Cấp bách kiểm soát dịch tay chân miệng

Cán bộ đến từng gia đình cấp phát cloramin B và tài liệu tuyên truyền phòng, chống bệnh TCM tại xã Tà Năng

Bệnh diễn tiến nhanh

Ông Nguyễn Vũ Linh Sang - Chủ tịch UBND xã Tà Năng cho biết: “Tính đến giữa tháng 7/2026, xã Tà Năng ghi nhận 22 ca mắc TCM phân bố tại 7/8 thôn, trong đó có 2 ca tử vong. Tâm dịch tập trung ở thôn Toa Cát với 9 ca mắc, 2 ổ dịch cộng đồng và 1 ca tử vong vào ngày 8/6. Tiếp đó, ngày 15/7, địa phương ghi nhận ca tử vong thứ 2 là bệnh nhân Y.Q (14 tháng tuổi, ngụ thôn Tà Sơn) do ngưng tim ngưng thở, bệnh TCM độ 4 và nhiễm trùng huyết”.

Qua điều tra dịch tễ và xét nghiệm, ngành y tế xác định ca bệnh do enterovirus 71 (EV71) - chủng vi rút có độc lực cao, thường gây biến chứng thần kinh, tim mạch nặng và nguy cơ tử vong nhanh. Trường hợp bé Y.Q là minh chứng cho diễn tiến nguy hiểm của bệnh. Trẻ khởi phát từ ngày 12 - 13/7 với các triệu chứng sốt, đau họng, nôn ói, loét miệng; được khám và điều trị ngoại trú. Tuy nhiên, đến sáng 14/7, bệnh chuyển nặng với sốt cao, co giật, thở rên, xuất hiện bọng nước ở tay chân. Dù được cấp cứu, chuyển qua nhiều tuyến điều trị từ Trung tâm Y tế khu vực Đức Trọng, Bệnh viện Sản - Nhi Lâm Đồng đến Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM), bệnh nhi vẫn không qua khỏi.

Cấp phát hóa chất và tài liệu hướng dẫn phòng bệnh TCM cho người mẹ tr

Khoảng thời gian bệnh biến chuyển xấu chỉ vỏn vẹn từ 2 - 3 ngày. Tuy nhiên, khảo sát cộng đồng tại các thôn Đoàn Kết, Chơ Ré cho thấy, gần 66% hộ hoàn toàn chưa nắm được thông tin phòng bệnh cũng như các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng. Nhiều phụ huynh vẫn giữ tâm lý chủ quan, có thói quen tự mua thuốc hoặc điều trị ngoại trú tại các cơ sở tư nhân, khiến trẻ bị lỡ “thời điểm vàng” cứu chữa.

Tổng lực “gõ cửa từng nhà” dập dịch

Theo ông Lê Văn Hồng - Phó Giám đốc Sở Y tế, sở đã ban hành công văn hỏa tốc, chỉ đạo toàn ngành y tế và chính quyền địa phương triển khai các biện pháp cấp bách với tinh thần “Chống dịch như chống giặc”. Yêu cầu hàng đầu được đặt ra là cắt đứt chuỗi lây nhiễm, tuyệt đối không để phát sinh thêm trường hợp tử vong.

Người dân pha Cloramin B lau khử khuẩn môi trường, đồ chơi, vật dụng sinh hoạt để phòng bệnh TCM tại xã Tà Năng

Đối với y tế tư nhân, Sở Y tế yêu cầu không giữ trẻ nghi mắc TCM để điều trị ngoại trú khi có dấu hiệu bất thường. Đồng thời phải tư vấn, hướng dẫn gia đình chuyển trẻ đến cơ sở có điều trị nội trú. Các trường hợp vi phạm dẫn đến tử vong sẽ bị xử lý nghiêm, xem xét đình chỉ hoạt động.

Riêng tại xã Tà Năng, ngành y tế phối hợp với chính quyền địa phương triển khai chiến dịch “Gõ cửa từng nhà, rà từng đối tượng”, khám sàng lọc cho 100% trẻ dưới 5 tuổi tại khu vực ổ dịch nhằm phát hiện sớm các ca bệnh trong cộng đồng. Các trường hợp tiếp xúc gần được lập danh sách theo dõi sức khỏe trong 14 ngày. Cán bộ y tế cũng đến từng hộ gia đình cấp phát cloramin B, hướng dẫn khử khuẩn môi trường, đồ chơi, vật dụng sinh hoạt và giám sát vệ sinh phòng dịch.

Từng hộ dân tăng cường vệ sinh nhà cửa phòng, chống bệnh TCM tại xã Tà Năng

Nhận diện đặc thù địa bàn có hơn 81% đồng bào dân tộc thiểu số và đông tín đồ tôn giáo, xã Tà Năng triển khai truyền thông phòng dịch linh hoạt. Ngành y tế phối hợp với già làng, chức sắc tôn giáo tuyên truyền cho hơn 1.450 lượt người dân; hệ thống phát thanh cơ sở phát thông điệp nhận biết bệnh bằng tiếng phổ thông và tiếng Churu, K’ho từ 2 - 3 lần/ngày.

Một người cha đọc tài liệu để biết cách phòng bệnh TCM cho con trẻ trong gia đình

Chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra các trường mầm non, nhóm trẻ tư thục, kiên quyết đình chỉ cơ sở không bảo đảm vệ sinh hoặc che giấu dịch. Ngành y tế tỉnh đề xuất Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên hỗ trợ tập huấn, nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị cho y tế cơ sở, nhằm kiểm soát dịch bệnh.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh khuyến cáo, phụ huynh đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nguy kịch như: sốt cao khó hạ, giật mình nhiều lần, lừ đừ, run chi, quấy khóc, nôn nhiều, đi loạng choạng, da nổi vân tím, vã mồ hôi hoặc tay chân lạnh.

An Nhiên .