Cách sử dụng dâu tằm trị tóc bạc sớm theo Đông y

1. Dâu tằm có tác dụng gì với tóc bạc sớm?

Theo ThS. BS. Nguyễn Quang Dương, Khoa Ngoại, Bệnh viện Tuệ Tĩnh, tóc có mối liên hệ mật thiết với thận và huyết. Dâu tằm không chỉ là một loại trái cây thông thường mà còn có tác dụng trong việc cải thiện tóc bạc sớm. Câu nói "thận kỳ hoa tại phát" (thận biểu hiện ra ở tóc) cho thấy, thận tinh suy dẫn đến tóc bạc sớm, tóc yếu, dễ rụng; huyết hư khiến tóc khô, xơ, thiếu sức sống.

Ngoài ra, các yếu tố như căng thẳng kéo dài, ăn uống thiếu chất, thức khuya cũng làm hao tổn huyết và thận tinh, từ đó thúc đẩy quá trình bạc tóc.

Quả dâu tằm có tác dụng bổ can thận, giúp nuôi dưỡng tóc từ bên trong.

Trong y học cổ truyền, quả dâu tằm (tang thầm) có vị ngọt, tính hàn, quy vào kinh can, thận; có tác dụng bổ can thận, sinh tân dịch, nhuận táo. Nhờ đó, dâu tằm giúp nuôi dưỡng tóc từ bên trong; hỗ trợ làm chậm quá trình bạc tóc; cải thiện tóc khô, dễ gãy.

Theo nghiên cứu hiện đại, dâu tằm giàu chất chống oxy hóa, vitamin C, sắt và các hợp chất polyphenol, góp phần bảo vệ tế bào sắc tố tóc trước tác động của stress oxy hóa.

2. Một số cách sử dụng dâu tằm hỗ trợ tóc bạc sớm

2.1. Dâu tằm tươi/ngâm siro – bổ huyết, đẹp tóc

• Ăn trực tiếp hoặc ngâm siro uống hằng ngày.

• Liều lượng 20–30 quả mỗi ngày.

• Giúp bổ huyết, cải thiện sắc tố tóc từ từ.

Siro dâu tằm giúp bổ huyết, đẹp tóc.

2.2. Cháo dâu tằm – dưỡng âm, hỗ trợ người suy nhược

• Nguyên liệu: Dâu tằm khô 20 g, gạo tẻ 50 g.

• Cách làm: Nấu cháo, ăn 2–3 lần/tuần.

• Công dụng: Bổ huyết, cải thiện tóc bạc do suy nhược.

2.3. Dâu tằm kết hợp hà thủ ô – bài thuốc kinh điển bổ tóc

• Thành phần: Dâu tằm khô 20–30 g, hà thủ ô chế 12–16 g, mè đen (rang chín) 10–15 g.

• Dùng dạng sắc hoặc tán bột.

Cách 1 (sắc uống): Hà thủ ô và dâu tằm sắc với 500–700 ml nước, đun còn khoảng 250 ml, chia 1–2 lần uống trong ngày. Mè đen ăn kèm hoặc xay mịn hòa vào nước thuốc.

Hà thủ ô chế kết hợp với dâu tằm và mè đen làm đen tóc, giảm rụng tóc.

Cách 2 (tán bột): Sấy khô các vị, sau đó tán thành bột mịn, trộn đều, mỗi ngày dùng 1–2 thìa pha nước ấm hoặc ăn cùng cháo.

Công dụng: Bổ can thận, làm đen tóc, giảm rụng tóc.

Lưu ý: Nên dùng hà thủ ô đã chế biến (hà thủ ô chế) để giảm tác dụng phụ; không dùng cho người tiêu chảy, tỳ vị hư yếu; cần kiên trì sử dụng trong thời gian dài mới thấy hiệu quả; người đang dùng thuốc điều trị nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

2.4. Trà dâu tằm – thanh nhiệt, hỗ trợ tóc bạc do nóng trong

• Dâu tằm khô 10–20 g/ngày (tương đương khoảng 1–2 thìa canh đầy), hãm với 300–500 ml nước sôi; uống trong ngày.

• Phù hợp người hay nóng trong, nổi mụn kèm tóc bạc sớm.

Trà dâu tằm phù hợp với người hay nóng trong, nổi mụn kèm tóc bạc sớm.

3. Lưu ý khi sử dụng dâu tằm cải thiện tóc bạc

- Dâu tằm phù hợp với người tóc bạc sớm do suy nhược, thiếu máu; người hay mất ngủ, cơ thể khô nóng; người làm việc căng thẳng kéo dài.

- Cần thận trọng khi dùng dâu tằm cho người tỳ vị hư hàn, hay tiêu chảy; người đang rối loạn tiêu hóa; phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến bác sĩ.

- Không có tác dụng "nhuộm tóc" tức thì, cần dùng lâu dài.

- Kết hợp chế độ ăn giàu sắt, vitamin và ngủ đủ giấc.

- Tránh lạm dụng (đặc biệt dạng rượu dâu tằm).

- Nên tham khảo thầy thuốc YHCT nếu dùng bài thuốc phối hợp.

ThS. BS. Nguyễn Quang Dương cho rằng, dâu tằm chỉ hỗ trợ cải thiện chứ không thể đảo ngược hoàn toàn tóc bạc do yếu tố di truyền hoặc lão hóa. Tuy nhiên, nếu dùng đúng cách và kết hợp lối sống lành mạnh, dâu tằm có thể giúp làm chậm quá trình bạc tóc và cải thiện chất lượng tóc. Mặt khác, dâu tằm có tác dụng bổ huyết mà tóc là phần dư của huyết, vì vậy, cần bồi bổ lâu dài mới có khả năng cải thiện tình trạng tóc bạc.

Tóm lại, dâu tằm là vị thuốc – thực phẩm lành tính, có giá trị trong hỗ trợ chăm sóc tóc. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào cơ địa và cách sử dụng, cần dùng hợp lý, tránh kỳ vọng quá mức.

Mai Phương