Cận kề thời gian lọc ảo: Hướng xử lí nào đối với 328 thí sinh Chuyên Tuyên Quang?

Ba trụ cột trong xử lí khủng hoảng khảo thí

Thầy Đinh Đức Hiền, Giám đốc điều hành Trường TH, THCS&THPT FPT Bắc Giang đưa ra những phân tích sâu sắc cùng các đề xuất giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn này.

Theo thầy Đinh Đức Hiền, mọi phương án được lựa chọn trong thời điểm này bắt buộc phải dựa trên ba nguyên tắc xuyên suốt: Thượng tôn pháp luật, bảo đảm công bằng cho toàn bộ thí sinh trên cả nước, và giữ tính nhân văn đối với những học sinh chưa được chứng minh là có lỗi.

Vụ việc tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang tạo ra áp lực song trùng. Một mặt, cơ quan chức năng cần thời gian điều tra, xác minh tính chính xác và độ tin cậy của kết quả thi. Mặt khác, tiến độ tuyển sinh toàn quốc không thể bị đình trệ, bởi sự chờ đợi này ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm nghìn thí sinh khác và kế hoạch đào tạo của các trường đại học.

Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Ảnh: Đức Anh

Thầy Hiền nhấn mạnh, cần bóc tách rành rọt hai vấn đề độc lập. Trách nhiệm cá nhân của từng thí sinh chỉ được xác định khi có đầy đủ chứng cứ về hành vi, nhận thức và mức độ vi phạm cụ thể.

Giá trị sử dụng của kết quả thi, ngay cả khi chưa thể kết luận một học sinh có lỗi, cơ quan quản lí vẫn phải đánh giá liệu kết quả của phòng thi, điểm thi đó có còn đủ độ tin cậy để đưa vào hệ thống xét tuyển hay không.

“Không thể vì chưa xác định được lỗi cá nhân mà mặc nhiên công nhận mọi kết quả; nhưng ngược lại, cũng không thể vì sai phạm của một buổi thi mà đánh đồng tất cả 328 học sinh đều gian lận”, thầy Hiền nhìn nhận.

Giải pháp kĩ thuật tức thời

Trước mốc thời điểm ngày 4/8, thầy Đinh Đức Hiền đề xuất giải pháp kĩ thuật cần thiết là tạm thời chưa đưa dữ liệu của 328 thí sinh này vào hệ thống lọc ảo chung, đồng thời giữ nguyên chỉ tiêu xét tuyển hiện có của các trường đại học.

“Cần hiểu rõ rằng, hành động này không phải là một hình thức kỉ luật hay dán nhãn gian lận cho 328 học sinh. Đây thuần túy là biện pháp khoanh vùng kĩ thuật nhằm tạm hoãn sử dụng một nhóm dữ liệu chưa xác định rõ tính pháp lí và chuyên môn”, thầy Hiền chia sẻ.

Tuyên Quang họp báo cung cấp thông tin liên quan đến kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh. Ảnh: Đức Anh

Thầy Hiền phân tích, nếu vẫn đưa nhóm dữ liệu này vào lọc ảo, sau đó cơ quan điều tra kết luận có sai phạm phải hủy kết quả, hệ lụy dây chuyền sẽ vô cùng nghiêm trọng. Khi đó, điểm chuẩn thay đổi, danh sách trúng tuyển xáo trộn, chỉ tiêu của các trường bị ảnh hưởng và quyền lợi của vô số thí sinh khác trên toàn quốc bị đe dọa.

Việc tạm tách dữ liệu sẽ đóng vai trò như một "màng lọc" bảo vệ sự ổn định của kỳ thi chung, kèm theo cam kết rõ ràng về một cơ chế giải quyết riêng cho 328 học sinh sau khi có kết luận chính thức.

Hai phương án cho chặng đường tiếp theo

Khi đối mặt với bài toán xác định hành vi và mức độ liên quan của từng cá nhân, thầy Đinh Đức Hiền đưa ra hai kịch bản xử lí tiếp theo.

Phương án 1: Hủy kết quả thi liên quan, cho phép thi lại vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027.

Cơ sở và ưu điểm của phương án này là một bài thi chỉ có giá trị khi được thực hiện trong điều kiện độc lập, khách quan và đúng quy chế. Khi buổi thi đã bị can thiệp sâu khiến không thể tách biệt năng lực thực của học sinh, việc hủy kết quả là hành động xử lí "giá trị sử dụng của bài thi" chứ không dán nhãn lỗi cá nhân. Phương án này giải quyết dứt điểm các nghi ngại, đặt tính nghiêm minh và tôn nghiêm của kỳ thi lên hàng đầu.

Hạn chế của phương án là tạo ra tổn thương và bất công lớn cho những học sinh vô tư, không tham gia vào sai phạm hoặc không thể phản ứng trước vi phạm do người lớn gây ra.

Phương án 2, tổ chức thi lại và xét tuyển bằng chỉ tiêu bổ sung riêng. Ưu điểm và cơ sở của phương án này là kết quả thi đang bị nghi ngờ sẽ không sử dụng trong đợt xét tuyển chung. Cơ quan quản lí sẽ tổ chức một đợt thi lại độc lập, bảo mật và giám sát chặt chẽ cho 328 thí sinh.

Dựa trên kết quả mới, các em được tham gia đợt xét tuyển riêng. Các trường đại học tiếp nhận thí sinh trúng tuyển sẽ được cấp bổ sung chỉ tiêu tương ứng mà không làm ảnh hưởng đến chỉ tiêu đợt 1.

Đây là giải pháp tạo lập lại dữ liệu khảo thí chuẩn xác. Nó vừa bảo đảm đánh giá đúng năng lực thí sinh, vừa không tước đi cơ hội học tập của các em, đồng thời giữ nguyên vẹn quyền lợi cho các thí sinh khác trong hệ thống.

Nhân văn không phải là bỏ qua sai phạm. Nhân văn là không để học sinh phải gánh chịu hậu quả suốt cuộc đời chỉ vì hệ thống mà người lớn đã không làm tròn trách nhiệm của mình", thầy Đinh Đức Hiền nói.

Xử lí sai phạm để giữ vững kỉ cương pháp luật là điều bắt buộc. Nhưng bảo vệ những tâm hồn trẻ trước những gãy đổ do sai lầm của người lớn cũng là thiên chức của giáo dục. Quyết định cuối cùng của cơ quan quản lí không chỉ giải quyết một bài toán tuyển sinh, mà còn là bài học về sự công bằng và tính nhân văn dành cho thế hệ trẻ.

Nghiêm Huê