BV Trường ĐH Y Dược Huế phẫu thuật thành công ca bàn chân thuổng bẩm sinh ở người lớn

Hình ảnh lâm sàng và X-Quang trước điều trị (Biến dạng bàn chân thuổng chân Phải)

Từ một dị tật bẩm sinh kéo dài suốt 21 năm, khiến người bệnh đi lại khó khăn, gót chân không thể chạm đất và ảnh hưởng đáng kể đến thẩm mỹ, chức năng bàn chân, một bệnh nhân nam vừa được các bác sĩ Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế phẫu thuật thành công. Sự phối hợp giữa kỹ thuật chỉnh hình, tạo hình và cố định ngoài đã giúp đưa cổ chân về tư thế sinh lý, đồng thời giải quyết thách thức về phần mềm trong một ca bệnh trưởng thành phức tạp.

21 năm sống cùng biến dạng bàn chân

Bệnh nhân nam 21 tuổi nhập viện với tình trạng bàn chân thuổng bẩm sinh hai bên, trong đó bên phải biến dạng nặng hơn bên trái. Theo người bệnh và gia đình, tình trạng này xuất hiện từ khi sinh ra và ngày càng ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, khả năng vận động cũng như thẩm mỹ.

Cùng với quá trình trưởng thành, mức độ biến dạng trở nên nặng nề hơn. Hai bàn chân bị kiễng cao, gót chân không thể chạm đất, dáng đi khập khiễng và mất cân bằng. Những hạn chế này khiến việc đi lại và sinh hoạt hằng ngày của người bệnh gặp nhiều khó khăn.

Qua thăm khám lâm sàng và đánh giá hình ảnh X-Quang tại Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình - Lồng ngực, các bác sĩ ghi nhận cổ chân phải bị co rút rõ, gân gót (gân Achilles) co rút kéo lên cao. Hệ thống gân gấp vùng gan chân và bàn ngón chân cũng co rút, làm hạn chế tối đa vận động gấp - duỗi của cổ chân và các ngón chân.

Đây là điểm khiến ca bệnh trở nên đặc biệt. Theo các bác sĩ, bàn chân thuổng ở người trưởng thành có những khó khăn khác biệt so với trẻ nhỏ bởi hệ thống gân và phần mềm đã co rút trong thời gian dài.

Giải quyết đồng thời gân, phần mềm và trục cổ chân

Thách thức lớn nhất đặt ra là khi giải phóng các cấu trúc co rút và đưa cổ chân về tư thế vuông góc 90 độ, vùng cổ chân và gót chân có thể xuất hiện khoảng thiếu hụt da đáng kể.

Nếu chỉ tiến hành chỉnh hình xương và gân mà không có phương án xử lý phần mềm phù hợp, vết mổ có nguy cơ bị căng giãn quá mức, kéo theo nguy cơ hoại tử da, lộ gân và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Sau hội chẩn, ekip đã quyết định thực hiện phương pháp phẫu thuật kết hợp, gồm giải phóng - kéo dài hệ thống gân co rút, xoay vạt da tại chỗ để che phủ vùng khuyết hụt và đặt khung cố định ngoài.

Ekip phẫu thuật gồm: TS.BS Lê Hồng Phúc, TS.BS Đặng Lê Hoàng Nam và BSNT Nguyễn Anh Quốc Tài.

Trong quá trình phẫu thuật, TS.BS Lê Hồng Phúc tiến hành kéo dài gân Achilles thêm 5 cm; kéo dài gân gấp ngón cái dài và gân cơ chày sau thêm 3 cm; đồng thời cắt bỏ gân cơ gan chân.

Sau khi phục hồi và khâu nối các gân, cổ chân phải được đưa về tư thế sinh lý 90 độ, các ngón chân hết co rút.

Khi trục cổ chân được chỉnh về vị trí mong muốn, vùng mắt cá trong xuất hiện khuyết hụt khoảng 2 cm da. Để giải quyết vấn đề này, TS.BS Lê Hồng Phúc thiết kế và sử dụng vạt da tại chỗ xoay, che phủ hoàn toàn vùng tổ chức khuyết hụt.

Hình ảnh bàn chân Phải bệnh nhân sau khi phẫu thuật và hình ảnh X-Quang cổ chân BN sau khi đã giải phóng và đặt khung cố định ngoài.

Sau khi đóng vết thương, vạt da hồng tốt, mềm mại và không bị căng giãn. Một khung cố định ngoài được đặt xuyên qua xương chày và xương bàn chân nhằm giữ vững khớp cổ chân ở tư thế 90 độ, tạo điều kiện thuận lợi cho gân và vạt da liền thương.

Thêm một cơ hội cho người bệnh, thêm một bước tiến của y tế Huế

Điểm đáng chú ý của ca phẫu thuật không chỉ nằm ở việc điều chỉnh một biến dạng tồn tại từ khi người bệnh chào đời, mà còn ở cách tiếp cận toàn diện: xử lý đồng thời hệ thống gân co rút, phần mềm và duy trì trục cổ chân sau phẫu thuật.

Với những trường hợp dị tật bẩm sinh kéo dài đến tuổi trưởng thành, mỗi quyết định điều trị đều đòi hỏi sự đánh giá kỹ lưỡng và phối hợp chuyên môn phù hợp. Thành công của ca bệnh cho thấy vai trò của ekip đa chuyên khoa trong việc giải quyết những tình huống phức tạp, khi yêu cầu chỉnh hình phải đi cùng yêu cầu tạo hình và bảo đảm phần mềm.

Ở góc độ người bệnh, một ca phẫu thuật thành công không đơn thuần là sự thay đổi về hình thể. Đó còn là hy vọng cải thiện khả năng vận động, sự tự tin và chất lượng cuộc sống sau nhiều năm phải thích nghi với dị tật.

Bệnh viện Đại học Y Dược Huế, tiền thân là Trung tâm nghiên cứu y học lâm sàng, được thành lập vào năm 1998, quy mô ban đầu chỉ 200 giường, đến nay đã trở thành Bệnh viện công lập hạng I với 6 Trung tâm, 21 Khoa, 3 Đơn vị, 15 Phòng khám, 9 Phòng chức năng

Từ những kết quả chuyên môn cụ thể, việc tiếp tục đầu tư cho đội ngũ nhân lực chất lượng cao, làm chủ kỹ thuật chuyên sâu và tăng cường phối hợp giữa các chuyên khoa là hướng đi cần thiết để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ngay tại địa phương.

Phát triển y tế bền vững không chỉ được đo bằng những kỹ thuật hiện đại được làm chủ, mà còn bằng khả năng mang những kỹ thuật ấy đến gần hơn với người bệnh. Mỗi ca bệnh được điều trị hiệu quả là một bước tiến trong hành trình xây dựng nền y tế lấy người bệnh làm trung tâm - nơi chất lượng chuyên môn, tính nhân văn và hiệu quả lâu dài cùng song hành vì sức khỏe cộng đồng./.

Vĩnh Kết