Cần cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp với bối cảnh mới

Thông qua các phiên trao đổi, từ việc nhận diện rủi ro, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, đến thảo luận về cơ chế phòng ngừa và giải quyết tranh chấp, Diễn đàn kỳ vọng sẽ góp phần: Nâng cao nhận thức về rủi ro pháp lý trong cộng đồng doanh nghiệp (DN); Thúc đẩy đối thoại giữa các bên liên quan; Và từng bước hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ hoạt động đầu tư kinh doanh tại địa phương, đặc biệt trong tiến trình xây dựng Đà Nẵng trở thành Trung tâm tài chính của khu vực.

Toàn cảnh Diễn đàn

Các tham luận tại Diễn đàn đã tập trung phân tích thực tiễn môi trường đầu tư kinh doanh tại TP Đà Nẵng, trong đó chỉ ra các xu hướng chuyển đổi số, những vướng mắc pháp lý nổi bật và các nhóm rủi ro dễ phát sinh trong quá trình triển khai hoạt động đầu tư.

Một trong những nội dung trọng tâm của Diễn đàn là vai trò của các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án (ADR), bao gồm trọng tài thương mại, hòa giải và các mô hình giải quyết tranh chấp trực tuyến (ODR). Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh mới, các cơ chế này không chỉ đóng vai trò giải quyết tranh chấp, mà còn là công cụ hỗ trợ quản trị rủi ro pháp lý, góp phần nâng cao tính ổn định và hiệu quả của hoạt động đầu tư kinh doanh.

Các chuyên gia, đại biểu tham dự Diễn đàn

Phiên tọa đàm của Diễn đàn đã tạo ra không gian trao đổi giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, chuyên gia pháp lý và cộng đồng DN về các vấn đề như: Giảm thiểu tranh chấp từ sớm, nhu cầu hỗ trợ của DN, vai trò của ADR và trách nhiệm trong bảo vệ tài sản trí tuệ…

Chia sẻ tại Diễn đàn, GS.TS Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam nhấn mạnh: “Đặt trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, hoạt động đầu tư kinh doanh đang có những thay đổi lớn, đòi hỏi sự chuyển hóa các nền tảng giao dịch. Thực tế hiện nay cho thấy các giao dịch ngày càng đa dạng, mở rộng ra nhiều lĩnh vực với tốc độ nhanh hơn và vượt ra khỏi các khuôn khổ truyền thống. Rủi ro pháp lý, tranh chấp pháp lý cũng gia tăng về số lượng, phức tạp hơn về bản chất. Những loại tài sản mới, hàng hóa và hàng hóa phái sinh, tài sản số, tài sản trí tuệ, tài nguyên dữ liệu hiện diện trong các giao dịch thương mại, đầu tư cho thấy nếu tranh chấp phát sinh thì tính phức tạp của nó cao hơn nhiều so với những gì chúng ta hiện đang chứng kiến. Cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp với bối cảnh mới là đòi hỏi không thể né tránh. Giải quyết tranh chấp không còn là khâu cuối, bất đắc dĩ của quá trình đầu tư, kinh doanh thương mại mà là khâu đầu tiên cần phải chú trọng khi khởi xướng hoạt động đầu tư, kinh doanh.

GS.TS Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam phát biểu

Đối với một đô thị đang hướng tới vai trò trung tâm tài chính – nơi các dòng vốn, các giao dịch phức hợp và các mô hình kinh doanh mới ngày càng gia tăng – như thành phố Đà Nẵng, những thách thức này càng trở nên rõ nét. Vượt qua những thách thức, nắm vững được cơ hội trong đòi hỏi không chỉ về hạ tầng kinh tế – tài chính, mà cả nền tảng pháp lý đủ năng lực hỗ trợ, bảo vệ và điều tiết các quan hệ đầu tư, kinh doanh trong bối cảnh mới. Cơ chế giải quyết tranh chấp nổi lên như một thành tố quan trọng của nền tảng pháp lý như vậy.

Điều này cho thấy rằng, rủi ro pháp lý không còn là một yếu tố mang tính pháí sinh, thứ yếu mà là biến số nội tại của hoạt động đầu tư, kinh doanh. Nó đòi hỏi phải được nhận diện và quản trị ngay từ đầu. Trong cách tiếp cận truyền thống, tranh chấp thường được nhìn nhận như một sự cố cần xử lý khi đã phát sinh. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, cách tiếp cận này dường như không còn đủ. Thay vào đó, cần chuyển sang một cách tiếp cận mang tính hệ thống hơn, trong đó, quản trị rủi ro pháp lý không chỉ là phản ứng, mà còn là một quá trình chủ động thiết kế, phòng ngừa và kiểm soát rủi ro trong suốt vòng đời của giao dịch.

Trong khuôn khổ đó, các cơ chế giải quyết tranh chấp, bao gồm trọng tài và hòa giải, không chỉ là công cụ xử lý hậu quả, mà còn là những công cụ quản trị có tính dự liệu, góp phần nâng cao tính ổn định và khả năng dự đoán của môi trường kinh doanh – một yếu tố cốt lõi đối với các trung tâm tài chính, nơi niềm tin và tính minh bạch đóng vai trò nền tảng”./.

Trà Long