Cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc nhất để ngăn chặn thực phẩm bẩn vào trường học tại Hà Nội

Nếu không có chế tài đủ mạnh, những kẻ vì lợi nhuận bất chấp đạo đức sẽ tiếp tục tái phạm

Tại Hội nghị thông tin báo chí về tình hình, kết quả công tác bảo đảm an ninh trật tự trong quý I-2026, liên quan chuyên án triệt phá đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học và bếp ăn tập thể, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc CATP Hà Nội đã nhấn mạnh hành vi kinh doanh thịt lợn bệnh không chỉ vi phạm pháp luật mà còn là “tội ác đầu độc thế hệ tương lai”.

Bên cạnh đó, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng còn đề nghị Quốc hội tăng hình phạt đối với hành vi buôn bán thực phẩm bẩn này lên mức cao nhất, bởi các sai phạm này liên quan đến việc hủy hoại giống nòi.

Các đối tượng trong vụ tuồn hơn 300 tấn thịt lợn bẩn vào bếp ăn trường học

Được biết, trước khi đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học và bếp ăn tập thể bị phát hiện, triệt phá, CATP Hà Nội đã phát hiện, xử lý khá nhiều vụ kinh doanh, buôn bán thực phẩm bẩn.

Tháng 5-2025, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra điểm tập kết, kinh doanh thực phẩm có địa chỉ tại Km12, đường Ngọc Hồi, xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội, do Lê Hồng Phong làm chủ.

Tại thời điểm kiểm tra, đoàn kiểm tra phát hiện hơn 7 tấn thực phẩm đông lạnh gồm trứng non, nầm, tràng lợn chưa qua sử dụng không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm.

Trước đó, khám xét bất ngờ 3 kho đông lạnh tại thôn Bái Đô, xã Tri Thủy, huyện Phú Xuyên, lực lượng chức năng cũng phát hiện gần 11 tấn nội tạng trâu, bò đang có dấu hiệu hư hỏng, bốc mùi.

Ngoài ra, quá trình kiểm tra đột xuất kho lạnh gần chợ đầu mối gia cầm Hà Vỹ (huyện Thường Tín), lực lượng chức năng thu giữ gần 20 tấn thịt gà đông lạnh, thịt gà ủ muối và nội tạng gia cầm không rõ nguồn gốc đang chuẩn bị xuất ra thị trường. Nghiêm trọng hơn, nhiều sản phẩm bốc mùi, có thể gây ngộ độc nếu lọt ra thị trường….

Các vụ việc trên bị phát hiện, phanh phui khiến nhiều người dân vô cùng phẫn nộ. Ông Nguyễn Đình Sáng, cán bộ hưu trí phường Bạch Mai, Thành phố Hà Nội cho rằng, việc các đối tượng tuồn hàng trăm tấn thịt lợn bẩn vào trường học – nơi lẽ ra phải được bảo vệ nghiêm ngặt nhất về an toàn thực phẩm không chỉ là hành vi gian dối trong kinh doanh mà còn thể hiện sự coi thường sức khỏe và tính mạng của trẻ em – là hành vi đầu độc, hủy hoại giống nòi, gây tổn hại lâu dài đến thể chất của trẻ.

“Tôi được biết, liên quan đến vụ án trên, nhóm cán bộ kiểm dịch đã gây khó dễ để thu tiền trái quy định tới 4 triệu đồng/chuyến xe và yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp từ 5 - 10 triệu đồng/tháng. Nhóm này đã thu lợi bất chính 2,5 tỉ đồng. Do vậy, cùng với những kẻ buôn bán thịt lợn bệnh, những đối tượng này cũng phải bị trừng trị thích đáng để răn đe, bởi hậu quả mà chúng gây ra là không thể đo đếm hết” - ông Sáng kiến nghị.

Với quan điểm tương tự, chị Phạm Phương Hạnh – phụ huynh có 2 con đang học tiểu học ở phường Định Công, Thành phố Hà Nội chia sẻ, từ khi đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học bị phát hiện, chị như ngồi trên đống lửa. Ngày nào chị cũng đọc báo, lên mạng cập nhật thông tin xem số thịt này đã bị đưa vào những trường học nào, con mình đã ăn phải hay chưa.

“Thật xót xa cho những đứa trẻ đang tuổi ăn, tuổi lớn bị đầu độc bởi thực phẩm bẩn, thịt lợn nhiễm bệnh. Tôi tha thiết mong lực lượng công an các các cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, làm rõ trách nhiệm, xử lý đến cùng các cá nhân, tổ chức liên quan.

