4 kiểu mất ngủ rút ngắn tuổi thọ

Dưới đây là những kiểu mất ngủ nguy hiểm nhất:

1. Kiểu mất ngủ ‘Tâm Tỳ lưỡng hư’, suy kiệt từ gốc khí huyết

Đây là kiểu mất ngủ phổ biến ở người lao động trí óc nhiều, lo âu kéo dài, hoặc sau ốm nặng. Biểu hiện gồm khó vào giấc, ngủ hay mơ, dễ tỉnh, kèm theo mệt mỏi, tim đập nhanh, ăn không tiêu, đại tiện lỏng, sắc mặt vàng vọt.

Dưới góc nhìn Đông y, Tâm chủ huyết và thần trí, Tỳ chủ vận hóa và sinh khí huyết. Mất ngủ kiểu này khiến Tâm không nuôi được thần (thần không yên thì không ngủ được), Tỳ không sinh đủ khí huyết để nuôi cơ thể. Hậu quả lâu dài gây khí huyết suy kiệt, chính khí mất, dễ mắc bệnh mạn tính, tuổi thọ suy giảm rõ rệt. Đây là kiểu "chết mòn" từ bên trong.

Khó đi vào giấc ngủ có thể do Tâm Tỳ lưỡng hư’, suy kiệt từ gốc khí huyết.

2. Kiểu mất ngủ ‘âm hư hỏa vượng’, thiêu đốt tân dịch, hao tổn chân âm

Kiểu mất ngủ này thường gặp ở người thức khuya lâu năm, làm việc căng thẳng, hoặc sau tuổi trung niên âm suy. Biểu hiện gồm khó ngủ, ngủ không sâu, nóng ran lòng bàn tay chân, miệng khô họng ráo, ra mồ hôi trộm về đêm, lưỡi đỏ ít rãi.

Trong Đông y, âm huyết và tinh dịch là nền tảng của tuổi thọ. Mất ngủ kiểu "hỏa vượng" giống như một ngọn lửa âm ỉ đốt cháy dần dầu sinh mệnh. Ban đêm vốn là lúc âm dưỡng dương, nhưng hỏa vượng khiến âm không sinh được. Tình trạng này kéo dài lâu ngày dẫn đến "thận âm hao kiệt", gốc rễ của lão hóa sớm như tóc bạc, răng lung lay, lưng gù, mắt mờ, tai điếc. Tuổi thọ bị rút ngắn không phải do bệnh mà do chính sự cạn kiệt âm dịch nuôi sống cơ thể.

3. Kiểu mất ngủ ‘Can khí uất kết, độc tố tích lũy, phá hủy tạng phủ từ từ

Kiểu mất ngủ này có biểu hiện khó ngủ, ngủ hay mơ thấy giận dữ hoặc bị đuổi bắt, dễ cáu gắt, tức ngực sườn, đau đầu vùng thái dương, nữ có thể rối loạn kinh nguyệt.

Theo Đông y, khoảng 23h – 3h là khung giờ Can Đởm hoạt động mạnh nhất để thải độc và tàng huyết. Mất ngủ kiểu này đồng nghĩa với việc "khung giờ vàng giải độc" bị bỏ lỡ. Độc tố tích tụ trong gan qua ngày tháng sẽ gây uất khí, lâu ngày hóa hỏa, sinh ra các bệnh lý như gan nhiễm mỡ, cao huyết áp, rối loạn chuyển hóa. Đông y gọi đây là "uất trệ sinh bách bệnh", trăm bệnh từ đó mà ra, và tuổi thọ bị rút ngắn một cách khó lường.

4. Kiểu mất ngủ "Tâm Thận bất giao", đứt gãy chuỗi giao hòa âm dương

Khi bị mắc chứng mất ngủ kiểu "Tâm Thận bất giao" sẽ có biểu hiện trằn trọc khó ngủ, bứt rứt, hồi hộp trống ngực, chóng mặt, ù tai, miệng khô, đau lưng mỏi gối, chân tay lạnh nhưng người trên nóng, tiểu đêm nhiều.

Đây là kiểu mất ngủ nguy hiểm nhất, báo hiệu sự đứt gãy trong liên kết Tâm (Hỏa) và Thận (Thủy). Khi Hỏa không xuống, Thủy không lên, cơ thể rơi vào trạng thái thượng nhiệt hạ hàn, một trong những dấu hiệu suy kiệt sinh mệnh trong Đông y. Kiểu mất ngủ này gây suy giảm trí nhớ trầm trọng, lão hóa não bộ, suy thận, suy tim. Nếu không điều chỉnh kịp thời, tuổi thọ bị rút ngắn rất nhanh.

Để xác định bản thân mắc kiểu mất ngủ nào, từ đó có phương pháp điều trị đúng, người bệnh cần đến thăm khám chuyên khoa tại các cơ sở y tế uy tín.

BS. Vũ Duy Thành