Cần tương tác đa chiều, tiếp nhận phản hồi và đo lường mức độ hiểu biết pháp luật của người dân

Chiều 14-7, Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến hoàn thiện.

Trình bày tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, một nội dung mới quan trọng trong dự thảo là quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân chỉ được thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật trên không gian mạng thông qua tài khoản đã được xác thực.

Cơ bản đồng tình với quy định này, song Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị rà soát và xác định rõ phạm vi để không gây ảnh hưởng đến quyền được tiếp cận, chia sẻ và trao đổi thông tin pháp luật của tổ chức, cá nhân. Đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải quy định rõ về trách nhiệm đối với nội dung đăng tải, cơ chế kiểm tra, hậu kiểm, xử lý và gỡ bỏ các thông tin sai lệch trên mạng.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu quan điểm thẩm tra. Ảnh: CẨM HÀ

Đối với việc dùng AI để phổ biến pháp luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp lưu ý, cơ quan thẩm tra yêu cầu phải có quy định về trách nhiệm kiểm soát nội dung trước khi cung cấp cho người dân để tránh thông tin không chính xác.

Đại diện cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ nghiên cứu, làm rõ hơn cơ chế kinh phí để bảo đảm tính khả thi, khắc phục những hạn chế về kinh phí "chưa bảo đảm tương xứng" trong thời gian qua; đề nghị không nên mở rộng quá mức các nhóm "đối tượng đặc thù" (như đưa tất cả người lao động lương tối thiểu vùng vào nhóm này) vì sẽ làm dàn trải nguồn lực, giảm hiệu quả ưu tiên đối với những nhóm thực sự yếu thế cần được hỗ trợ.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga góp ý hoàn thiện dự thảo luật. Ảnh: CẨM HÀ

Trong khi đó, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đề nghị bổ sung 2 nhóm đối tượng vào diện được phổ biến, giáo dục pháp luật đặc thù là: người cao tuổi (nhóm dễ bị tác động bởi các hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là các hình thức lừa đảo trong giao dịch tài chính, mua bán gói nghỉ dưỡng, dịch vụ du lịch) và người đã chấp hành xong hình phạt (bao gồm những người bị phạt cải tạo không giam giữ và người đã chấp hành xong các biện pháp hình sự).

Người đứng đầu Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đề nghị quy định rõ trách nhiệm trong việc tiếp thu, phản hồi ý kiến đóng góp của nhân dân, chuyên gia và các đối tượng chịu tác động trực tiếp của chính sách để đảm bảo sự tương thích với việc lấy ý kiến nhân dân theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị xem xét kỹ các Điều 11 và Điều 13 của dự thảo để đảm bảo quy định "chỉ tài khoản xác thực mới được phổ biến pháp luật" không làm hạn chế quyền thông tin, nhưng vẫn phải có cơ chế hậu kiểm để xử lý các thông tin bóp méo, xuyên tạc. Đồng thời đề xuất nghiên cứu bổ sung vào danh sách các hành vi bị nghiêm cấm việc sử dụng công nghệ hoặc AI để tạo lập, phát tán các thông tin và tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật giả mạo, sai lệch.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp. Ảnh: CẨM HÀ

Lưu ý về phương pháp tiếp cận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị dự thảo bổ sung quy định về cơ chế tương tác đa chiều, tiếp nhận phản hồi và đo lường mức độ hiểu biết pháp luật của người dân trên môi trường số thay vì chỉ truyền thông một chiều.

Theo Chủ tịch Quốc hội, cần chuyển từ phổ biến chung chung sang phổ biến "thiết thân", nghĩa là ưu tiên tiếp cận nhóm luật ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân theo đúng ngành nghề, địa bàn.

“Công tác phổ biến giáo dục pháp luật không thể làm một cách hình thức, lối mòn mà phải thực sự trở thành động lực xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật”, đồng chí Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.

ANH PHƯƠNG