Tôi cũng hoàn toàn đồng tình với đồng chí Giám đốc Công an Hà Nội về đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định theo hướng tăng mức xử phạt, thậm chí áp dụng khung hình phạt cao nhất với hành vi cố tình đưa thực phẩm bẩn vào tiêu thụ, đặc biệt là trong môi trường học đường. Bởi, nếu không có chế tài đủ mạnh, những kẻ vì lợi nhuận bất chấp đạo đức sẽ còn tiếp tục tái phạm, gây hậu quả nghiêm trọng hơn cho xã hội.

Việc xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, làm rõ trách nhiệm của tất cả các bên liên quan – kể cả những cá nhân có dấu hiệu bao che, tiếp tay – được xem là bước đi cần thiết để lập lại kỷ cương và củng cố niềm tin của xã hội” – chị Hạnh bày tỏ quan điểm.

Cần nâng mức hình phạt tù cao nhất, tăng mạnh mức phạt tiền

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Thị Thu – Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, pháp luật hình sự hiện hành đã có quy định tương đối nghiêm khắc đối với hành vi kinh doanh, buôn bán thực phẩm bẩn. Cụ thể, Điều 317 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi về Tội vi phạm quy định an toàn thực phẩm đã cho phép áp dụng mức hình phạt cao nhất lên tới 20 năm tù.

Còn với Mỹ hay các nước Liên minh châu Âu, ngoài việc áp dụng hình phạt tù, họ còn tập trung vào cơ chế phạt tiền rất lớn và buộc bồi thường thiệt hại, đủ để khiến doanh nghiệp vi phạm đứng trước nguy cơ phá sản và bị thị trường tẩy chay. Đặc biệt ở Trung Quốc hiện vẫn duy trì quan điểm trừng trị bằng hình phạt tử hình liên quan đến tội danh về thực phẩm độc hại.

Vụ việc hơn 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn vào bếp ăn trường học không chỉ gây rúng động dư luận mà còn đặt ra yêu cầu nhìn nhận lại toàn diện về chế tài xử lý đối với hành vi kinh doanh thực phẩm bẩn.

Để ngăn chặn tình trạng này, cần tăng nặng chế tài theo hướng thực chất hơn như xem xét nâng mức hình phạt tù cao nhất lên tù chung thân đối với các hành vi đặc biệt nghiêm trọng, gây hậu quả lớn. Đồng thời, tăng mạnh mức xử phạt hành chính, kéo dài thời gian đình chỉ hoạt động, tước giấy phép kinh doanh để triệt tiêu động cơ tái phạm – luật sư Nguyễn Thị Thu đề xuất.

Cũng theo luật sư Thu, việc kinh danh thực phẩm bẩn tràn lan không chỉ do chế tài xử lý còn nhẹ mà còn xuất phát sự kém hiệu quả trong quản lý nhà nước.

Thực tế, để hàng trăm tấn thịt bệnh lọt qua kiểm dịch, đi vào trường học, không thể không có những lỗ hổng trong quản lý, thậm chí là dấu hiệu tiêu cực. Nếu hệ thống giám sát còn lỏng lẻo, cán bộ thiếu trách nhiệm hoặc bị mua chuộc, thì dù hình phạt có nặng đến đâu, vi phạm vẫn có thể xảy ra.

Vì vậy, bên cạnh việc tăng nặng hình phạt cần tăng cường kiểm tra đột xuất, giám sát chặt chẽ chuỗi cung ứng, áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc thực phẩmm đồng thời siết chặt trách nhiệm của lực lượng kiểm dịch và quản lý địa phương.

Đặc biệt, cần xử lý nghiêm cả người kinh doanh thực phẩm bẩn với các chế tài hình sự tương xứng và cả các cán bộ quản lý vi phạm với các tội danh như thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng hoặc nhận hối lộ.

Một vấn đề đáng chú ý nữa là lợi nhuận từ kinh doanh thực phẩm bẩn hiện nay cao hơn rất nhiều so với mức xử phạt, dẫn đến tâm lý “chấp nhận rủi ro”. Khi đó, chế tài nếu không đủ mạnh về kinh tế sẽ khó phát huy hiệu quả răn đe. Tuy nhiên, việc tăng nặng hình phạt có thể đáp ứng yêu cầu xử lý trước mắt, nhưng nếu không đi kèm với cải cách hệ thống giám sát và phòng ngừa, nguy cơ tái diễn các vụ việc tương tự vẫn còn – luật sư Thu nhấn mạnh.

Ngọc Minh