Cần 'thước đo' cụ thể cho Chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia

Ngày 21/8, Hội Dầu khí Việt Nam tổ chức cuộc họp góp ý Dự thảo Chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Cuộc họp nhằm tập hợp ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý và những người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng, làm cơ sở hoàn thiện văn bản gửi Bộ Công Thương.

Tham dự cuộc họp có GS.TSKH Hồ Sĩ Thoảng, nguyên Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam (nay là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam - PETROVIETNAM); TS Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam; ông Ngô Thường San, Chủ tịch danh dự Hội; Anh hùng Lao động, TS Nguyễn Hùng Dũng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội; ông Lê Minh Hồng, Phó Chủ tịch Hội, cùng lãnh đạo các ban, văn phòng Hội và các chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng.

Hội Dầu khí Việt Nam tổ chức cuộc họp góp ý đối với Dự thảo Chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Năm 2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 328/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết giao Bộ Công Thương xây dựng và triển khai Chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia. Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Công Thương đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng Dự thảo Chiến lược và đang lấy ý kiến trước khi hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.

Tại cuộc họp, các chuyên gia đánh giá việc xây dựng Chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia là cần thiết, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh mới. Tuy nhiên, các chuyên gia đề nghị dự thảo tập trung vào định hướng và khung chính sách ở cấp quốc gia.

Các chuyên gia cũng đề nghị rà soát cơ cấu các nguồn năng lượng dự trữ, trong đó chú trọng dầu thô, sản phẩm dầu, khí, than và các dạng năng lượng mới. Đặc biệt, với năng lượng tái tạo, sinh khối và hệ thống lưu trữ năng lượng, dự thảo cần làm rõ hơn nhu cầu, quy mô và tỷ trọng dự trữ thay vì chỉ nêu ở mức định hướng chung.

Cuộc họp có sự tham gia trực tuyến của các chuyên gia, nhà quản lý và những người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng.

Vấn đề thể chế, chính sách và cơ chế tài chính cũng được đặc biệt quan tâm. Theo các chuyên gia, nếu yêu cầu doanh nghiệp tư nhân duy trì lượng dự trữ bắt buộc nhưng không có cơ chế hỗ trợ phù hợp thì rất khó tạo động lực tham gia. Doanh nghiệp phải bỏ vốn mua hàng, đầu tư kho và duy trì tồn kho trong thời gian dài, đồng thời chịu các chi phí về thuế, phí, lãi suất, bảo quản, hao hụt và rủi ro tỷ giá. Vì vậy, cần có cơ chế tài chính, tín dụng, thuế, phí phù hợp để huy động nguồn lực xã hội.

Phát biểu tại cuộc họp, TS Nguyễn Quốc Thập cho rằng vấn đề quan trọng nhất là phải bảo đảm tính khả thi của Chiến lược. Theo ông, phần tổ chức thực hiện cần bổ sung các mốc tiến độ cụ thể đối với từng bộ, ngành và tập đoàn. Việc triển khai không chỉ dừng ở giao nhiệm vụ xây dựng, đề xuất phương án mà cần xác định rõ thời hạn hoàn thành, thời điểm phê duyệt và mốc triển khai để có cơ sở đánh giá kết quả.

TS Nguyễn Quốc Thập đánh giá cao các ý kiến của các chuyên gia, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu quan trọng nhất đối với dự thảo là phải bảo đảm tính khả thi.

TS Nguyễn Quốc Thập cũng đề nghị tăng cường hợp tác quốc tế trong phát triển hệ thống kho dự trữ, tận dụng lợi thế về vị trí địa lý, biển và hệ thống đảo của Việt Nam để nghiên cứu các mô hình phù hợp, huy động thêm nguồn lực ngoài ngân sách. Liên quan đến kinh phí dự kiến của Chiến lược, ông đề nghị bổ sung phụ lục làm rõ cơ sở và phương pháp tính toán, qua đó tăng tính minh bạch và thuận lợi cho việc đánh giá.

Về các nguồn năng lượng, TS Nguyễn Quốc Thập đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý đối với dầu thô khai thác trong nước để trở thành một bộ phận của dự trữ chiến lược quốc gia. Đồng thời, cần nghiên cứu dự trữ nhiên liệu sinh học và các loại nhiên liệu khác, xác định rõ quy mô phù hợp. Về dài hạn, các yếu tố liên quan đến điện hạt nhân cũng cần được tính đến trong Chiến lược.

Các ý kiến tại cuộc họp sẽ được Hội Dầu khí Việt Nam tổng hợp, rà soát và hoàn thiện để gửi Bộ Công Thương, góp phần bảo đảm Dự thảo Chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia có mục tiêu rõ ràng, cơ chế phù hợp và khả năng triển khai thực tế.

Đình Khương - Ngọc Hà