Cải cách toàn diện thị trường tài chính Việt Nam đến năm 2045

Cải cách thị trường tài chính Việt Nam theo hướng hiện đại, số hóa và tăng cường kết nối quốc tế. Ảnh minh họa: AI tạo

Phát triển thị trường tài chính hiện đại, hội nhập quốc tế

Theo Đề án, thị trường tài chính Việt Nam sẽ được xây dựng theo hướng đồng bộ, hiện đại và hội nhập với khu vực, thế giới; có cơ cấu cân đối, huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu hình thành thị trường tài chính có trình độ phát triển cao, vận hành theo nguyên tắc thị trường, với hệ thống thể chế, hạ tầng, sản phẩm, nhà đầu tư và cơ chế quản lý, giám sát đạt chuẩn quốc tế.

Trong đó, thị trường chứng khoán giữ vai trò trọng yếu trong cung ứng vốn trung và dài hạn; hệ thống ngân hàng phát triển an toàn, hiện đại; thị trường bảo hiểm phát triển bền vững; Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam từng bước trở thành cấu phần quan trọng kết nối dòng vốn, dịch vụ tài chính và các định chế tài chính trong khu vực.

Đề án xác định phát triển thị trường vốn theo hướng công khai, minh bạch, tăng quy mô và chiều sâu, nâng cao hiệu quả huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế thông qua chào bán cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng.

Cơ sở nhà đầu tư được phát triển theo hướng bền vững, ưu tiên mở rộng nhóm nhà đầu tư tổ chức như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và doanh nghiệp bảo hiểm, qua đó tạo sự cân bằng hơn với nhà đầu tư cá nhân.

Theo mục tiêu đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn và thị trường chứng khoán đạt khoảng 15% GDP; tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán đạt 5% GDP; quy mô tổng tài sản các quỹ hưu trí tăng trưởng bình quân 11,5%/năm trong giai đoạn 2026-2030.

Hiện đại hóa ngân hàng, hạ tầng và sản phẩm tài chính

Đề án đặt mục tiêu hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, nâng cao chất lượng tín dụng, phát triển ngân hàng số, tài chính toàn diện và bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Thị trường bảo hiểm tiếp tục được phát triển theo hướng toàn diện, an toàn và bền vững, đóng góp tích cực cho ổn định tài chính, an sinh xã hội và đầu tư dài hạn.

Về hạ tầng tài chính, Việt Nam sẽ thiết lập hệ thống thanh toán hiện đại, đồng bộ, hoạt động thông suốt, tự chủ và kết nối với các hệ thống thanh toán song phương, đa phương của khu vực và thế giới chậm nhất vào năm 2028.

Cơ chế đối tác bù trừ trung tâm trên thị trường chứng khoán cơ sở dự kiến được triển khai trong năm 2027. Giai đoạn 2030-2035, cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý, giám sát thị trường tài chính sẽ được xây dựng.

Đề án cũng định hướng phát triển các sản phẩm tài chính mới, trong đó có cổ phiếu xanh, trái phiếu doanh nghiệp xanh, các quỹ đầu tư ESG chuyên biệt và Bộ chỉ số chứng khoán xanh tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Trên thị trường trái phiếu Chính phủ, các sản phẩm như trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững, trái phiếu lãi suất thả nổi và trái phiếu gắn với chỉ số lạm phát sẽ được nghiên cứu phát triển nhằm đa dạng hóa công cụ huy động vốn.

Trong lĩnh vực tiền tệ - tín dụng, Đề án tiếp tục mở rộng tài chính toàn diện, ưu tiên tín dụng cho sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, các động lực tăng trưởng mới và tín dụng xanh; đồng thời đẩy mạnh cung cấp sản phẩm, dịch vụ thông tin tín dụng trên môi trường số.

Thị trường tài sản mã hóa cũng được đưa vào nhóm sản phẩm cần nghiên cứu, hoàn thiện khuôn khổ phát triển theo lộ trình phù hợp.

Triển khai 8 nhóm giải pháp cải cách trọng tâm

Để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045, Đề án đề ra 8 nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất là hoàn thiện thể chế, chính sách, trong đó rà soát, sửa đổi pháp luật chuyên ngành; nghiên cứu xây dựng Luật về quản lý, giám sát thị trường tài chính và dịch vụ tài chính vào thời điểm phù hợp.

Thứ hai là phát triển sản phẩm, hàng hóa trên các thị trường cổ phiếu, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán phái sinh, tiền tệ - tín dụng, bảo hiểm và tài sản mã hóa.

Thứ ba là phát triển cơ sở nhà đầu tư, tái cấu trúc ngành quỹ đầu tư chứng khoán, khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua các định chế chuyên nghiệp và từng bước đơn giản hóa thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài.

Thứ tư là phát triển các định chế tài chính trung gian và tổ chức cung cấp dịch vụ; nghiên cứu hình thành các ngân hàng có quy mô lớn, năng lực cạnh tranh khu vực, quản trị tiệm cận chuẩn mực quốc tế và áp dụng sớm các tiêu chuẩn an toàn theo Basel III.

Thứ năm là hiện đại hóa hạ tầng thị trường, nâng cấp hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng, hệ thống chuyển mạch tài chính, bù trừ điện tử và hạ tầng giao dịch chứng khoán.

Thứ sáu là nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và điều hành thị trường; phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa, kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và tăng cường quản lý thị trường vàng.

Thứ bảy là đẩy mạnh hội nhập tài chính quốc tế, nâng hạng thị trường chứng khoán và triển khai Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.

Thứ tám là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phổ cập kiến thức tài chính, tập trung đào tạo chuyên gia trong các lĩnh vực AI tài chính, dữ liệu lớn, an ninh mạng, quản trị rủi ro định lượng và tài chính quốc tế.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp được kỳ vọng tạo nền tảng cho quá trình cải cách toàn diện thị trường tài chính Việt Nam, nâng cao khả năng huy động và phân bổ nguồn lực, tăng sức chống chịu của hệ thống tài chính và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững đến năm 2045.

Nhật Minh