'Cẩm nang' đi lại khi Hà Nội hạn chế phương tiện tại phường Hoàn Kiếm

Từ ngày 1/7, TP Hà Nội thí điểm áp dụng “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1 TP Hà Nội”. Phạm vi thực hiện gồm 9 phường: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ, Ô Chợ Dừa, Hai Bà Trưng và Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Trong đợt 1, TP Hà Nội không cấm đồng loạt toàn bộ xe mô tô, xe gắn máy và ô tô sử dụng xăng, dầu trên toàn bộ khu vực Vành đai 1. Thành phố bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế cụ thể tại khu vực 1, khu vực 2 thuộc phường Hoàn Kiếm, theo loại phương tiện và khung giờ. Sau đó, phạm vi kiểm soát và yêu cầu về quy chuẩn khí thải được mở rộng, nâng dần từ năm 2027 và năm 2028 theo lộ trình đã được phê duyệt.

Hà Nội chưa cấm toàn bộ xe xăng di chuyển trong vùng phát thải thấp.

Cụ thể, tại khu vực 1, lực lượng chức năng cấm toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ, gồm xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe ô tô, từ 19 - 24 giờ các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần. Xe ưu tiên theo quy định của pháp luật được phép hoạt động 24/24 giờ.

Theo phương án tổ chức giao thông của Sở Xây dựng Hà Nội, phạm vi thí điểm được chia thành hai khu vực với các biện pháp tổ chức giao thông khác nhau. Đối với Khu vực 1, gồm không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, khu phố cổ và chợ đêm Hoàn Kiếm, thành phố tiếp tục duy trì tổ chức không gian đi bộ như hiện nay. Trong khung giờ từ 19h - 24h các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật, cấm xe mô tô, xe gắn máy và ôtô lưu thông trong khu vực, trừ phương tiện thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

Đối với Khu vực 2, bao gồm các tuyến đường bao quanh khu phố cổ và hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội sẽ cấm ô tô trên 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch (trừ xe buýt và xe đưa đón học sinh) hoạt động trong giờ cao điểm, từ 6h - 9h và từ 16h - 19h30 hằng ngày.

Các phương tiện này cũng không được dừng, đỗ trên các tuyến đường bao trong thời gian hạn chế. Đồng thời, thành phố bố trí 4 điểm trung chuyển trên các tuyến Bà Triệu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải và Trần Khánh Dư để phục vụ việc đón, trả khách.

Sở Xây dựng đã phối hợp với các địa phương rà soát, bố trí 220 bãi, điểm trông giữ phương tiện trong và lân cận khu vực Vành đai 1. Bên cạnh đó, 44 trạm xe đạp công cộng với 456 xe được bố trí tại các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam nhằm tăng khả năng kết nối giao thông xanh.

Thành phố cũng dự kiến bố trí 10 bãi đỗ xe trung chuyển (Park and Ride) tại các cửa ngõ như Yên Phụ, Trần Khát Chân, Cầu Giấy, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải và khu vực Công viên Thủ Lệ, khuyến khích người dân gửi xe cá nhân và tiếp tục hành trình bằng phương tiện công cộng.

Nhằm thúc đẩy người dân chuyển sang sử dụng vận tải công cộng, Hà Nội sẽ miễn vé xe buýt trợ giá đối với các chuyến đi trong phạm vi Vành đai 1 từ ngày 1/7, hiện khu vực này có 45 tuyến và nhánh tuyến xe buýt hoạt động, gồm 29 tuyến có điểm đầu hoặc điểm cuối trong Vành đai 1 và 16 tuyến đi qua.

Theo Luật Thủ đô, vùng phát thải thấp là khu vực được xác định để hạn chế các phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường nhằm cải thiện chất lượng không khí. Thành phố triển khai Đề án vùng phát thải thấp nhằm kiểm soát, giảm thiểu khí thải từ hoạt động giao thông, cải thiện chất lượng môi trường không khí, nhất là bụi mịn PM2.5; đồng thời góp phần giảm phát thải khí nhà kính, thực hiện các cam kết của Việt Nam về ứng phó với biến đổi khí hậu.

Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia 2016-2020 cho thấy bụi PM2.5 tại Hà Nội cao gần gấp đôi quy chuẩn quốc gia, bụi PM10 vượt 1,3-1,6 lần. Phương tiện giao thông được xác định là nguồn phát thải lớn nhất, chiếm 58-74% tùy thời điểm, trong đó xe máy là tác nhân chính.

Toàn thành phố hiện có hơn 8 triệu phương tiện (gồm 1,1 triệu ô tô, 6,9 triệu xe máy) và khoảng 1,2 triệu phương tiện từ các tỉnh thành khác lưu thông mỗi ngày. Trong đó khu vực vành đai 1 có khoảng 600.000 xe mô tô, xe gắn máy và khoảng 180.000 ôtô, phần lớn sử dụng nhiên liệu hóa thạch, nhiều xe đã sử dụng lâu năm, công nghệ lạc hậu, tiêu chuẩn khí thải thấp, dẫn đến mức phát thải cao.

Quang Phong/Báo Tin tức và Dân tộc