Cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao giá trị hạt gạo Việt

Duy trì quy mô xuất khẩu gạo

Ngày 27/3, tại TP Hồ Chí Minh, Hiệp hội lương thực Việt Nam tổ chức tổng kết công tác năm 2025, phương hướng năm 2026. Theo báo cáo tại hội nghị, lượng xuất khẩu năm 2025 đạt số lượng 8,063 triệu tấn, trị giá 4,104 tỷ USD, giá xuất khẩu bình quân đạt 508,96 USD/tấn. So với cùng kỳ năm 2024, giảm 10,79% về số lượng và trị giá giảm 27,57%, giá bình quân giảm 117,95 USD/tấn.

Đây là mức thấp nhất trong giai đoạn 2023-2025 tuy nhiên, vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước năm 2022, qua đó tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam trong nhóm các quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.

Năm 2025, cơ cấu thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam có sự dịch chuyển rõ rệt giữa các khu vực, trong đó một số thị trường truyền thống giảm mạnh, trong khi các thị trường châu Phi và Trung Quốc tăng trưởng đáng kể. Sự chuyển dịch này góp phần duy trì quy mô xuất khẩu, mặc dù tổng lượng xuất khẩu chỉ đạt 8,06 triệu tấn, giảm 10,79% về lượng và 27,57% về trị giá so với năm 2024

Năm 2025, cơ cấu gạo xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục chuyển dịch rõ nét sang các chủng loại gạo chất lượng cao và gạo thơm, phản ánh xu hướng nâng cao giá trị gia tăng và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường quốc tế; Đồng thời phù hợp với định hướng phát triển ngành lúa gạo theo hướng chất lượng cao và bền vững.

Phát biểu tại lễ tổng kết, ông Nguyễn Anh Sơn - Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đánh giá, dù hoạt động xuất khẩu gạo vẫn đạt được kết quả tương đối khả quan nhưng bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động xuất khẩu gạo thời gian qua vẫn còn một số hạn chế cần được tập trung khắc phục; Đồng thời dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh thương mại lương thực toàn cầu chịu tác động của nhiều yếu tố bất lợi, khó lường từ các diễn biến địa chính trị phức tạp.

Chủ động theo dõi thương mại gạo toàn cầu

Theo ông Sơn, trong bối cảnh khó lường hiện nay, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cần tiếp tục phát huy vai trò là tổ chức đại diện của ngành hàng, chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp để tổ chức triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, Hiệp hội cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa với Bộ Công Thương, các Bộ ngành để mở cửa thị trường, nâng cao giá trị hạt gạo Việt

Ông Nguyễn Anh Sơn lưu ý VFA cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương để nâng cao giá trị hạt gạo Việt

Bên cạnh đó, Hiệp hội cần tăng cường theo dõi, nắm bắt sát tình hình thị trường lúa gạo thế giới; thường xuyên cập nhật, phân tích thông tin về cung - cầu, nhu cầu nhập khẩu, diễn biến xuất khẩu và giá cả trên thị trường quốc tế; kịp thời cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ tới cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp nhằm hỗ trợ công tác điều hành và hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Cùng với đó, Hiệp hội cần quan tâm xây dựng chiến lược chương trình xúc tiến thương mại trong dài hạn, có trọng tâm, trọng điểm, gắn với Chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam đến năm 2030 đã được Thủ tướng phê duyệt.

Đối với thương nhân xuất khẩu gạo, Cục trưởng Nguyễn Anh Sơn lưu ý cần chủ động theo dõi chặt chẽ tình hình thương mại gạo toàn cầu và tìm hiểu kỹ các đối tác trước khi ký hợp đồng, đặc biệt phải thận trọng trong giao, nhận và thanh toán các lô hàng. Các doanh nghiệp cần phối hợp, liên hệ chặt chẽ với các cơ quan chức năng của Việt Nam ở trong và ngoài nước để tham khảo, kiểm chứng thông tin và tranh thủ sự hỗ trợ khi cần thiết. Đồng thời thực hiện cạnh tranh lành mạnh, buôn có bạn, bán có phường để cùng nhau chinh phục thị trường quốc tế hiệu quả nhất...

Ngoài ra, các thương nhân cần rà soát, xây dựng chiến lược thâm nhập, tận dụng ưu đãi từ các thị trường đã ký kết FTA, đồng thời chủ động đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, mở rộng sang các thị trường tiềm năng, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống; nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững của thị trường nhập khẩu.

Doanh nghiệp hội viên cần chú trọng duy trì chất lượng sản phẩm hàng hóa, tiếp tục nghiên cứu thị trường và đáp ứng tối đa các tiêu chuẩn mà nước nhập khẩu đưa ra về SPS, Nghị định 280 của Hải quan Trung Quốc (có hiệu lực từ 01/6/2026). Xây dựng, củng cố và quảng bá thương hiệu gạo Việt Nam trong các thị trường xuất khẩu. Đẩy mạnh tìm kiếm và tiếp cận, khai thác các thị trường mới còn nhiều tiềm năng, có yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm hàng hóa như Hàn Quốc, Nhật Bản,… đồng thời khai thác tốt các thị trường mà Chính phủ các Bộ, Ngành chức năng đã có thỏa thuận về thương mại gạo.

Đặc biệt, cần phát huy vai trò của doanh nghiệp trong việc thu mua, tạm trữ lúa gạo, nhất là trong các thời điểm thu hoạch rộ, góp phần ổn định thị trường và bảo đảm lợi ích cho người nông dân, đúng theo tinh thần chỉ đạo tại Công điện số 21/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Vân Hương - Nhật Thu