Cảnh báo căn bệnh đe dọa tính mạng chỉ trong vài giờ

Bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng, chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TW cho biết: Bệnh não mô cầu xâm lấn có thể tiến triển rất nhanh. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ sốt, đau đầu, đau mỏi cơ, buồn nôn hoặc nôn, dễ bị nhầm với các bệnh nhiễm virus thông thường. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết, dẫn đến sốc nhiễm khuẩn, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan và tử vong trong thời gian ngắn.

BS Huyền tư vấn cho người nhà bệnh nhân mắc não mô cầu.

Chính vì vậy, cần đưa người bệnh đến cơ sở cấp cứu ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như sốt kèm đau đầu dữ dội, cứng gáy, lơ mơ, co giật, thở nhanh, tay chân lạnh hoặc xuất hiện các chấm, mảng xuất huyết tím trên da không mất khi ấn.

Đặc biệt, ban xuất huyết có thể xuất hiện muộn hoặc không xuất hiện đầy đủ ở giai đoạn đầu. Vì vậy, không nên chờ đến khi có ban mới đưa người bệnh đi khám. Khi người bệnh diễn biến xấu nhanh, cần đến cơ sở cấp cứu ngay cả khi chưa có đầy đủ các triệu chứng điển hình.

Cùng quan điểm, BS Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm Thần kinh, BV Nhi đồng 1 TP.HCM cho hay: "Tương tự cúm, não mô cầu cũng có triệu chứng sốt cao đột ngột nhưng ngay những giờ đầu tiên bệnh nhân rất đừ, vẻ mặt bơ phờ (chuyên môn gọi là vẻ mặt nhiễm trùng ). Nếu bị như vậy, dù mấy tiếng đầu cũng nên đi khám và đặc biệt là tìm xem trên da có nổi chấm hay mảng xuất huyết không?, trong mắt có chấm xuất huyết không? Nếu có phải đi khám ngay".

Đám xuất huyết trên da là dấu hiệu bệnh não mô cầu.

Gia đình nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được rà soát tiền sử tiêm, đánh giá nguy cơ và tư vấn loại vaccine phù hợp. Lịch tiêm, số mũi, khoảng cách giữa các mũi và chỉ định tiêm nhắc cần tuân theo hướng dẫn chuyên môn, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và loại vắc xin được cấp phép tại Việt Nam. Việc tư vấn tiêm chủng nên được thực hiện sớm, đặc biệt trước khi bước vào môi trường nội trú, ký túc xá hoặc nhập ngũ.

Theo BS Nguyên Huyền, tiêm vaccine là một biện pháp quan trọng giúp chủ động phòng bệnh não mô cầu. Hiện có các loại vaccine bảo vệ trước những nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó vaccine MenACWY phòng các nhóm A, C, W, Y và vaccine MenB phòng nhóm B. Hai loại vaccine có phạm vi bảo vệ khác nhau; do đó, việc đã tiêm một loại không đồng nghĩa với việc đã được bảo vệ trước tất cả các nhóm huyết thanh gây bệnh.

Trong sinh hoạt hằng ngày, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp, không dùng chung chai nước, cốc uống, bàn chải đánh răng hoặc các vật dụng cá nhân có nguy cơ dính nước bọt. Giữ nơi ở thông thoáng, rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, tránh hút thuốc và tiếp xúc với khói thuốc cũng là những biện pháp hỗ trợ giảm nguy cơ phơi nhiễm.

BS Huyền nhấn mạnh, nhà trường cần tăng cường truyền thông để học sinh nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm, biết cách tìm kiếm trợ giúp y tế kịp thời và phối hợp với cơ quan y tế khi phát hiện trường hợp nghi mắc bệnh.

Khi có ca bệnh, người sống cùng nhà, người tiếp xúc gần hoặc người tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết miệng họng của người bệnh cần liên hệ ngay cơ sở y tế để được đánh giá chỉ định kháng sinh dự phòng. Nếu có chỉ định, kháng sinh dự phòng cần được sử dụng càng sớm càng tốt theo hướng dẫn của cơ quan y tế. Việc tiêm vaccine trước đó không thay thế kháng sinh dự phòng khi người tiếp xúc thuộc diện được chỉ định. Không tự mua kháng sinh hoặc chờ xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Việc xác định đối tượng cần dự phòng và xử trí tại trường học, nơi ở tập thể phải được thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Vũ Vũ