

Trong bối cảnh năm học mới bắt đầu, việc kiểm tra sức khỏe đầu năm và cập nhật dữ liệu sức khỏe học sinh có ý nghĩa thiết thực đối với công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đây là cơ sở để phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe học đường, tổ chức tư vấn, theo dõi phù hợp và từng bước hình thành hệ thống quản lý sức khỏe học sinh dựa trên dữ liệu.

Đức Trân